Ali Fuat Örenç – Mora Türkleri (2009)

Tarihçi Ali Fuat Genç ‘Mora Türkleri’nde, 1821 Rum isyanıyla başlayan ve 1830’da Yunanistan’ın bağımsızlığıyla tamamlanan süreci, o coğrafyada yaşayan Mora Türklerinin yaşadıkları ekseninde inceliyor.

Örenç, Rumların bağımsızlık için ayaklanmalarının, hem Osmanlı Devleti hem de Mora Yarımadası’ndaki Türkler için sıkıntılarla dolu, dramatik bir süreci başlattığını savunuyor.

İsyanın gelişimi, alınan tedbirler ve bu sürecin Mora Türklerine etkisi; Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın isyanı bastırmak için devreye girişi; meselenin uluslararası nitelik kazanması ve isyanın bitimiyle Mora Yarımadası’nda yaşanan trajik olaylar, kitabın başlıca konularını oluşturuyor.

  • Künye: Ali Fuat Örenç – Mora Türkleri, Babıali Kültür Yayıncılığı, tarih, 298 sayfa

Paul Krugman – Bir Liberalin Vicdanı (2009)

2008 Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Paul Krugman ‘Bir Liberalin Vicdanı’nda, Amerikan sosyal politikalarındaki yanlışlıkları anlatıyor ve çözüm önerileri sunuyor.

Amerika’nın yeni, ilerici bir siyasî gündeme, kendi deyimiyle bir “Yeni Düzen”e ihtiyaç duyduğunu söyleyen Krugman, çalışmasında, bir değişim programının çerçevesini çizmeye çalışıyor.

Geniş kapsamlı bir sağlık hizmeti, servet ve gelir eşitsizliğinin giderilebilmesi için nelerin yapılması gerektiği ve Amerika’yı hem daha eşit hem de daha demokratik bir toplum haline getirecek yeni bir siyasî koalisyonun nasıl kurulabileceği, Krugman’ın çizdiği çerçevenin ağırlık noktalarını oluşturuyor.

  • Künye: Paul Krugman – Bir Liberalin Vicdanı, çeviren: Neşenur Domaniç, Literatür Yayıncılık, ekonomi, 296 sayfa

Hamza Aksüt – Aleviler (2009)

Alevi toplulukları ve dede ocakları tarihi konusunda uzman isimlerden Hamza Aksüt, ‘Aleviler’ başlıklı bu kitabında, Alevi kimliği ve tarihini anlatıyor.

Alevi topluluklarının tarihini, dedelik kurumuyla birlikte ele alan Aksüt, bu tarihin izlerini Türkler, Kürtler, Zazalar, Araplar ve Romlar gibi halklar ile Türkiye, Irak, Suriye ve Bulgaristan gibi, çok geniş coğrafyalarda sürüyor.

Alevilik tarihinin resmi tarihten bağımsız değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Aksüt, Alevilerin, hem etnisite hem de coğrafi anlamda geniş bir çerçevede değerlendirilmesinden yana.

Çalışmayı nitelikli kılan bir husus da, alan araştırması verilerinden hareket etmesi ve Osmanlı tahrir kayıtlarını kontrol etmesi.

  • Künye: Hamza Aksüt – Aleviler, Yurt Kitap, tarih, 475 sayfa

Ali Merthan Dündar – Japonya’da Türk İzleri (2009)

Ali Merthan Dündar ‘Japonya’da Türk İzleri’nde, Mançurya ve Japonya’daki Türk-Tatar camilerinin tarihini anlatıyor.

Türk-Tatarların Çin, Japonya ve Kore gibi ülkelerdeki varlıkları, 19. yüzyılın sonlarına dayandığını söyleyen Dündar, Uzakdoğu coğrafyasındaki Türk kültür mirasını da, Japon, İngiliz, Amerikan ve Türk belgelerine dayanarak sunuyor.

Harbin Camii, Kobe Camii, Nagoya Camii ve Tokyo Camisinin tarihini, belgeler ve görsel malzemeler ışığında sunan kitap, yakın dönem Türk tarihi ile ilgili çalışmalara katkı sunması, ayrıca, günümüzde bu eserlere ev sahipliği yapan Japonya ve Çin gibi ülkeler arasındaki kültürel ilişkinin tarihini ortaya koymasıyla dikkat çekiyor.

  • Künye: Ali Merthan Dündar – Japonya’da Türk İzleri, Vadi Yayınları, tarih, 272 sayfa

 

Rüya Kılıç – Osmanlıdan Cumhuriyete Sufî Geleneğin Taşıyıcıları (2009)

Ağırlıklı olarak sufilik ve sufî çevreler konularında çalışan Rüya Kılıç elimizdeki bu çalışmasında, Osmanlı tarzı sufî geleneğin Cumhuriyet Türkiye’sine nasıl ve hangi şartlarda aktarıldığını inceliyor.

Bu geçiş dönemindeki devamlılık, kırılma ve yeniden yapılanmalara odaklanan Kılıç ayrıca, laik uygulamalarını tarikat üyelerinin nasıl algıladıklarını ve buna ne tür tepkiler verdiklerini de araştırıyor.

İncelemesini, son dönem Melâmileri, Bektâşiler, Mevlevîler ve Nakşibendîler olmak üzere dört tarikat üzerinden yapan Kılıç, İslamî geleneğin bu güçlü damarı hakkında tarihsel ve güncel bir analiz sunuyor.

  • Künye: Rüya Kılıç – Osmanlıdan Cumhuriyete Sufî Geleneğin Taşıyıcıları, Dergah Yayınları, inceleme, 157 sayfa

Kolektif – Küresel Parlama Noktaları (2009)

‘Küresel Parlama Noktaları’, 1964 yılında kurulan Social Register dergisinin 2008 yılı seçkisinden oluşuyor.

Kitap, Ortadoğu ve Latin Amerika örneklerinden hareketle, emperyalizmle neoliberalizme karşı gösterilen tepkinin güncel “parlama noktaları”nı yaratan siyasî kuvvetleri analiz ediyor.

Siyasi bir yönelim olarak İslamcılığın çeşitli biçimleri; Pakistan ve Türkiye deneyimleri ekseninde din-siyaset ilişkisi; Venezüella, Bolivya, Meksika ve Arjantin’deki neoliberalizme karşı direniş bağlamında 21. yüzyıl sosyalizminin olabilirliği; Doğu Avrupa, Fransa ve ABD’deki neoliberalizm ve emperyalizme karşı direnişler, buradaki metinlerin odaklandığı kimi konular.

  • Künye: Kolektif – Küresel Parlama Noktaları: Emperyalizme ve Neoliberalizme Karşı Tepkiler, hazırlayan: Leo Panitch ve Colin Leys, çeviren: Tuncel Öncel, Yordam Kitap, siyaset, 365 sayfa

Osman Tiftikçi – İslamcılığın Doğuşu (2015)

Cemaleddin Afgani, Mehmet Akif, Seyyid Kutub, Mehmet Zahit Kotku ve Saidi Nursi gibi aktörler ile Diyanet İşleri Başkanlığı gibi kurumlar üzerinden Osmanlı’dan günümüze İslamcılığın gelişiminin kapsamlı bir incelemesi.

Osman Tiftikçi’nin çalışması, dinin siyasi pratiğe uyarlandığı özgül bir formunun, yani dincilik olgusunun Türkiye’de günümüze ulaşan versiyonuna düşünsel, politik, ideolojik ve kültürel perspektiflerden bakmak isteyenlere şiddetle tavsiye edilir.

  • Künye: Osman Tiftikçi – İslamcılığın Doğuşu, Ceylan Yayınları

Edwin A. Abbott – Düzülke (2015)

Edwin Abbott’ın 1884’te yayınlanmış ‘Düzülke’ adlı başyapıtı, bilimkurgu yazınının öncüsü olarak kabul ediliyor.

Maceranın kahramanları akıllı geometrik şekiller, kareler, üçgenler ve çemberler.

Okurunu çok boyutluluk, uzay ve düzlem üzerine düşündüren öykü, anlatıcısı Kare’nin şu an yaşamakta olduğu iki boyutlu ülkesi ile ziyaret ettiği Çizgiülke ve Noktaülke’ye dair izlenimlerine dayanıyor.

  • Künye: Edwin A. Abbott – Düzülke, çeviren: Hasan Fehmi Nemli, Alfa Yayınları

Kolektif – Komünizm: Yeni Bir Başlangıç (2015)

Dünya çapındaki isyanları küresel kapitalizmin bütünlüğü içinde konumlandıran ve bu ortamda komünizmin nasıl bir perspektif sunacağını irdeleyen makaleler.

2010 Berlin Konferansı’na sunulan makalelerden oluşan ve daha önce yine Metis tarafından yayınlanmış, ayrıca burada de yer verdiğimiz ‘Komünizm Fikri’, komünist eylem ve pratiğinde gerçleştirilmesi gereken reformlardan küresel kapitalizme karşı mücadele etmek isteyenler açısından komünizmin bugün ne anlama gelebileceğine kadar pek çok konu tartışılmıştı.

Söz konusu serinin ikincisi olan elimizdeki kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Slavoj Žižek, Alain Badiou, Étienne Balibar, Bruno Bosteels, Susan Buck-Morss, Jodi Dean, Adrian Johnston, Frank Ruda ve Emmanuel Terray.

Kitapta, özellikle Alain Badiou ve Emmanuel Terray imzalı makalelerin dikkat çekici perspektifler sunduğunu söylemeliyiz.

  • Künye: Kolektif – Komünizm: Yeni Bir Başlangıç (Komünizm Fikri 2), hazırlayan: Slavoj Žižek, çeviren: Nil Pınar Arın, Arda Çiltepe ve Anıl Aşkın, Metis Yayınları

Zygmunt Bauman – Retrotopya (2018)

Zygmunt Bauman’ın kısa ama etkili kitabı ‘Retrotopya’, düşünürün hayatı boyunca ilgilendiği temel kavramları, aradan geçen uzun bir süreden sonra yeniden yorumluyor.

2017’de yayınlanan kitabında Bauman, eşitsizlik, toplumsal değişim, teknik, teknoloji, iletişim çağı ve sosyal medya, parçalanma, geçmiş, gelecek, ütopya ve distopya gibi birbirinden farklı ve zengin konularda değerlendirmelerde bulunuyor.

“Geleceğe uzanan yol, tekinsiz görünen bir çürüme ve yozlaşma yolu gibi görünmeye başlıyor. Acaba geriye, geçmişe uzanan yol geleceklerin her şimdiye dönüştüklerinde sebep oldukları hasarlardan arınma patikasına dönüşme şansını kaçırır mı?” diyen Bauman, kapitalizmin gelişmesiyle geçmişle kurduğumuz ilişkinin dönüşümünden ulus devletlerin işlevsizleşmesinin yarattığı krize, politik istikrarsızlıktan sosyal bozulmaya birçok güncel konuyu kendine has tarzıyla tartışıyor.

  • Künye: Zygmunt Bauman – Retrotopya: çeviren: Ali Karatay, Sel Yayıncılık, felsefe, 164 sayfa, 2018