Kolektif – Sefarad Güzergâhları (2021)

Bu derleme, hem Yahudi Sefarad tarihi hem de Osmanlı Sefarad kültürü üzerine benzersiz bir çalışma.

Kitaba Osmanlı tarihi ve Yahudi tarihi alanında çalışan pek çok araştırmacı katkıda bulunmuş.

Kitaba katkıda bulunan yazarlar, aile yadigârlarının, belgelerinin ve hatıra nesnelerinin 19. yüzyılın sonlarındaki ve 20. yüzyılın başlarındaki Osmanlı’dan Amerika’ya göç sürecini kavramsallaştırmamıza nasıl yardımcı olduğunu tartışıyor.

Bu tartışmanın merkezinde ise, Washington Üniversitesi’ndeki Sefarad Araştırmaları Dijital Koleksiyonu ve bu koleksiyonun oluşum süreci bulunuyor.

Bu koleksiyon, Akdeniz havzasındaki Sefarad Yahudileriyle ilişkili arşiv belgeleri ve kayıtların tutulduğu ilk büyük dijital veri havuzu niteliğinde.

Kitaba katkıda bulunan yazarlar da, bu arşivden yola çıkarak Sefarad geçmişine dair çalışmalarda özel koleksiyonların rolü üzerine düşünüyor, ayrıca Sefarad müziği ve edebiyatının yanı sıra yeni medya, dijitalleşme, araştırmacı podcast yayıncılığı ve aile yadigârlarının Osmanlı Sefarad kültürünü korumadaki rolü gibi konularda örnek çalışmalar sunuyorlar.

  • Künye: Kolektif – Sefarad Güzergâhları: Arşivler, Nesneler ve ABD’de Osmanlı Yahudilerinin Tarihi, derleyen: Kerem Tınaz ve Oscar Aguirre-Mandujano, çeviren: Zeynep Nur Ayanoğlu, Koç Üniversitesi Yayınları, tarih, 264 sayfa, 2021

Marianna D. Birnbaum – Gracia Mendes: Bir Sefaradın Uzun Yolculuğu (2007)

  • GRACIA MENDES: BİR SEFARADIN UZUN YOLCULUĞU, Marianna D. Birnbaum, çeviren: Mercan Uluengin, Kitap Yayınevi, biyografi, 176 sayfa

Gracia Mendes, Yahudi kökenli bir Portekizli’ydi ve İspanyol engizisyonu başlamadan önce İstanbul’a göç edip, burada ticaretle iştigal etmiş bir kadın. Mendes İstanbul’a göç etmeden önce de, 16. yüzyılın Avrupa’sında ticaret hayatının önemli mevkilerine geçmeyi başarmıştı. Akrabalarıyla beraber göç ettikten sonra, Pera’daki gösterişli evinde imtiyazlı bir hayat sürmüştü. Mendes’in Osmanlı İmparatorluğu’na ulaşmasını sağlayan da Kanuni Sultan Süleyman’ın hekimi Moşe Hamon olmuştu. Birnbaum’un çalışması, 1568 yılında İstanbul’da ölen Mendes’in hayat hikâyesi dışında, o dönemin Osmanlı İmparatorluğu’na dair iyi bir kaynak niteliğinde.