Turan Farajova’nın ‘İstanbul Apartmanları: Beyoğlu’ adlı kitabı, Beyoğlu’nu yalnızca mimari bir alan olarak değil, çok katmanlı bir yaşam sahnesi olarak ele alan kapsamlı bir anlatı sunuyor. İstanbul’un ilk apartmanlarının yükseldiği, modern belediyeciliğin temellerinin atıldığı bu semt, kitapta sokak sokak, bina bina izlenerek tarihsel bir hafıza mekânına dönüştürülüyor.
Farajova, 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başında Beyoğlu’nda yaşayan ailelerin gündelik hayatlarını, apartmanların duvarları arasına sinmiş anılar üzerinden görünür kılıyor. Kitap, yalnızca yapıları tanıtmakla yetinmiyor; bu yapılarda yaşayan insanların sevinçlerini, kayıplarını ve dönüşen hayatlarını da anlatının merkezine alıyor. Böylece apartmanlar, taş ve tuğladan ibaret yapılar olmaktan çıkıp yaşayan tanıklara dönüşüyor.
Eserde Büyük Beyoğlu Yangını, İstanbul’un işgal yıllarında semtte yaşananlar ve Levanten toplulukların kente kattıkları kültürel miras önemli bir yer tutuyor. Aynı zamanda İstanbul siluetine damga vurmuş mimarların hayat hikâyeleri ve apartmanlaşmanın ortaya çıkışı, Beyoğlu’nun modernleşme süreciyle birlikte ele alınıyor. Bu bağlamda kitap, mimarlık tarihini toplumsal ve kültürel tarihle iç içe okuyan bir perspektif sunuyor.
Yüzü aşkın bina ve Beyoğlu’nun öne çıkan bölgeleri üzerinden ilerleyen ‘İstanbul Apartmanları: Beyoğlu’, okuru bir zaman yolculuğuna çıkarıyor. Kimi zaman hüzünlü, kimi zaman nostaljik bu hikâyeler, Beyoğlu’na bakışı derinleştiriyor; semti yalnızca bir eğlence ve geçiş alanı değil, zengin bir hafıza ve yaşam coğrafyası olarak yeniden düşünmeye davet ediyor.
- Künye: Turan Farajova – İstanbul Apartmanları: Beyoğlu, Epona Yayınları, mimari, 288 sayfa, 2025
Dipnotski 