Çetin Altan – Trapez (2016)

Çetin Altan’ın devlet tiyatrolarının 1956-1957 sezonunda sahnelenmek üzere kaleme aldığı, şu ana kadar hiçbir yerde yayımlanmamış bir oyunu.

Oyun, yükselme hırsına, acımasızlığa ve dayatmalara isyan eden ve bu nedenle de toplumdan dışlanan bir karakterin yaşadıklarını anlatır.

Oyunun en güzel taraflarından biri de, Altan’a özgü Bektaşi ve deve fıkralarıyla örülü olması.

  • Künye: Çetin Altan – Trapez, Everest Yayınları

Cuma Boynukara – Yoksun / Bêpar (2016)

Türkçe/Kürtçe yayımlanan, başkahramanı 1994’te Sudan’da çektiği fotoğrafla Pulitzer Ödülü almış Kevin Carter olan bir oyun.

Carter’a ilişkin biyografik unsurlar barındıran oyun, dönemin tarihsel ve politik ortamı paralelinde, Batı’nın ikiyüzlü tavrının yoksulluğa mahkûm ettiği Kara Afrika’da sistemle savaşan bir avuç insanın yaşadıklarını anlatıyor.

  • Künye: Cuma Boynukara – Yoksun/Bêpar, Evrensel Yayınları

Euripides – Kyklops (2020)

Euripides, kimi araştırmacılara göre çağdaş tiyatroya en yakın eserler veren klasik ozan veya modern ozanların ilkiydi.

O’nun oyun kahramanları insana özgü zayıflık ve kusurları taşırlar, yaşadıkları trajediler de asıl olarak bu kusurları ile vazgeçemedikleri tutkularından kaynaklanır.

Kendisinin bu oyunu da, Homeros, Kytheralı Philoksenos ve İskenderiyeli Theokritos gibi isimlerin de işlediği Kyklops temasını konu ediniyor.

Euripides’in ise, temaya alaycı ve komik bir yaklaşımla ele alarak diğer yorumculardan ayrılıyor.

‘Kyklops’un, günümüze kadar tam olarak gelen tek satyrikon drama olduğunu da ayrıca belirtelim.

  • Künye: Euripides – Kyklops, çeviren: Ari Çokona, İş Kültür Yayınları, oyun, 72 sayfa, 2020

Faruk Nafiz Çamlıbel – Akın (2010)

İlk kez 1932’de yayımlanan ‘Akın’, şair ve oyun yazarı Faruk Nafiz Çamlıbel’in hece ölçüsüyle yazdığı bir oyun.

İlkgençlik dizisinden çıkan kitap, Çamlıbel’i gençlerle buluşturmayı amaçlıyor.

Çamlıbel’in destan türünde kaleme aldığı oyunu, konusunu İslamiyet öncesi Türk tarihinden, Anayurt’ta iç denizin kuruması ve bölgeyi bekleyen kuraklıktan alıyor.

Kitaptan bir alıntı:

“Nasıl sevebilirse üç gönül bir tek gülü

Sen de güzelliğine kul edersin üç gönlü.

Ben kendimden geçerken gülün güzelliğiyle

Gül beni seviyor mu diye düşünmem bile!..

Karşılığı beklenen sevgiye sevgi denmez,

Sevdalılar yalvarır, fakat bir şey dilenmez.”

  • Künye: Faruk Nafiz Çamlıbel – Akın, Yapı Kredi Yayınları, oyun, 72 sayfa

Federico Garcia Lorca – Kanlı Düğün / Yerma (2016)

Dünyaca ünlü İspanyol şair Federico Garcia Lorca’nın bütün oyunlarının ilk cildi.

Burada, yazarın 1933 tarihli Kanlı Düğün’ü ile 1934’te yazdığı Yerma adlı oyunları yer alıyor.

Kanlı Düğün, Lorca’nın en bilinen ve en şiirsel oyunu.

Endülüslü bir çiftin gerçek hikâyesine dayanıyor.

Yerma ise, küçük bir köyde hayatın ne kadar iç kapayıcı olacağına dair sert bir hikâye.

Lorca oyunlarının özgünlüğü, İspanyol köy hayatını derinlemesine işlemesi ve geleneksel oyun tekniğini modern dramatik tekniklerle kaynaştırması.

Ve bu kitapta bir araya getirilen oyunlar da, Lorca’nın yeteneğine ve dehasına bir kez daha tanık olmak için çok iyi fırsat.

  • Künye: Federico Garcia Lorca – Kanlı Düğün / Yerma, çeviren: Pınar Savaş, Alfa Yayınları, oyun, 175 sayfa, 2016

Roland Topor – Masanın Altında (2010)

Roland Topor, kara mizah tarzında kaleme aldığı oyunu ‘Masanın Altında’da, bir masanın altında yaşayan Dragomir isimli karakterinin yaşadıkları üzerinden bireyin sınırlanmış hayatını ve yabancılaşmasını hikâye ediyor.

Hikâye, otuzlarına yaklaşan Florence Michalon ile, geçimine katkıda bulunsun diye masanın altını kiraladığı ayakkabıcı Dragomir arasında geçer.

Topor bu ikili ile onların ilişkide bulunduğu insanlar arasında yaşananlardan hareketle, dünyası giderek küçülen ve büyük bir yalnızlığa terk edilen günümüz bireyinin çıkmazını ustaca resmediyor.

  • Künye: Roland Topor – Masanın Altında, çeviren: Esen Özman, Mitos Boyut Yayınları, oyun, 64 sayfa

István Örkény – Anlatsana Pişta! (2016)

István Örkény, Macar edebiyatının önde gelen isimlerinden, fakat ne yazık ki, bizde şu ana kadar yalnızca bir kitabı yayımlanmış.

Yazarın külliyatında vazgeçilmez yer tutan bu küçük kitap ise, bir anlamda Örkény’nin edebi hayat hikâyesidir.

Örkény, II. Dünya Savaşı’nda esir kampına düşmüş, fabrikalarda mühendis olarak çalışmış, Soğuk Savaş yıllarındaki siyasi atmosferde, yaptığı samimi ve dürüst edebiyat çalışmalarından ödün vermemiş bir kişilik.

Tiyatro oyunu olarak yazılan ‘Anlatsana Pişta!’, hayat hikâyesini olduğu kadar, ülkesi Macaristan’ın yakın tarihinden pek çok ayrıntıyı da barındırmakta.

  • Künye: István Örkény – Anlatsana Pişta!, çeviren: Erdal Şalikoğlu, Yeni İnsan Yayınevi, oyun, 96 sayfa, 2016

Gülten Akın – Bütün Eserleri 1 (2019)

Başkaldırı şairi Gülten Akın’ın bütün eserlerinin ilk cildi, Yapı Kredi Yayınları’nın görselliğiyle de kalitesiyle de göz dolduran “Delta” dizisinden çıktı.

Gülten Akın’ın şiir serüveni 1951’de ilk şiirinin yayımlanmasıyla başlar ve bunu peşi sıra başka eserleri takip eder.

Şairliği kadar ülkenin içinde bulunduğu toplumsal ve siyasi koşullara olan duyarlılığıyla da bildiğimiz Akın’ın bütün eserlerinin bu ilk cildinde, kendisinin şiir kitapları kadar şiir üzerine kaleme aldığı eserleri, söyleşileri ve oyunları da yer alıyor.

Tam 1256 sayfalık, arşivlik bir eser.

  • Künye: Gülten Akın – Bütün Eserleri 1, Yapı Kredi Yayınları, şiir, 1256 sayfa, 2019

Sean O’Casey – Kırmızı Güller (2009)

‘Kırmızı Güller’, 20. yüzyılın başlarında W. B. Yeats ve Lady Gregory’nin önderliğinde adını duyuran İrlanda tiyatro hareketinin ikinci kuşak oyun yazarlarından Sean O’Casey’nin en başarılı oyunlarından.

Oyun, demiryolu işçisi olarak çalışan Ayamonn Breydon ve arkadaşlarının, ücretlerinin artırılması için sendika yoluyla harekete geçmelerini ve sonrasında yaşanan olayları anlatıyor.

İşçiler, herhangi bir anlaşmazlık sonunda grev yapmayı bile göze almıştır.

Bu işçilerden Breydon’ın, daha iyi bir hayatın yaratılabilmesi için ailesinden başlayarak çevresindeki koyu milliyetçiler ile bağnazları ikna etme çabası ise, oyunu heyecanlı ve ilgi çekici kılan hususlardan.

  • Künye: Sean O’Casey – Kırmızı Güller, çeviren: Cevat Çapan, İş Kültür Yayınları, oyun, 118 sayfa

Kolektif – Shakespeare Kitabı (2015)

Tiyatro tarihine yön vermiş Shakespeare’in dünyasına girmek için yetkin bir kılavuz.

Shakespeare’in tüm oyunlarından bir kesit sunan çalışma, oyunların ana temaları ile başkarakterlerini özlü bir biçimde anlatıyor, perde ve sahneleri analiz ediyor ve oyunların olay örgülerinin tam özetini çıkarıyor.

  • Künye: Kolektif – Shakespeare Kitabı, çeviren: Tufan Göbekçin, Alfa Yayınları