Hüseyin Solgun – Cevahir (2020)

Hüseyin Cevahir, tıpkı arkadaşları Mahir Çayan, Deniz Gezmiş ve Ulaş Bardakçı gibi, unutulması imkânsız devrimcilerdendir.

Peki, bu isimleri unutulmaz kılan özellikleri nedir?

Hüseyin Solgun bu kitabında, bu isimlerden, son derece mütevazı, eşitlikçi, saygıdeğer ve merhametli olan, yani kelimenin gerçek anlamıyla “iyi” bir insan olan Hüseyin Cevahir’in hayatını anlatıyor.

Murat Bjeduğ’un “başka bir kumaştan dokunmuştu” dediği Cevahir, Ankara Siyasal’da geçen üç yılında üç kulvarda birden çalıştı; derslerini, edebiyat yazılarını ve devrimci eylemlerini ihmal etmedi.

1968 ve 1969 baharında edebiyat alanında yaptığı araştırmalarının bir kısmı yayımlandı.

Aynı dönemlerde devrimci gençlik mücadelesi de büyük bir ivme kazanmıştı.

Cevahir, demokratik siyasi eylemin de önde gelen bir devrimcisi olmayı başarmıştı.

İşte o dönemden pek çok belgeyle desteklenen, ayrıca Hüseyin Cevahir’in arkadaşları ve yakın çevresiyle yapılan görüşmelere dayanan bu çalışma, hem çok iyi bir Hüseyin Cevahir biyografisi, hem de sağlam bir yakın tarih çalışması olarak okunabilir.

  • Künye: Hüseyin Solgun – Cevahir, Ayrıntı Yayınları, biyografi, 496 sayfa, 2020

Ahmet Kardam – Mustafa Suphi (2020)

 

Türkiye sosyalist hareketinin öncü isimlerinden, Türkiye Komünist Partisi’nin kurucusu Mustafa Suphi, hakkında gerçekle efsanenin en çok iç içe geçtiği isimlerdendir.

Ahmet Kardam’ın pek çok belgeyle zenginleşen ve bir anlamda Türkiye Komünist Partisi’nin sağlam bir tarihyazımı olarak okunabilecek bu çalışması ise, Mustafa Suphi üzerindeki karanlığın dağıtılmasına katkı sunmasıyla büyük bir boşluğu dolduruyor.

Kardam burada, Mustafa Suphi’nin kim olduğunu, savunduğu politik görüşlerini, Türkiye için nasıl bir devrim öngördüğünü, Türkiye’ye dönüş kararının kısa ve uzun vadeli politik hedeflerinin neler olduğunu, Karadeniz katliamı karşısında Bolşevik Partisi ile Komünist Enternasyonal’in içine gömüldükleri derin suskunluğun nedenlerin ne olduğunu ve bunun gibi pek çok konuyu aydınlatıyor.

Sadece Türkiye solunun değil, Türkiye tarihinin önemli bir şahsiyeti hakkında, canlı ve düşündürücü bir politik-entelektüel biyografi olmasıyla dikkat çeken çalışmayı, konuyla ilgilenen her okura öneriyoruz.

  • Künye: Ahmet Kardam – Mustafa Suphi: Karanlıktan Aydınlığa, İletişim Yayınları, biyografi, 408 sayfa, 2020

Andrew Gibson – James Joyce (2016)

Büyük yazar James Joyce’u, eserlerinin kaynağını aldığı İngiliz-İrlanda tarihinin, biliminin ve maddi kültürünün sosyal, düşünsel ve dinsel ayrıntıları çerçevesinde irdeleyen önemli bir biyografi.

Andrew Gibson’ın zengin ayrıntılarla bezediği özenli tarihsel anlatısı, bu büyük yazarın “düşünür olarak sanatçı” türüne örnek teşkil ettiğini ısrarla vurguluyor.

  • Künye: Andrew Gibson – James Joyce, çeviren: Orhan Düz, Yapı Kredi

David Macey – Michel Foucault (2020)

Michel Foucault’nun yaşamı, entelektüel serüveni ve beslendiği kaynaklar üzerine sağlam bir çalışma arayanlara bu kitabı öneriyoruz.

David Macey, Foucault’nun nasıl bir düşünce ortamı içinde yaşadığını, nasıl ürettiğini, ayrıca Althusser, Hyppolite, Canguilhem, Dumezil, Barthes, Deleuze, Vuillemin gibi düşünürlerle ilişkilerini çok yönlü bir bakışla ortaya koyuyor.

Macey ayrıca, Foucault’nun Fransa ve yaşadığı diğer ülkelerde başına gelen ilginç olayları; çalışma ve üretme biçimini ve “arkeoloji”, “soykütük”, “hakikat” ve “benlik kaygısı” gibi farklı eserlerine damgasını vuran temel kavramlarının oluşum sürecini de açıklıyor.

Kitap, 20. yüzyıl düşüncesindeki önemli bir kopuşa önderlik etmiş Foucault’nun dünyasına daha yakından bakmak için çok iyi fırsat.

  • Künye: David Macey – Michel Foucault, çeviren: Fatih Demirci, Runik Kitap, biyografi, 154 sayfa, 2020

Elisabeth Roudinesco – Sigmund Freud (2016)

Doğu Galiçyalı Yahudi tüccarların soyundan gelen ihtiraslı bir adamın varoluş öyküsü.

Elisabeth Roudinesco’nun, Sigmund Freud’un hayatının, yapıtının, özel ve kamusal yaşamının kapsamlı bir fotoğrafını çeken bu çalışması, yeni açılan arşivlerin ışığında Freud’un Nazi faşizmiyle kıyasıya hesaplaştığı hayatının son dönemine dair bilinmeyenleri de aydınlatıyor.

  • Künye: Elisabeth Roudinesco – Sigmund Freud, çeviren: Nesrin Demiryontan, Metis Yayınları

Roger Garaudy – Karl Marx (2020)

Önde gelen Marksist düşünürlerden Roger Garaudy’nin kaleminden şahane bir Karl Marx biyografisi.

Garaudy burada, yalnızca Marx’ın hayatını anlatmıyor, aynı zamanda O’nu etkileri bugün de devam eden büyük bir filozof yapan tarihsel, sosyolojik ve kişisel dinamikleri de açıklıyor.

Kitapta, Marx’ın doğduğu çevre, ailesi, eğitim yılları, Hegelci dönemi, Fichte ve Feuerbach ile tanışması, Engels ile dostluğu ve verdiği politik mücadele gibi konular ayrıntılı bir bakışla ele alınıyor.

Marx’ın düşünce dünyasının şekillenişine ve evrimine daha yakından bakmak için çok iyi fırsat.

  • Künye: Roger Garaudy – Karl Marx: Entelektüel Bir Biyografi, çeviren: Adnan Cemgil, Fol Kitap, biyografi, 184 sayfa, 2020

Peter Hudis – Fanon: Barikatların Filozofu (2020)

“Biz… artık nefes alamadığımız için de isyan ediyoruz.”

Frantz Fanon bu sözü, Amerika’da siyahilere yönelik uygulanagelen protestolarda gündeme gelen bir slogan olmasından çok önce, 1960’ların başında söylemişti.

Peter Hudis’in eldeki kitabı da, Fanon’un hayatı ve mücadelesi üzerine dört dörtlük bir çalışma.

Hudis, Fanon’un hayatını ve çalışmalarını eleştirel bir bakışla izlemekle kalmıyor, aynı zamanda Fanon’un yazdıklarının günümüzde ırkçılık ve onun doğurduğu yabancılaşmaya nasıl güçlü yanıtlar verdiğini de gözler önüne seriyor.

Fanon, kendi döneminin toplumsal mücadeleleri içerisinde yeni bir insanlık uğruna bıkmadan usanmadan çabaladığı için yirminci yüzyılın önde gelen düşünürlerinden biriydi.

Hudis’in çalışması ise, Fanon’un mevcut momente özgürleştirici bir alternatif geliştirme çabasının yeniden canlanmasına yardımcı olup olamayacağını tartışmasıyla özellikle dikkat çekiyor.

  • Künye: Peter Hudis – Fanon: Barikatların Filozofu, çeviren: İbrahim Yıldız, Dipnot Yayınları, biyografi, 216 sayfa, 2020

Mustafa Çolak – Bülent Ecevit (2016)

Türkiye siyasetine özgün katkılar sunmuş Bülent Ecevit’in fikir, siyaset ve hayat macerasını adım adım izleyen sağlam bir çalışma.

Kitap, Ecevit’in çocukluk ve gençlik dönemini, yetiştiği çevreyi, gazetecilikten politik liderliğe uzanan kariyerini, 12 Eylül darbesi zamanlarında yaşadıklarını ve bir siyasetçi olarak yükselişini ve düşüşünü anlatıyor.

  • Künye: Mustafa Çolak – Bülent Ecevit, İletişim Yayınları

Nick Caistor – Fidel Castro (2020)

Fidel Castro, tarihe damga vurmuş siyasi liderlerdendir.

Nick Caistor’un bu önemli çalışması da, Küba’da kendine has bir sosyalizm kuran Castro’nun hayatından siyasi mücadelesine, aile fertlerinden sevgililerine ve ideolojik eğilimlerine pek çok yönünü aydınlatıyor.

Bunu yaparken, Castro’nun hayatı ile Küba tarihini aydınlatan Caistor, İspanyol sömürgesi olarak geçen yüzyılların ardından ABD vesayetine ve Amerikan emperyalizminin saldırgan emellerine maruz kalan Küba toplumunun dönüşümünü, Castro’nun şahsında araştırıyor.

Sağlam bir eleştirel biyografi olarak okunabilecek kitap, Domuzlar Körfezi Çıkarması’ndan Füze Krizi’ne, John Kennedy’den Nikita Kruşçev’e, Che Guevara’dan Camillo Cienfuegos’a, Küba ve dünya tarihinden birçok önemli olay ve şahsiyetin portrelerini sunuyor.

Tarihsel ve sosyolojik tahliller içermesiyle de dikkat çeken çalışma, Castro’nun “tarih beni aklayacak” iddiasının geçerliliğini günümüzün siyasi kırılmaları ışığında tartışarak bir anlamda tarihle bugünü buluşturuyor.

  • Künye: Nick Caistor – Fidel Castro, çeviren: Nurullah Duru, Runik Kitap, biyografi, 140 sayfa, 2020

Christopher Kelly – Attila (2016)

Usta savaşçı ve stratejist Attila’nın korkutucu hükümdarlığının bir hikâyesi.

Hunlar ve Romalılar arasındaki ilk karşılaşma, iki imparatorluk arasında yaşanan savaşlar, Attila’nın siyasi ve askeri kimliğinin özgünlükleri ve Hun imparatorluğunun güçten düşmesine neden olan faktörler, kitabın dikkat çekici konuları arasında.

  • Künye: Christopher Kelly – Attila, çeviren: Turhan Kaçar, Alfa Yayınları