Bülent Şık – Bizi Yeryüzüne Bağlayan Hikâyeler (2020)

İklim değişikliği, biyoçeşitlilik kaybı, yaygın kimyasal kirlilik gibi küresel ölçekte seyreden büyük sorunların yarattığı bir büyük krizin içindeyiz.

Yeryüzündeki hayatın büyük ölçüde yok olmasına, insan “uygarlığı”nın bütünüyle çökmesine yol açabilecek bir kriz bu.

Bu krizi yeni yöntem ve tekniklerin geliştirilmesi ya da bilim ve teknolojide gerçekleştirilecek “ilerleme” ile çözebileceğimizi düşünmek gerçek bir yanılgı.

Zira yaşadığımız krizin toplumsal hayata gömülü açlık, yoksulluk, savaş ve çatışmalar, sömürü, güvencesizlik, yerinden olma, göçmenlik, mültecilik gibi sorunlarla sıkı bağlantıları var.

İşte Bülent Şık bu çalışmasında, içinde olduğumuz kriz hallerini insan dışındaki canlıları da anlatıma dahil ederek ekoloji, gıda, beslenme ve gastronomi odağında ele alıyor.

Kitap, yeryüzündeki hayatın içinde yer alan canlı türlerinin birbirleriyle nasıl sıkı bağlara sahip olduğunu, insanın yeryüzündeki hayattan kopmasının, kendini izole ederek bir başka yere, bir başka gezegene gitmesinin neden içinde bulunduğumuz krizi çözemeyeceğini, dolayısıyla bu krizin tek çözümünü neden yeryüzünde aramamız gerektiğini daha iyi kavramamız için çok iyi fırsat.

  • Künye: Bülent Şık – Bizi Yeryüzüne Bağlayan Hikâyeler, Doğan Kitap, ekoloji, 304 sayfa, 2020

Nurhan Yentürk – İklim Pahası (2020)

Türkiye yüz yüze olduğu çevre sorunları ve iklim değişikliği ile ilgili uluslararası anlaşmalardaki taahhütleri yerine getirmeyi kabul etmiştir.

Fakat bunun için gerçekleştirilen mevzuat değişiklikleri, ürettiği stratejik dokümanlar ve eylem planlarında yer alan hedeflere ve taahhütlere ulaşmak için ne kadar kamu kaynağı ayırdığı sorusunun cevabını inceleyen hiçbir çalışma bulunmuyor.

İşte Nurhan Yentürk’ün muazzam emeğinin ürünü olan bu kitap, söz konusu boşluğu dolduruyor.

Yentürk burada, kamu mali sisteminde harcamaların sınıflandırılmasında yer alan “çevre koruma” harcamalarına, bu harcamaların içinde eksik olan iklim değişikliği ile mücadele için gerekli olarak yapılan azaltım ve uyum harcamalarını da katarak, kapsamlı bir Çevre Koruma ve İklim Değişikliği (ÇKİD) Harcama tanımı yapıyor.

Yazar bununla da yetinmeyerek, bu harcamaların tümünü ilgili kamu kurumlarının harcamaları içinden ayrıştırmak, hesaplamak, izlemek ve izlemenin önümüzdeki yıllarda devam edebilmesi için göstergeler de oluşturuyor.

Açık kaynak olarak yayımlanmış kitaba, şu linkten ulaşılabilir: https://bit.ly/2ZLKPQC

  • Künye: Nurhan Yentürk – İklim Pahası: Çevre Koruma ve İklim Değişikliği ile Mücadelede Kamu Harcamaları, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, ekonomi, 237 sayfa, 2020

Howard J. Herzog – Karbon Yakalama (2020)

İklim değişikliğini azaltmanın en etkili yollarından biri de karbon yakalama ve depolamadır.

Şimdiye kadar hak ettiği ilgiyi göremese de bu yöntem, şirketlerden sıradan insanlara, karbon izimizi azaltmamız konusunda pratik öneriler vermesiyle gerçekçe hayati derecede önemli.

İşte bu kitabın yazarı Howard Herzog da, karbon yakalamanın ve depolamanın ne olduğunu çok yönlü bir şekilde ortaya koyarak bu konuda merak edilenleri aydınlatıyor.

MIT Enerji Girişimi araştırmacısı Herzog’un, konuyu uzman olmayan okurların da rahatça anlayacağı bir üslupla ele aldığını da ayrıca belirtelim.

  • Künye: Howard J. Herzog – Karbon Yakalama, çeviren: Deniz Ulkat, Pan Yayıncılık, bilim, 240 sayfa, 2020

Kolektif – Sürdürülebilir Yaşam Rehberi (2020)

Dünya, başta açgözlü şirketler olmak üzere, insanoğlundan kaynaklı büyük yaralar ve tahribatlar aldı, almaya da devam ediyor.

Peki, bozulan doğal denge nasıl yeniden inşa edilebilir?

İşte sürdürülebilirlik tam da bu amaçla ortaya çıkmış bir hareket.

Bu güzel derlemede bir araya getirilmiş makaleler ise, sürdürülebilir bir yaşam kurmak için tek tek bireylerin yanı sıra iş, eğitim ve siyaset dünyasının üzerine düşen sorumlulukların neler olduğunu irdeliyor, daha da önemlisi, bu konuda pratik öneriler sunuyor.

Kitaba katılan yazarlar, beslenme şeklimizi nasıl değiştirebileceğimizi, sürdürülebilir sanat ve estetik anlayışının ne anlama geldiği, fiziksel aktivite ve sürdürülebilir ekolojik bir yaşam arasındaki ilişki ve çevreyle barışık bir atık yönetiminin nasıl olması gerektiği gibi pek çok konuyu ele alıyor.

Kitaba katkıda bulunan yazarlar ise şöyle: Müberra Mızıkacı, Zeynep Akyol Ataman, Damla Ceyhan, Duygu Ağagündüz, Derya Dikmen, Ersin Yaman, Nilgün Çoşkun Yakar, Gizem Köse, Merve Çapaş, Ceyhan Temürcü, Fatma Mızıkacı ve Esen Yeşil.

  • Künye: Kolektif – Sürdürülebilir Yaşam Rehberi, editör: Öykü Yaman ve Emine Aksoydan, Yeni İnsan Yayınevi, ekoloji, 136 sayfa, 2020

Marcel Mazoyer ve Laurence Roudart – Dünya Tarım Tarihi (2016)

Neolitik çağdan günümüzün tarım krizine, tarım tarihini ayrıntılı bir şekilde ele alan bir çalışma.

Kitap, insanlığın çağlar boyu geliştirdiği tarım sistemlerini zaman ve mekân içerisindeki yerine oturtmakta ve bugün yaşanan tarım krizini ve bu krizin genel krizin oluşmasında oynadığı rolü aydınlatmakta.

  • Künye: Marcel Mazoyer ve Laurence Roudart – Dünya Tarım Tarihi, çeviren: Şule Ünsaldı, Epos Yayınları

Maude Barlow – Su Hakkı (2016)

Şirketlerin suyu metaya dönüştürme heveslerine karşı duyarlı kesimleri bununla mücadele etmeye davet eden bir çalışma.

Anayasalarda suyun bir insan hakkı olarak güvence altına alınması gerektiğini belirten Maude Barlow, hem bireysel hem de örgütlü yollarla, tatlısu kaynaklarına yönelik tehditlerle nasıl mücadele edilebileceğini anlatıyor.

  • Künye: Maude Barlow – Su Hakkı, çeviren: Arife Köse, Yeni İnsan Yayınevi

Liz Walker – Ekoköy Ithaca (2016)

Amerika’da iki kadın, bir ekoköy kurma hayaliyle yola çıkar ve bin bir zorluğa, engele rağmen, bu hayallerine ulaşır.

Liz Walker’ın tuttuğu günlüklerden ortaya çıkan bu kitap, söz konusu ekoköyün oluşumunu adım adım anlatıyor.

Ekoköy İthaca’nın kuruluşu, aynı zamanda ilham almanın, dayanışmanın ve paylaşmanın hikâyesi olarak okunabilir.

  • Künye: Liz Walker – Ekoköy Ithaca, çeviren: Orhan Tuncay, Yeni İnsan Yayınevi

Diana Leafe Christian – Birlikte Bir Yaşam Kurmak (2020)

Kendine yeten, sürdürülebilir bir ekoköy oluşturmanın yolları nedir?

Diana Leafe Christian, her potansiyel ekoköy okurunun muhakkak okuması gereken bu kitabı, topluluklarda yaşayan veya onlar için tasarım yapan birçok permakültür tasarımcısı için altın değerinde bir kılavuz.

Kitap, ekoköy kurarken iyi bir başlangıçla yola çıkmak için ne yapmak gerektiğini, 90’lı yılların başından beri kurulan pek çok topluluğun yaşadığı deneyimlerden yola çıkarak açıklıyor.

Birçok pratik uygulamayla zenginleşen çalışma, vizyon belgelerinin oluşturulmasından karar verme sürecinin ve topluluğun idaresinin belirlenmesine, anlaşmalar ve ilkelerin oluşturulmasından arazi için para kaynağı bulunması ve arazinin satın alınmasına, ekoköyde iletişim ve işleyişten ekoköye katılacak insanların seçilmesine kadar pek çok aydınlatıcı konuyu ele alıyor.

  • Künye: Diana Leafe Christian – Birlikte Bir Yaşam Kurmak: Ekoköyler ve Niyetli Topluluklar İçin Pratik Bilgiler, çeviren: Zeliha Yıldırım, Yeni İnsan Yayınevi, ekoloji, 416 sayfa, 2020

Edward O. Wilson – Yarım Dünya (2020)

Bu dünyayı insan türü için cennete çevirelim derken, yalnızca biyosferin oluşmasının 3,8 milyar yıl sürdüğü koca bir gezegeni yok etmekle karşı karşıyayız.

Peki, bu durumdan çıkmamızın bir yolu var mı?

Ekonomik büyüme, dizginlenmemiş tüketim, sağlık ve bireysel mutluluk dışında bu dünyaya bakabileceğimiz başka bir pencere var mı?

Edward Wilson, ‘Yarım Dünya’da, şu an karşı karşıya bulunduğumuz büyük ekolojik felaketin üstesinden gelmemiz için ahlaki düşüncede temel değişiklikler yapmamız gerektiğini, en başta da insan dışındaki canlıları da esas alacak köklü bir değişimin neden artık geciktirilemeyecek bir zorunluluk olduğunu açıklıyor.

Wilson, bu amaçla acil bir çözüm sunuyor: Ancak gezegenin yarısını veya daha fazlasını ihtiyat olarak bir kenara ayırarak, çevrenin yaşayan kısmını kurtarabilir, kendi varlığımızı da sürdürebilmemiz için gereken dengeyi sağlayabiliriz.

Künye: Edward O. Wilson – Yarım Dünya: Gezegenimizin Hayatta Kalma Mücadelesi, çeviren: Sami Oğuz, Koç Üniversitesi Yayınları, ekoloji, 236 sayfa, 2020

Melih Aşanlı – Geleneksel Yapı Teknikleri (2016)

Herkes kendini evini yapmak ister.

Fakat bunu tümüyle doğal ve ekolojik yöntemlerle yapabilmek, ayrı bir maharet ister.

Kendisi de kırsala yerleşerek yeni baştan evini tasarlayan Melih Aşanlı, evin nasıl bir araziye inşa edileceğinden malzemelerin nasıl seçileceğine, doğayla uyum içinde bir ev yapmak isteyenler için dört dörtlük bir rehber sunuyor.

  • Künye: Melih Aşanlı – Geleneksel Yapı Teknikleri, Yeni İnsan Yayınevi