Dirk Schulze-Makuch ve William Bains – Kozmik Hayvanat Bahçesi (2020)

Yüzyıllardır insanoğlunun en merak ettiği sorulardan biridir:

Evrende yalnız mıyız?

Önde gelen iki astrobiyolog, Dirk Schulze-Makuch ve William Bains, güçlü argümanlarla, gelişmiş, karmaşık bir yaşamın Dünya dışındaki gezegenlerde mümkün olduğunu savunuyor.

Okurlarını Dünya üzerindeki yaşama ilişkin tarihsel bir yolculuğa çıkaran yazarlar, Dünya’daki canlı evrimini ayrıntılı bir şekilde ortaya koydukları gibi, Dünya dışı zeki yaşam konusunda aklımızdaki pek çok soruya yanıt veriyor.

Astrobiyolojiyle ilgilenenlerin özellikle seveceği kitap, Dünya’da yaşamın nasıl ortaya çıktığı sorusundan başlayarak, adım adım karmaşık yapıların ve sonunda akıllı canlıların gelişimini açıklıyor ve bu sürecin evrenin her yerinde nasıl tekrar tekrar gerçekleşme potansiyeline sahip olduğunu gözler önüne seriyor.

  • Künye: Dirk Schulze-Makuch ve William Bains – Kozmik Hayvanat Bahçesi: Birçok Dünyada Karmaşık Yaşam, çeviren: Banu Özgür, Ginko Bilim Yayınları, bilim, 268 sayfa, 2020

Andrew Gibson – James Joyce (2016)

Büyük yazar James Joyce’u, eserlerinin kaynağını aldığı İngiliz-İrlanda tarihinin, biliminin ve maddi kültürünün sosyal, düşünsel ve dinsel ayrıntıları çerçevesinde irdeleyen önemli bir biyografi.

Andrew Gibson’ın zengin ayrıntılarla bezediği özenli tarihsel anlatısı, bu büyük yazarın “düşünür olarak sanatçı” türüne örnek teşkil ettiğini ısrarla vurguluyor.

  • Künye: Andrew Gibson – James Joyce, çeviren: Orhan Düz, Yapı Kredi

John Dewey – Eğitimde Ahlak İlkeleri (2020)

Ahlak ve eğitim arasındaki ilişki nedir?

Daha da önemlisi, ahlaki eğitimin mahiyeti nedir?

John Dewey’in bu klasik yapıtı, bu sorulara doyurucu yanıtlar veren, ahlak ve eğitim konusunda eşsiz bir yapıt.

Çalışma, hem ahlakla ilgili yoğun bir tartışma yürütmesi hem de pratik felsefenin nitelikli bireysel, toplumsal ve eğitim için neden kaçınılmaz olduğunu gözler önüne sermesiyle özellikle önemli.

Kitabın bu çevirisini dikkat çekici kılan bir diğer husus ise, Dewey’in bu eserinin daha kolay anlaşılmasına katkıda bulunacak, 1930 yılında Paris’te yapmış olduğu ve yoğun tartışmalara neden olan ”Ahlakta Üç Bağımsız Unsur” konuşması ile Elizabeth Anderson’ın “John Dewey’in Ahlak Felsefesi” adlı makalesini de barındırması.

  • Künye: John Dewey – Eğitimde Ahlak İlkeleri, çeviren: Süleyman Aydın, Fol Kitap, eğitim felsefesi, 96 sayfa, 2020

Charles Tilly – Avrupa’da Devrimler (2016)

 

Avrupa’nın son 500 yıllık tarihini yeniden yorumlayarak devrimlerin Avrupa, genel olarak da dünya tarihindeki yerini tartışan harikulade bir kitap.

1492-1992 arasında Avrupa’da gerçekleşen devrimleri irdeleyen Charles Tilly, devrimlerin tarihe ve siyasete etkilerini, devletlerin örgütlenmesinde hangi büyük değişimleri meydana getirdiğini araştırıyor.

  • Künye: Charles Tilly – Avrupa’da Devrimler, çeviren: Özde Arıkan, Alfa Yayınları

Henri Bergson – Madde ve Bellek (2020)

“Tin, maddeden algıları ödünç alır ve besinini bu algılardan çıkartır ve onlara hareket biçiminde geri verir; bu hareketleri özgürlüğüyle damgalar.”

Henri Bergson’dan tin ile madde/beden arasındaki ilişki üzerine eşsiz bir sorgulama.

Bergon’un temel yapıtı olarak kabul edilen kitapta, tinin gerçekliği ile maddenin gerçekliği, tin ile maddenin ilişkisi, beyin ile algı, süre ve zaman arasındaki ilişki gibi pek çok ilgi çekici konu tartışılıyor.

Düşünür bütün bu tartışma boyunca indirgemecilik karşıtı tavrından da taviz vermiyor.

  • Künye: Henri Bergson – Madde ve Bellek: Beden-Tin İlişkisi Üzerine Deneme, çeviren: Işık Ergüden, Fol Kitap, felsefe, 240 sayfa, 2020

Michel Huteau – Reformcu Filozof ve Anarşist Coğrafyacı (2020)

Filozof ve antropolog Clémence Royer ile anarşist coğrafyacı Pyotr Kropotkin arasında, kapitalizm koşullarında devrim ve reformdan devlete, sömürüden eşitsizliğe, kadından ahlaka uzanan sıkı bir tartışma.

Royer’i, sosyal Darwinizm’in ilk teorisyeni, feminist, antropolog ve filozof, Kropotkin’i ise başta ‘Karşılıklı Yardımlaşma’ olmak üzere çeşitli eseriyle anarşist teorinin önde gelen isimlerinden biri olarak biliriz.

Michel Huteau, iki isim arasında tasarladığı hayali bir tartışma üzerinden çağımızın büyük sorunlarına yanıt arıyor.

Royer, 1884 yılında, hapishaneye dönüştürülen Clairvaux Manastırı’nda beş yıllık hapis cezasını çekmekte olan Kropotkin’i ziyaret eder.

Bu ziyaret, iki ünlü isim arasında hararetli bir tartışmayı ateşleyecek ve tartışma hapishanelerden başlayarak sosyal eşitlik ve eşitsizliklere, genel oy hakkından halka, bilim ve ahlaktan anarşist topluma ve felsefeden vergiler ve devlete kadar uzanacaktır.

Huteau’nun enfes çalışması, siyasetin ve felsefenin güncel sorunlarına çarpıcı yanıtlar vermesiyle dikkat çekiyor.

  • Künye: Michel Huteau – Reformcu Filozof ve Anarşist Coğrafyacı: Clémence Royer ve Kropotkin Tartışıyor, çeviren: Alev Er, Sel Yayıncılık, siyaset, 2020

Yıldız Silier – Kökler, Çarklar ve Bulutlar (2016)

Tarihteki köylü, kadın, işçi ve köle isyanları başarıya ulaşsaydı, bugün nasıl bir dünyada yaşardık?

Yıldız Silier, bir ucu distopyaya, diğer ucu ütopyaya açılan ‘Kökler, Çarklar, Bulutlar’da, tarihteki bu adaletsizlik öykülerini anlatıyor, bu isyanlar başarıya ulaşsaydı neler olabileceğini kurguluyor.

Tarihe, alternatif yorumlarla bakmak isteyenlere.

  • Künye: Yıldız Silier – Kökler, Çarklar ve Bulutlar: Bir Karşılaşmalar Masalı, Yordam Kitap

Feroz Ahmad – Jön Türkler: Osmanlı İmparatorluğu’nu Kurtarma Mücadelesi (2020)

Jön Türklerin I. Dünya Savaşı yıllarında verdikleri Osmanlı İmparatorluğu’nu yok olmaktan kurtarma mücadelesi üzerine çok önemli bir çalışma.

Kitap, Feroz Ahmad’ın ilk kez 1969’da yayımlanan ‘İttihat ve Terakki’ adlı büyük yankı uyandırmış eserinin devamı niteliğinde.

Ahmad burada, 191-1918 zaman aralığında, siyasi kontrolü tamamen ele geçiren İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Cihan Harbi’ne girişinden liderlerinin bir Alman denizaltısıyla kaçmak zorunda kaldıkları 1918 yılına kadar yaşanan önemli dönüm noktalarını izliyor.

Kitabın dikkat çeken yönlerinden biri de, İttihatçıların Atatürk’ün önderliğinde modern Türkiye’nin doğuşu mücadelesindeki yerlerini ve 1926 İzmir Suikastı davasıyla birlikte tasfiye edilmeleri sürecini de ele alması.

  • Künye: Feroz Ahmad – Jön Türkler: Osmanlı İmparatorluğu’nu Kurtarma Mücadelesi (1914-1918), çeviren: Tansel Demirel, İş Kültür Yayınları, tarih, 312 sayfa, 2020

Razi Canikligil – ABD Gizli Belgelerinde Fethullah Gülen (2016)

ABD’nin Fethullah Gülen’i nasıl gördüğünü, onunla ilgili değerlendirmesinin ne olduğunu, Gülen’in neden ABD’de yaşadığını, nasıl güçlendiğini, Amerikalı siyasetçilerin desteğini nasıl kazandığını, ABD hükümetinin çoğu ilk defa yayımlanacak gizli resmi belgeleri eşliğinde ortaya koyan bir eser.

Razi Canikligil’den dört dörtlük bir araştırmacı gazetecilik çalışması.

  • Künye: Razi Canikligil – ABD Gizli Belgelerinde Fethullah Gülen, Doğan Kitap

Pierre Bourdieu – Sanatın Kuralları (2020)

Pierre Bourdieu’nün yeni bir baskıyla yayımlanan ‘Sanatın Kuralları’, sanat sosyolojisi alanında kült yapıtlardandır.

Bourdieu burada, on dokuzuncu yüzyılda devlet bürokrasisi ve akademilerin dayattığı güzellik anlayışlarından kendini kurtaran bir yazınsal ve sanatsal dünyanın nasıl adım adım yapılandığını ortaya koyuyor.

On dokuzuncu yüzyılın ortalarından günümüze yazın ve sanat tarihine bir pencere açan Bourdieu, özellikle Gustave Flaubert’in modern yazın alanında yaptıklarını diğer sanatlara uyarlıyor.

Bunu yaparken sanat ile toplumsal yapı arasındaki çok yönlü ilişkiyi güçlü bir şekilde hatırlatan Bourdieu, on dokuzuncu yüzyılda sanatın edindiği yeni özerkliğin toplumsal yapıyla olan karmaşık bağlantısını çözümlüyor.

  • Künye: Pierre Bourdieu – Sanatın Kuralları: Yazınsal Alanın Oluşumu ve Yapısı, çeviren: Necmettin Kâmil Sevil, Alfa Yayınları, sanat, 588 sayfa, 2020