François Savatier ve Silvana Condemi – Homo Sapiens (2020)

Şimdiye kadar, modern insan ve yakın atalarının atası Homo Sapiens’in, 200 bin yıl önce Doğu Afrika’da ortaya çıktığı düşünülüyordu.

Peki, ya bu doğru değilse?

Ya bu tuhaf tür, bu tarihten çok daha önce de yaşıyorsa?

Son bulgular, onun söz konusu tarihten çok önce, kıtanın her yerinde zaten yaşamakta olduğuna işaret ediyor.

François Savatier ve Silvana Condemi, bilim dünyasında Homo Sapiens’le ilgili son bulguları, gelişmeleri bizimle paylaşıyor.

Kitaptan öğrendiğimize göre, Çin’de çok daha eski fosiller keşfedilene dek, Homo Sapiens’in Afrika’dan 80 bin yıl önce ayrılıp dünyaya yayıldığı düşünülüyordu.

Fakat genetik bilimi, çok da uzun olmayan bir süre öncesine kadar bu gezegeni başka insan türleriyle paylaştığımızı, onlarla gen alışverişi yaptığımızı ortaya koydu.

İşte elimizdeki kitap, bu ve bunun gibi, Homo Sapiens’e ilişkin son haberler konusunda bizi aydınlatıyor ve bunu yaparken de, insanın evriminin Australopithecus’tan Neolitik Çağ’a kadar uzanan etkileyici öyküsünü sunuyor.

  • Künye: François Savatier ve Silvana Condemi – Homo Sapiens, çeviren: Fatmagül Ezici, Say Yayınları, bilim, 160 sayfa, 2020

Jean-Luc Nancy – Esersiz Ortaklık (2020)

Zorlu ve bir o kadar da büyük dönüşümlere gebe bir döneme tanıklık ediyoruz.

Jean-Luc Nancy’nin ‘Esersiz Ortaklık’ı, bu kritik günlerin bizi nereye götüreceği üzerine düşünürken komünizm fikrini yeni baştan tartışmaya açarak çıkış yolları arıyor.

Nancy’nin sorgusunu özgün kılan asıl husus, komünizm üzerine düşünürken kültür/toplum ya da elitler/kitleler gibi ilk akla gelen aşırı basit şemalara başvurmadan sorunun terimlerini yeni baştan tartışmaya açması.

Filozofa göre, eğer komünizm üzerine düşüneceksek, asıl işlerlik kazandırılması gereken şey bizzat ortaklık meselesidir, başka bir deyişle topluluk meselesidir.

Zira ayakları yere basan bir komünist fikrin ve pratiğin yeniden düzenlenişi, tamı tamına bu meseleye bağlıdır.

‘Esersiz Ortaklık’, komünizmin sürüklendiği aşırılıkları inkâr etmeden, ayrıca beraberinde getirdiği borcu da unutmadan, nasıl bir gelecek tahayyülü kurabileceğimizi irdelemesiyle önemli.

  • Künye: Jean-Luc Nancy – Esersiz Ortaklık, çeviren: Devrim Çetinkasap, MonoKL Yayınları, felsefe, 192 sayfa, 2020

Desmond M. Clarke – Descartes (2016)

Teoloji, felsefe ve bilim gibi geniş bir alanda çalışmış, Batı düşüncesinde silinmez izler bırakmış Descartes’ın hayatı ve çalışmaları üzerine referans nitelikte bir çalışma.

Descartes’ın yanı sıra on yedinci yüzyıl felsefesi üzerine pek çok çalışması bulunan Desmond Clarke elimizdeki biyografisinde, filozofun hayatını adım adım izlediği gibi, yaşadığı dönemin keyifli bir okuması eşliğinde, Descartes’ın düşünsel gelişiminin nitelikli bir fotoğrafını da çekiyor.

  • Künye: Desmond M. Clarke – Descartes, çeviren: Nur Nirven ve Berkay Ersöz, İş Kültür Yayınları, biyografi, 568 sayfa, 2016

August Strindberg – Açık Deniz Kenarında (2016)

Entelektüel ve aykırı kişilik Borg’un aşkla, tutkuyla alt üst olan hayatı.

Bir balıkçı kasabasına yerleşerek kendini toplumdan tümüyle yalıtmayı amaçlayan Borg, burada genç bir kadına tutulur.

Yalnız bu tutku, Borg’un iflah olmaz çelişkileriyle birleşince, bir ucu cinnete varan büyük bir trajediye doğru yol alacaktır.

  • Künye: August Strindberg – Açık Deniz Kenarında, çeviren: Behçet Necatigil, Everest Yayınları

Mehmet Eroğlu – Edebi Aforizmalar (2016)

Mehmet Eroğlu’nun, romanlarındaki aforizma niteliğinde cümlelerinden yaptığı bir derleme.

Edebiyat-sanat, aşk, kadın ve erkek, cinsellik, ölüm, özgürlük, bellek, vicdan, erdem, kötülük, dostluk gibi temalar barındıran aforizmalar, yazarın dünyasına başka bir pencereden bakmamıza fırsat tanıyor.

Eroğlu’yla yapılmış uzun bir söyleşi de, kitabın bir hediyesi.

  • Künye: Mehmet Eroğlu – Edebi Aforizmalar, İletişim Yayınları

Quentin Meillassoux – Sonluluğun Sonrası (2020)

‘Sonluluğun Sonrası’, Kant’ın ünlü metafizik eleştirisine sıkı eleştiriler getiren, harikulade bir felsefi tartışma.

Bernard Bourgeois ve Alain Badiou gibi filozofların öğrencisi de olmuş Quentin Meillassoux’nun bu ufuk açıcı çalışması, bir anlamda Kant’ın bugün artık standart haline gelmiş ‘dogmatizm’, ‘skeptisizm’ ve ‘eleştiri’ yaklaşımlarını didik didik ediyor ve buradan alternatif bir bakış açısı geliştirmeye koyuluyor.

Kant’ın eleştiri projesiyle başlattığı ve çağdaş felsefe tarafından büyük ölçüde benimsenen metafizik eleştirisi, mutlakın bilinemeyeceği ve düşünülemeyeceği kararını vererek düşünceyi sonluluğa mahkûm etmişti.

Meillassoux ise ‘Sonluluğun Sonrası’nda, dogmatik ve metafizik olmayan bir mutlak anlayışı ortaya koymaya girişiyor.

  • Künye: Quentin Meillassoux – Sonluluğun Sonrası, çeviren: Kağan Kahveci, İş Kültür Yayınları, felsefe, 192 sayfa, 2020

Çiğdem Aksu Çam – Türkiye’de Konut Siyaseti (2020)

Adana’da 1984-2010 yılları arasında belediye başkanlığı yapmış Aytaç Durak, daha önce de kentte uzun yıllar konut müteahhitliği yapmıştı.

Dolayısıyla kendisi, belediye başkanlığıyla birlikte, şehrin bugünkü halini doğuran kentleşme dinamiklerini belirleyen bir isim oldu.

Çiğdem Aksu Çam, Durak’ın başkanlık pratiğini merkeze alarak onun belirlediği ve yönlendirdiği konut siyasetini çok yönlü bir bakışla ortaya koyuyor.

Kitap her şeyden önce, Türkiye’de konut politikalarının yerele nasıl yansıdığı hakkında çok iyi bir çalışma olarak okunabilir.

Durak’ın kente dair vizyonu, tasavvuru ve bu yöndeki tasarruflarının hem kentte konut ve yerleşim yapısının aldığı fiziksel biçim hem de kentsel mekânın üretimi etrafında geliştirilen siyaset ve iş yapma pratikleri bağlamlarında günümüzdeki Adana’yı nasıl ortaya çıkardığını irdeleyen Çam, Durak dönemi Adana’sının, Türkiye’de kentsel siyasetin işleyişini anlamak açısından ne kadar önemli bir örnek olduğunu gözler önüne seriyor.

  • Künye: Çiğdem Aksu Çam – Türkiye’de Konut Siyaseti: Adana Konut Alanında Yapı ve Aktörler, Siyasal Kitabevi, siyaset, 208 sayfa, 2020

Arzu Yılmaz – Atruş’tan Maxmur’a (2016)

Kürtlerin mültecilik deneyiminin dinamiklerini araştıran ve Kürtlerin bu mültecilik sürecinin, onların toplumsal ve siyasal kimliklerini yeniden inşa etme sürecine nasıl etki ettiğini gözler önüne seren bir çalışma.

Türkiye’de terörle mücadele ve zorunlu göç, Kürt sorunu ve uluslararası toplum ve mülteci öznelerin ortaya çıkışı konularında bir başucu kitabı.

  • Künye: Arzu Yılmaz – Atruş’tan Maxmur’a: Kürt Mülteciler ve Kimliğin Yeniden İnşası, İletişim Yayınları

Hüseyin Ferhad – Şark Belleği (2016)

Şair Hüseyin Ferhad’ın şiirin büyülü dünyasında gezinen denemeleri.

Şairin yurdu olarak dil, sözün gücü, şiirde kusursuzluk arayışı ve eleştiri gibi temalar barındıran yazılar, bunun yanı sıra Oktay Rifat’tan Turgut Uyar’a, Hilmi Yavuz’dan Edip Cansever’e pek çok şairimizi de konuk ediyor.

Kitabın bir sürprizi de Ferhad’la yapılmış iki söyleşi barındırması.

  • Künye: Hüseyin Ferhad – Şark Belleği, Yapı Kredi Yayınları

Hubert Dreyfus – İnternet Üzerine (2016)

Fenomenoloji ve varoluşçuluk alanlarında çalışan bir felsefecinin, internetin neler yapıp neler yapamayacağı konusunda yürüttüğü bir soruşturma.

Yapay zekânın başarısızlığı, internet çağında bedenin yitimi ve internetin sunduğu anonimliğin bireyin ruh haline yansımaları, Hubert Dreyfus’un bu irdelemesinin merkezini oluşturuyor.

  • Künye: Hubert L. Dreyfus – İnternet Üzerine, çeviren: V. Metin Demir, Küre Yayınları