Henry Jenkins – “Cesur Yeni Medya” (2016)

Yeni medya kültürünü şekillendiren koşulları ortaya koyan sağlam bir çalışma.

Yeni teknolojiler ve hayran kültürü, siyaset ve popüler kültür arasındaki ilişki, Youtube çağındaki dijital demokrasinin olumsuz yönleri ve yeni medyanın toplumsal, dini, eğitsel ve hukuki alandaki yansımaları, kitapta tartışılan kimi konular.

  • Künye: Henry Jenkins – “Cesur Yeni Medya”, çeviren: Nihan Yeğengil, İletişim Yayınları

A. Raşit Kaya – İktidar Yumağı (2016)

Medya-Sermaye-Devlet üçgeni ekseninde, medyanın günümüz dünyasındaki yerini, niteliğini, gelişme dinamikleriyle birlikte tarihsel bir perspektifle irdeleyen sağlam bir inceleme.

Kamu yayıncılığının dinamikleri, sermayenin medya dünyasına girme sebepleri ve editoryal bağımsızlığın önündeki temel engelleri daha iyi kavramak isteyenler için iyi bir fırsat.

  • Künye: A. Raşit Kaya – İktidar Yumağı, İmge Kitabevi

Kolektif – Toplumsal Cinsiyet ve Medya Temsilleri (2020)

Medyanın kurgulandığı dünyada erkekler, kadınlar, LGBTİ bireyler nasıl temsil ediliyor?

Bu güzel derleme, toplumsal cinsiyetlerin medyada temsil edilme biçimlerindeki açık sorunları farklı yönleriyle irdeleyerek bu soruya tatmin edici yanıtlar veriyor.

Medya bütün yaşamımızı etkiler, dolayısıyla medyadaki toplumsal cinsiyet temsilleri de bizlere nasıl bir erkek veya nasıl bir kadın olmamız gerektiğini de vaaz eder.

Medya bireylerin düşünceleri, davranışları ve değer yargılarının oluşumu, pekiştirilmesi ve bunların değişiminde de önemli roldedir.

İşte bu derleme de, medyanın etkileme gücünün toplumsal cinsiyet temsillerine ne gibi vurgular yaptığını izlemesiyle çok önemli.

Kitap, rekabetin hızla yayıldığı ve vahşileştiği medya ortamında var olan temsillerin çarpıklığını ve bunların statükoyu nasıl beslediğini ya da bazılarını nasıl ettiğini gözler önüne seriyor.

  • Künye: Kolektif – Toplumsal Cinsiyet ve Medya Temsilleri, derleyen: Şahinde Yavuz, Heyamola Yayınları, medya, 344 sayfa, 2020

Kolektif – Yeni Gazetecilik (2020)

Bugünün post-endüstriyel, ağlaşmış haber ekosisteminde, içerik profesyonel gazeteciler kadar yurttaş gazeteciler ve robotlar tarafından da oluşturulur.

Peki, böylesi bir zamanda nitelik ve etik standartlardan ödün vermeden, gazeteciliği bu yönde dönüştürmek mümkün mü?

İşte bu şahane derleme, bu soruya tatmin edici yanıtlar veriyor.

Kitaba katkıda bulunan yazarlar, bugün haberciliğin nasıl dönüştüğünü kapsamlı bir şekilde ortaya koydukları gibi, nitelikli haber içeriklerinin nasıl oluşturulacağı, dağıtılacağı ve sunulacağını; dijital, ağ tabanlı döneme uygun yeni habercilik yöntem ve tekniklerinin nasıl kullanılacağını; okuyucuların haber süreçlerine ve etkileşime nasıl dâhil edileceğini ve dijital ve mobil ortama uygun yeni yönetsel ve organizasyonel stratejilerin nasıl geliştirilebileceğini ortaya koyuyor.

Yeni gazetecilik uygulamalarıyla ilişkili kuramsal ve ampirik çalışmalar hakkında aydınlanmak isteyen okurların kaçırmak istemeyeceği bir çalışma.

Daha da güzeli kitap, buradan ücretsiz olarak da indirilebiliyor.

  • Künye: Kolektif – Yeni Gazetecilik: Mecralar, Deneyimler, Olanaklar, derleyen: Barış Çoban, Bora Ataman ve Özlem Erkmen, Kafka Kitap, medya, 402 sayfa, 2020

Marshall McLuhan – Yaradanımız Medya (2019)

İletişim kuramcısı Marshall McLuhan, internetin henüz icat edilmediği zamanlarda yaşasa da, yazılı ve görsel basının kitleleri manipüle etmede ne kadar mahir olabildiğine, televizyonun kitlelerin yeni afyonu haline geldiğine yakından tanıklık etti.

“Küresel köy” kavramıyla ilk “medya gurusu” olarak kabul edilen McLuhan, her kültür çağında bilginin kaydedilip aktarıldığı ortamın o kültürün karakterinin belirlenmesinde kesin bir rol oynadığını söyledi.

Bu görüşünü de o ünlü “Ortam mesajdır” deyişiyle özetledi.

McLuhan’ın ilk kez 1967 yılında yayımlanmış, bizde de yeni baskısıyla raflardaki yerini almış ‘Yaradanımız Medya’ adlı bu çalışması ise, medyanın ne denli güçlü bir aygıt olabileceğini, pek çok çarpıcı örnekten yola çıkarak gözler önüne seriyor.

İktidarların medya aracılığıyla propaganda yapmak ve rıza üretmek için trol orduları kurduğu günümüzde, özellikle okunması gereken bir çalışma.

Kitaptan birkaç alıntı:

“Evrensel, tiranca bir gözetim, hem de ana rahminden mezara kadar gözetim altındayız.”

“Zamanımız neyin nerede başlayıp bittiğinin belirsizleştiği, eski kategorilerin geçersizleştiği – her şeyin yeniden incelenmesinin gerektiği bir zaman.”

“Bugünün gençliği, bugünün yaşam ortamını – yaşadığımız bu elektronik dramayı içgüdüsel bir şekilde anlayabiliyor. Bu drama, mitik ve derinlemesine yaşanan bir drama. Kuşaklar arasındaki bugünkü yoğun yabancılaşmanın nedeni de budur. Yaşadığımız günün savaşları, devrimleri, toplumsal ayaklanmaları da günümüzün elektronik enformasyon araçlarının arabirimleri, kumanda panelleri durumunda.”

“Herkesin herkesin yapıp ettiğiyle bu kadar uğraştığı, hepimizin bir toplumsal değişimin amelesine dönüştüğü günümüz dünyasına nasıl gelip dayandık? Bunu kim programladı? Bu ne iştir?”

“Yeni teknolojiden ‘evli evine, köylü köyüne’ demesini bekleyemeyiz. Artık, günün birinde dönecek yurdunuz, yuvanız kalmadı.”

  • Künye: Marshall McLuhan – Yaradanımız Medya, çeviren: Ünsal Oskay, Nora Kitap, medya, 160 sayfa, 2019

Flora Hajdarmataj Rizanaj – Yeni Medyada Gözetim ve Mahremiyetin Dönüşümü (2020)

Bugün bireysel gizliliğimizi, yani mahremiyetimizi yeteri kadar koruyup koruyamadığımız konusunda hepimiz kaygılıyız.

Nihayetinde teknolojinin dört bir taraftan ve gece gündüz demeden kuşattığı, buna mukabil eski mahremiyet anlayışlarının da yerle yeksan olduğu bir dünyada yaşıyoruz.

İşte Flora Hajdarmataj Rizanaj’ın bu değerli çalışması da, çağımıza özgü mahremiyet anlayışının dönüşümünü kayda alıyor ve gözetim kültürünün yeni medyada nasıl ve hangi biçimlerde yeniden üretildiğini ortaya koyuyor.

Kitap, bununla da yetinmeyerek gelecekte mahremiyetimizi bekleyen olası tehditler hakkında öngörülerde bulunuyor ve bunlara karşı nasıl bir strateji geliştirebileceğimizi tartışıyor.

  • Künye: Flora Hajdarmataj Rizanaj – Yeni Medyada Gözetim ve Mahremiyetin Dönüşümü, Gece Kitaplığı, medya, 226 sayfa, 2020

Kolektif – Eleştirel Medya Çalışmaları (2016)

Akademisyenler ve iletişim alanında çalışma yapan pek çok ismin kaleminden, medya alanında yaşananları eleştirel bir perspektifle analiz eden metinler.

Cumhuriyet gazetesinin Charlie Hebdo seçkisini yayımlamasıyla birlikte artan nefret söylemi, medyada rekabet ihlalleri, neoliberal politikaların medyaya etkileri ve daha fazlası, bu derlemede.

  • Künye: Kolektif – Eleştirel Medya Çalışmaları, editör: Meltem Bostancı, Anahtar Kitaplar

Sibel Fügan Varol – Temsil, İdeloloji, Kimlik (2016)

Kimliğin medya üzerinden nasıl kurgulandığını, temsillerin ideolojik boyutunu da dikkate alarak irdeleyen bir çalışma.

Medya temsillerinin işleyişi, ideolojik mekanizmalar ve kimlik kuramları gibi konuların tartışıldığı kitabın temel tezi de, kişisel kimlik özelliklerinin belirlenmesinde, medya temsillerinin önemli rol oynadığı şeklinde.

  • Künye: Sibel Fügan Varol – Temsil, İdeloloji, Kimlik, Varlık Yayınları

Nuri Kayış – Televizyon İzleme Sanatı (2016)

RTÜK eski başkanı Nuri Kayış’tan, televizyonun bilinçli biçimde nasıl izleneceği konusunda öneri ve tavsiyeler.

Yazar burada, reyting ölçümlerinde ilk sıralarda yer alan, milyonlarca kişinin ilgiyle izlediği pek çok dizi ve programı analiz ediyor.

Televizyon izlemenin neden vakit öldüren bir silah gibi kullanılamayacağını daha iyi kavramak için.

  • Künye: Nuri Kayış – Televizyon İzleme Sanatı, Sageya Yayıncılık

Kolektif – Yeni Medyada Nefret Söylemi (2010)

‘Yeni Medyada Nefret Söylemi’, internet ve sosyal paylaşım ağlarında nefret söyleminin yaşam bulmasını ve yeniden üretime girişini inceliyor.

Nefret söyleminin cinsiyet, millet, ırk gibi farklı örnekleri ve kısıtlanmasına yönelik çalışmalar; internet okurlarının gazete haberlerine yaptığı yorumların nefret söylemini nasıl ürettiği; sosyal paylaşım ağlarında ve internet üzerindeki görsel paylaşım ağlarında nefret söyleminin rolü; dijital oyunlarda nefret söylemi; holiganizmin spor seyircisini, taraftarları ve spor yazarlarını nasıl etkilediği; internet üzerinde nefret söylemi ile mücadele etme yolları ve nihayet, bir hukuk sorunu olarak nefret söylemi, kitaptaki yazıların odaklandığı başlıca konular.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Mutlu Binark, Altuğ Akın, Ayşe Kaymak, Burak Doğu, Eser Aygül, Günseli Bayraktutan-Sütcü, İlden Dirini ve Tuğrul Çomu.

  • Künye: Kolektif – Yeni Medyada Nefret Söylemi, Kalkedon Yayınları, medya, 300 sayfa