David Benatar’ın adlı kitabı, etiği soyut ilkeler alanından çıkarıp gündelik hayatın somut sorunlarıyla yüzleştiriyor. Benatar bu çalışmada ahlak felsefesinin yalnızca teorik tartışmalardan ibaret olmadığını, aksine herkesin günlük kararlarında doğrudan rol oynadığını söylüyor.
‘En Pratik Etik: Günlük Ahlâki Sorunlara Dair’ (‘Very Practical Ethics: Engaging Everyday Moral Questions’), üreme, kürtaj, hayvanların kullanımı, yoksulluk, yardım yükümlülüğü, ifade özgürlüğü, ceza ve ölüm gibi konuları ele alıyor. Benatar, bu başlıklarda yaygın kabulleri sorguluyor ve rahatsız edici sonuçlara varmaktan kaçınmıyor. Özellikle insanların “iyi” olduklarına dair varsayımlarını eleştiriyor ve ahlaki sezgilerin çoğu zaman tutarsız ya da çıkar odaklı işlediğini gösteriyor.
Benatar’ın yaklaşımı, net örnekler ve düşünce deneyleri üzerinden ilerliyor. Okuru, “Bunu yapmak zorunda mıyım?” ya da “Bu gerçekten ahlaki mi?” gibi sorularla baş başa bırakıyor. Hayvanlara verilen zararın ahlaki statüsü, uzak coğrafyalardaki acılara karşı sorumluluk ve bireysel özgürlüklerin sınırları, kitabın en çarpıcı tartışma alanları arasında yer alıyor.
Kitap, okuru rahatlatan cevaplar sunmuyor. Aksine, ahlaki konfor alanlarını sarsıyor ve etik düşünmenin bedel gerektirdiğini hatırlatıyor. Bu yönüyle kitap, felsefeyle ilgilenenler kadar gündelik hayatta “doğru” kararlar aldığını varsayan herkes için kışkırtıcı ve dönüştürücü bir okuma sunuyor.
- Künye: David Benatar – En Pratik Etik: Günlük Ahlâki Sorunlara Dair, çeviren: Cansu Özge Özmen, Doğu Batı Yayınları, sosyoloji, 656 sayfa, 2025
Dipnotski 