Etiket: Ekin Öyken

Jörg Rüpke – Pantheon (2025)

Jörg Rüpke’nin bu eseri, antik dinlerin tek bir çizgide ilerleyen sabit sistemler olmadığını gösteriyor ve farklı kültürlerin ritüeller, tanrılar ve kutsallık anlayışları üzerinden birbirini etkileyerek geliştiğini anlatıyor. Rüpke, Mezopotamya’dan Mısır’a, Yunan’dan Roma’ya uzanan geniş bir coğrafyada dinin hem toplumsal düzeni kuran hem de bireysel deneyimi şekillendiren bir güç olduğunu vurguluyor. Metin, tanrıların yalnızca mitolojik figürler değil aynı zamanda politik araçlar olarak nasıl kullanıldığını gösteriyor.

‘Pantheon: Yeni Bir Roma Dini Tarihi’ (‘Pantheon: Geschichte der antiken Religionen’), ritüellerin gündelik yaşamla ilişkisini öne çıkarıyor. Tapınak pratikleri, kehanet gelenekleri, kurban ve festival kültürü gibi uygulamaların insanların dünyayı anlamlandırma biçimlerini nasıl belirlediğini açıklıyor. Rüpke, antik insanın kutsalı deneyimleme biçimini yalnızca dini otoriteler üzerinden değil, sıradan bireylerin gündelik tercihleri üzerinden de okumayı öneriyor.

Eserin bir diğer önemli yönü, farklı dinlerin birbirleriyle temasının yarattığı dönüşümü işlemeye dayanıyor. Kültürel alışveriş, fetihler, ticaret yolları ve göçler sayesinde tanrıların kimliklerinin nasıl değiştiğini, bazı inançların nasıl kaybolup bazılarının güçlendiğini gösteriyor. Rüpke, antik dinlerin durağan değil sürekli yeniden şekillenen yapılar olduğunu belirtiyor.

Son bölümde Roma İmparatorluğu’nun dini çeşitliliği ele alınıyor. Çoktanrılı yapı ile yeni yükselen kültlerin rekabeti, imparator kültünün siyasi birleştiriciliği ve bireysel dindarlık biçimlerinin artışı inceleniyor. Rüpke, antik dünyanın dinini büyük anlatılar yerine dinamik ilişkiler ağı olarak sunuyor ve okuyucuya dinin tarih boyunca nasıl değişen bir pratik olduğunu hatırlatıyor.

  • Künye: Jörg Rüpke – Pantheon: Yeni Bir Roma Dini Tarihi, çeviren: Atilla Dirim, Ekin Öyken, Vakıfbank Kültür Yayınları, din, 488 sayfa, 2025

Kolektif – Klasik Filoloji Seminerleri, 1-3 (2016)

2003 yılından bugüne İstanbul Üniversitesi Latin Dili ve Edebiyatı tarafından düzenlenen Klasik Filoloji seminerleri bu üç ciltlik muazzam çalışmada bir araya getirilmiş.

Bizdeki klasik filoloji çalışmaları alanında çok önemli yeri olan söz konusu seminerler, bu kitapla birlikte bu alanda çalışanların kütüphanelerinde yer alabilecek.

Burada,

  • Roma’da entelektüelliğin temeli,
  • Anadolu’da diller ve gelişimleri,
  • Eskiçağda felsefe ve bilimin ortaya çıkışı,
  • Antikçağ eserlerinin günümüze ulaşma serüveni,
  • Eski Önasya’da müzik aletleri,
  • Antik Yunan vazo resimlerinde müzik aletleri,
  • Antikçağ yaşantısında müzik sanatının yeri,
  • Antik Yunan oyunlarının çağdaş yorumları,
  • Yirminci yüzyıl felsefesinin Antikçağ kökenleri,
  • Avrupa resminde müzikli mitolojik figürler,
  • Ritüel ve tiyatro,
  • Erken Hıristiyanlık döneminde manastır sisteminin doğuşu,
  • Roma cumhuriyet dönemi sikkelerinin Roma tarihine dair bize söyleyebilecekleri,
  • Anadolu’da Roma hâkimiyeti,
  • Ve bunun gibi, birbirinden önemli konular irdeleniyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Çiğdem Dürüşken, Ali Dinçol, Ş. Teoman Duralı, Şafak Ural, Cemil Güzey, Bedia Demiriş, Cengiz Çakmak, Belkıs Dinçol, Sedef Çokay Kepçe, Ekin Öyken, Sema Bulutsuz, Elif Tül Tulunay, Kerem Karaboğa, Sanem Yazıcıoğlu, Zühre İndirkaş, F. Deniz Özden, Hasibe Kocabay, Ayça Tiryaki, Mustafa Hamdi Sayar, Oğuz Tekin ve Gürkan Ergin.

  • Künye: Kolektif – Klasik Filoloji Seminerleri, editör: Eyüp Çoraklı, Pelin Atayman Erçelik ve Ekin Öyken, Alfa Yayınları, inceleme, 3 cilt, 629 sayfa, 2016