Adrian Goldsworthy bu kitapta, Makedonya’nın iki kurucu figürü olan II. Philippos ile oğlu Büyük İskender’i birlikte ele alıyor. Anlatı, baba ile oğulun kişiliklerini, hedeflerini ve siyasal koşullarını yan yana getirerek Makedon gücünün nasıl doğduğunu gösteriyor. Philippos’un reformcu bir kral olarak attığı adımların, İskender’in fetihlerinin zeminini nasıl hazırladığını vurguluyor.
‘Philippos ve Büyük İskender: Krallar ve Fatihler’ (‘Philip and Alexander: Kings and Conquerors’), Philippos’un orduyu yeniden örgütlemesini, diplomasi ile zor gücünü dengeli biçimde kullanmasını ve Yunan dünyasında kurduğu hâkimiyeti ayrıntılandırıyor. Bu süreçte Philippos’un yalnızca bir asker değil, sabırlı ve hesapçı bir devlet adamı olduğunu ortaya koyuyor. Onun kurduğu sistemin, kısa vadeli zaferlerden çok kalıcı bir güç yarattığını savunuyor.
Kitabın ikinci ekseni İskender’in genç yaşta devraldığı mirası nasıl dönüştürdüğünü anlatıyor. İskender’in cesareti, hırsı ve kişisel karizması öne çıkıyor, ancak bu özelliklerin Philippos’tan kalan askeri ve idari yapı olmadan anlam kazanmadığı belirtiliyor. Fetihlerin plansız bir atılganlık değil, mevcut gücün ileri taşınması olduğunu gösteriyor.
Eser, baba ile oğul arasındaki süreklilik ve kopuş noktalarını karşılaştırmalı biçimde ele alıyor. Philippos pragmatik ve temkinli bir genişleme izlerken, İskender sınırları zorlayan bir vizyon benimsiyor. Bu karşıtlık, Makedon başarısının tek bir dahinin eseri olmadığını, kuşaklar arası bir inşa süreci olduğunu düşündürüyor.
Goldsworthy’nin çalışması, askeri tarih ile siyasal biyografiyi dengeli biçimde birleştiriyor. Kitap, Makedonya’nın yükselişini anlamak isteyenler için temel bir kaynak olmayı sürdürüyor ve Büyük İskender mitinin arkasındaki yapısal gerçekliği görünür kılıyor. Bu yönüyle antik dünyada güç, liderlik ve miras ilişkisini kavramada önemli bir yer tutuyor.
- Künye: Adrian Goldsworthy – Philippos ve Büyük İskender: Krallar ve Fatihler, çeviren: Abdullah Yılmaz, Alfa Yayınları, tarih, 648 sayfa, 2025
Dipnotski 