Dipnotski

Douglas Carlton Abrams – Don Juan’ın Kayıp Günlüğü (2008)

DON JUAN’IN KAYIP GÜNLÜĞÜ, Douglas Carlton Abrams, çeviren: Petek Demir, Altın Kitaplar, roman, 351 sayfa

Douglas Carlton Abrams, elinde Don Juan’a ait bir günlük olduğunu, bu günlüğü birçok uzmana gösterdiğini ve bu uzmanların günlükte hiçbir sahteciliğe rastlamadığını söylüyor. Abrams, Don Juan’ın 1593 yılında yazmaya başladığını söylediği günlükten yola çıkarak, bu tarihi figürün maceralarını anlatıyor. Don Juan’ın günlüğünde, kadınları nasıl baştan çıkardığı, âşık olduğu sayısız kadınla savrulduğu maceralar anlatılıyor. Roman, Don Juan’ın günlüğünde de yazdığı gibi, kendisinin bu kadar maceradan sonra, bir kadına gerçek anlamda âşık olmasıyla sona eriyor.

Faik Bulut – Batı ve Laiklik (2007)

BATI VE LAİKLİK, Faik Bulut, Cumhuriyet Kitapları, inceleme, 230 sayfa

Faik Bulut’un ‘Batı ve Laiklik’i, Üç cilt olarak düşünülen, ‘Küresel Çağda İslam’ serisinin birinci kitabı. 11 Eylül sonrasında, gerek Batı’nın Doğu’yla, gerekse de Doğu’nun Batı’yla ilişkilerini inceleyen Bulut, bu ilişkiyi laiklik ve kökten dincilik ekseninde ele alıyor. ‘Batı, Laiklik ve İslam’, ‘Batı, İslam ve Müslümanlar’, ‘ABD ve İslam Dünyası’ ve son olarak da ‘Papa ve İslam’ bölümlerinden oluşan çalışma, özellikle Batılıların Müslümanlara, İslamcıların ise Batı ve laikliğe bakışı, Papa’nın İslamiyet’e dair eleştirisinin politik arka planı, fakat en önemlisi de, her iki kesimin argümanlarının aslında ne denli samimiyetsiz olduğu konusunda ayrıntılar barındırıyor.

Mesut Erdoğan – Mengen Yemekleri (2007)

MENGEN YEMEKLERİ, Mesut Erdoğan, fotoğraflar: Buğrahan Şirvancı, İnkılap Kitabevi, yemek, 181 sayfa

Aşçı Mesut Erdoğan ile fotoğrafçı Buğrahan Şirvancı’nın ortak çalışması olan ‘Mengen Yemekleri’, yöresel yemekler konusunda iyi bir çalışma. Bir anlamda, kaybolmaya yüz tutmuş Mengen yemeklerini kayıt altına alma ve bunları okura sunma amacını taşıyan çalışma, hem kaliteli baskısı hem de görsel unsurları iyi kullanmasıyla dikkat çekiyor. Kitap çorbalar, kavurmalar, yeşillik yemekleri, evcil kanatlılar ve pilavlar gibi bölümlerden oluşuyor. Çöle çöş, Cincile çorbası, Kızılcık tarhanası, Halışka, Kızılcamancar kavurması, Galçakmancarı, Gözlemeli hindi, Pestilli ördek, Kül çöreği, Gözü yaşlı, Ayıköşü sotesi ve Meksenye, isimleriyle ilgi çeken yemeklerden birkaçı.

Ayşe Kudat – Al Kocayı Vur Sopayı (2007)

AL KOCAYI VUR SOPAYI, Ayşe Kudat, Doğan Kitap, inceleme, 229 sayfa

Ayşe Kudat, ‘Al Kocayı Vur Sopayı’da, oldukça ilgi çeken ve Türkiye için ilk olabilecek bir konuyu, erkeğin maruz kaldığı şiddeti masaya yatırıyor. Bilindiği gibi, aile içi şiddetin birinci mağdurları kadınlar, ikinci olarak da çocuklardır. Kudat’ın çalışması da bunu daha çok, kadın şiddetine maruz kalan erkeğin dünyasından izliyor. Birçok erkeğin eşi veya sevgilisinden şiddet gördüğünü belgelemeyi amaçlayan çalışma, erkeğin yalnızca sevgilisinin değil, erkek arkadaşlarının şiddetine de maruz kaldığını belirtiyor. Özellikle doğu toplumlarında, erkeğin pısırık görünmemek için, maruz kaldığı şiddeti gizlediğini belirten Kudat, sevgi ilişkileri çerçevesinde, kadından erkeğe yönelen şiddeti anlatıyor.

Dursun Yıldız – Ateşe Durmak (2007)

ATEŞE DURMAK, Dursun Yıldız, Ar Yayınları, eğitim, 373 sayfa

‘Ateşe Durmak’ kitabının yazarı Dursun Yıldız bir öğretmen. Kitapta yer alan denemelerin çoğu da, Türkiye’nin eğitim sorununa odaklandıkları için, başta öğretmenler olmak üzere, eğitimle ilgili herkesi ilgilendirecek nitelikte. Kendisini adamış bir eğitim emekçisi olan Yıldız, zamanında farklı gazete ve dergilerde yayınlanmış makalelerini bu kitapta toplamış. Yıldız, eğitim sistemine çok görülen bütçenin azlığından, ders kitaplarındaki önyargılara, bu durumdan etkilenen çocuklardan sendikalar ile öğretmenlere ve ülkenin pedagoji anlayışındaki eksikliklere kadar birçok sorunu saptayıp çözüm önerileri sunuyor.

Dinçer Sezgin – İzmir Esintileri (2007)

İZMİR ESİNTİLERİ, Dinçer Sezgin, İzmir Büyükşehir Belediyesi Yayınları, deneme, 223 sayfa

‘İzmir Esintileri’, kendisi de bir İzmirli ve İzmir tutkunu olan Dinçer Sezgin’in, bir kısmı bu şehre dair denemelerini barındırıyor. Öykü, şiir ve çocuk kitapları da bulunan Sezgin’in, hatırlanacağı gibi, deneme türünde de yayınlanmış eserleri bulunuyor. Sezgin’in denemeleri, kendisi gibi edebiyatla haşır neşir olmuş önemli isimlere dair anımsamalar, barış üzerine değerlendirmeler, gündelik hayatın içine sindiği için çoğu zaman fark edilemeyen ayrıntılar gibi birçok konuyu ele alıyor. Sezgin’in doğduğu ve halen yaşadığı İzmir kenti ise, denemelerde hem kendisinin hayatında bıraktığı izler hem de nostaljik yönleriyle öne çıkıyor.

Kolektif – Kars Kent Rehberi (2007)

KARS KENT REHBERİ, editör: Vedat Akçayöz, Tazebey Çakas, Yıldırım Öztürkkan, Sezai Yazıcı ve Özcan Yurdalan, Kars Kent Konseyi Yayınları, gezi, 128 sayfa

‘Kars Kent Rehberi’nin ilgi çeken yönlerinden biri, Kars Kent Konseyi’nde bir araya gelen ve çoğu Karslı olan gönüllülerin kendi imece çalışmalarının ürünü olması. Rehber incelendiğinde de, ‘kendi kentimizi kendimiz anlatalım’ şeklinde bir maceraya atılan gönüllülerin oldukça başarılı olduğunu söylemek gerekiyor. Kristal karda kayık yapmak, yüz yıllık sokakları gezmek, Rus mimarisinin taş yapılarını görmek, Türkiye’nin en önemli kuş yollarından birini takip etmek, rehberin gezi severlere yaptığı önerilerden birkaçı.

E. Mahmud Sami – Abdülhamid’in Petrolleri (2007)

ABDÜLHAMİD’İN PETROLLERİ, E. Mahmud Sami, çeviren: Sevtap Demirci, Kitabevi Yayınları, 241 sayfa

E. Mahmud Sami ‘Abdülhamid’in Petrolleri’nde, Abdülhamid’in bugünkü Irak’taki petrollerini anlatıyor. Irak’ın zengin petrol yatakları, 19. yüzyılın sonlarında Osmanlı Sultanı II. Abdülhamid tarafından şahsi emlakine dâhil edilmişti. Hatırlanacağı gibi bu topraklar, sultanın varisleri ile İngiltere arasında yakın tarihe kadar devam eden bir hukuk mücadelesine dönüşmüştü. Kendisi de, Sultan 1. Abdülmecid’in kızı ve son dört Osmanlı sultanının kız kardeşi olan Mediha Sultan’ın torunu olan E. Mahmud Sami, verdikleri bu mücadeleyi belgelere dayanarak anlatıyor.

Başak Ergil – İngiliz-Amerikan Yayın Dünyasında Nâzım Hikmet İmajı (2007)

İNGİLİZ-AMERİKAN YAYIN DÜNYASINDA NÂZIM HİKMET İMAJI, Başak Ergil, Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı Yayınları, inceleme, 296 sayfa

Başak Ergil’in Nâzım Hikmet’in imajını 1930’lardan günümüze dek İngiliz-Amerikan dergi ve kitapları üzerinden inceliyor. Çalışmanın ilgi çeken yönü, yapılan kaynak incelemelerinde oralarda ilk olarak “Türkiye’nin komünist şairi” olarak sunulan Nâzım Hikmet’in, 2000’lere gelindiğinde romantik yönleriyle tanımlanan mistik, lirik bir kahramana nasıl dönüştüğünü saptamasıdır diyebiliriz. Başak Ergil’in çalışması, İngilizceye en çok şiiri çevrilen şairimize dair önemli bir eksikliği gideriyor.

Abdülbâki Gölpınarlı – Kaygusuz Abdal, Hatayî, Kul Himmet (2014)

KAYGUSUZ ABDAL, HATAYÎ, KUL HİMMET, hazırlayan: Abdülbâki Gölpınarlı, Kapı Yayınları, şiir, 205 sayfa

Abdülbâki Gölpınarlı, halk edebiyatının üç önemli şairi olan Kaygusuz Abdal, Hatayî ve Kul Himmet’in hayatını anlatıyor, günümüze ulaşabilmiş şiirlerine yer veriyor. Yazar, kitabının ilk bölümünde söz konusu şairlerin hayatlarına, yetiştikleri çevreye, dönemin toplumsal/siyasal şartlarının sanatları üzerindeki etkilerine odaklanıyor. Kitabın ikinci bölümünde de, şairlerin eserleri, şiirlerde geçen kimi bilinmeyen kelimelerin açıklandığı bir sözlük eşliğinde sunuluyor.