Kendisi de köy enstitüsünden mezun olmuş İbrahim Şimşek bu çalışmasında, köy enstitüleri başta olmak üzere, Türkiye eğitim sisteminin gelişimi ve dönüşümüne dair değerlendirmelerini bizimle paylaşıyor.
Köy enstitülerinin kurulduğu iller ve ders programları, enstitülerden yetişen öğretmenler, enstitülerin kapatılmasının neden ve sonuçları, Türkiye’de eğitim sistemindeki sorunlar, kitabın kimi konuları.
İbrahim Şimşek ‘Neden Köy Enstitüleri’nde, Türkiye eğitim tarihinin önemli duraklarından biri olan Köy Enstitülerini, kendi tanıklığından yola çıkarak anlatıyor.
Kendisi de İvriz Köy Enstitüsü’nde okumuş olan Şimşek, kırk yılı aşkın bir süre, Türkiye’nin farklı şehirlerinin yanı sıra, Almanya’da da Türk işçi çocuklarına öğretmenlik yapmış.
Bir anlamda Şimşek’in görev yaptığı zaman aralığında edindiği deneyimleri okura sunan çalışma, Köy Enstitüleri’nin kuruluşu, buradaki öğrencilik yılları, öğretmenlik mesleğine atılan ilk adım, Türkiye’de ve Almanya’da öğretmenliğin halleri gibi konulara uzanıyor.
Şimşek bunları da, Türkiye yakın tarihinde meydana gelmiş olaylar ekseninde ele alıyor.
Köy Enstitülerinin ne denli büyük bir devrim anlamına geldiğini geçen zamanla birlikte daha iyi anlıyoruz.
İbrahim Şimşek de, yolu Köy Enstitüleriyle kesişmiş ve bu ekolün ortaya koyduğu toplumsal, kültürel ve eğitsel dönüşüme birebir tanık olmuş.
İbrahim Şimşek, Ihlara Vadisi’nde Cumhuriyet’in ilk yıllarında, dört çocuklu bir ailenin oğlu olarak doğdu.
Okula çok geç başladı. Zira köyünde ne okul, ne de öğretmen vardı.
Şimşek geç de olsa, meşhur İvriz Köy Enstitüsü’nde eğitim almayı başarır.
Burası, kendisini yeni şeyler öğrenmek ve onları başkalarıyla paylaşmak için öylesine teşvik eder ki, Şimşek bu tutkusunu sonraki kuşaklara aktarmak amacıyla öğretmen olmaya karar verir.
Daha sonra Anadolu’nun farklı yerlerinde görev almaya başlar Şimşek.
Şimşek’in, ülkenin 1930’lardan 1970’lere uzanan dönemiyle iç içe geçen anıları, hem bir eğitimcinin meslek hayatı boyunca yaşadıklarını aktarıyor hem de Köy Enstitüleri deneyimini birinci elden paylaşıyor.
Bu kitap, yalnızca eğitim alanında denenmiş, başarılı olmuş, fakat iktidarın daha sonra korkup yasaklayacağı bir eğitim sistemini anlatmıyor, aynı zamanda ülkenin 1930’lardan bugüne uzanan bir panoramasını da sunuyor.
Şimşek, Atatürk’ün devrimci çizgisine sonuna kadar inanıyor ve bu inançla yazıyor.
Dipnotski 