Etiket: İttihat ve Terakki

Yalçın Toker – İttihatçı ve Nazi Çılgınlıkları (2008)

Araştırmacı Yalçın Toker, bu önemli çalışmasında, İttihat ve Terakki Partisi’nin önde gelen isimleri ile Nazileri karşılaştırıyor.

İlk olarak, bir kronoloji dâhilinde İttihatçıları ele alan Toker, ardından da benzerlikleri ve farklılıkları ile Nazileri anlatıyor.

Kitapta bu iki oluşumun faaliyetleri, temel olarak, İttihatçıların “Turancılık” anlayışı ile Nazilerin “Saf kan” ve “üstün ırk”a dayalı “Nasyonal Sosyalizmi” çerçevesinden karşılaştırılıyor.

Bu anlatımda, Talat, Enver ve Cemil Paşa üçlüsü, Mustafa Kemal ve Adolf Hitler başta olmak üzere, birçok tarihi figür de karşımıza çıkıyor.

Kitabın son bölümünde ise, o dönemde bu fikir akımlarının Türkiye’deki yansımalarına odaklanılıyor.

  • Künye: Yalçın Toker – İttihatçı ve Nazi Çılgınlıkları, Toker Yayınları, tarih, 436 sayfatarih, 436 sayfa

Selahattin Çetiner – Çöküş Yılları (2008)

Selahattin Çetiner ‘Çöküş Yılları’nda, Osmanlı’nın çalkantılı dönemlerinden Cumhuriyet’e uzanan olaylar dizisini, II. Abdülhamid, Jön Türkler ve İttihat ve Terakki üzerinden inceliyor.

Tüm yenileşme çabalarına rağmen, Osmanlı’nın çöküş sürecinin hızlandığı 19. yüzyıl, barındırdığı önemli ayrıntılarla, birçok tarihçi tarafından işlendi.

Bu kritik döneme odaklanan kitapta da, Osmanlı’da oluşan karşıt siyasi görüşler ve örgütler; Cuma Selamlığı töreni ve Ermeni teröristlerin Abdülhamid’e suikast girişimi; İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin doğuşu; II. Meşrutiyet’in ilanı; 31 Mart 1325 (9 Nisan 1909) isyanı ve II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi gibi konular yer alıyor.

  • Künye: Selahattin Çetiner – Çöküş Yılları, Remzi Kitabevi, tarih, 318 sayfa

Murat Bardakçı – İttihadçı’nın Sandığı (2014)

Murat Bardakçı burada, İttihad ve Terakki liderlerinin özel arşivlerindeki yayınlanmamış belgeler ile Atatürk ve İnönü dönemlerinde Ermeni gayrimenkullerine dair alınmış kararları sunuyor.

Kitap, Ermeni malları hakkında Devlet Arşivleri’nde bulunan önemli belgelere yer vererek, görmezden gelinen kimi tarihi gerçekleri tartışmasıyla dikkat çekiyor.

Yazar, Mustafa Kemal Paşa’nın Ermeni tehcirine karşı olduğu, tehcir kararını veren İttihadçılar’dan nefret ettiği iddialarına, tehcirde önemli roller üstlenmiş çok sayıda bürokratın Atatürk’ün cumhurbaşkanlığı zamanlarında devlette önemli görevlere getirildiğini ortaya koyarak yanıt veriyor.

  • Künye: Murat Bardakçı – İttihadçı’nın Sandığı, İş Kültür Yayınları, tarih, 552 sayfa

Grigoriy Sergeyeviç Agabekov – Enver Paşa Nasıl Öldürüldü? (2011)

  • ENVER PAŞA NASIL ÖLDÜRÜLDÜ?, Grigoriy Sergeyeviç Agabekov, yayına hazırlayan: Hasan Babacan ve Servet Avşar, Bengi Yayınları, tarih, 206 sayfa

 

İttihat ve Terakki Partisi’nin önemli üç liderinden biri olan Enver Paşa, 1922 yılında Tacikistan’da, Ruslarla yapılan bir savaşta ölmüştü. İşte Grigoriy Sergeyeviç Agabekov’un elimizdeki eseri, hakkında fazla bilgi bulunmayan bu ölümün öncesini ve sonrasını detaylı bir gözle değerlendiriyor. Bolşeviklerin doğudaki gizli teşkilatları ÇEKA’nın reisi durumunda olan Agabekov burada, Enver Paşa’nın Tacikistan’a gidişini, Rus hükümeti ile ilişkilerini, aralarında anlaşmazlıkların baş göstermesini, bu durumun karşılıklı gerginlik ve ardından askeri ve siyasi bir çatışmaya dönüşüp nihayetinde Enver Paşa’nın ölümüyle sonuçlanmasını anlatıyor.