Katrina Forrester – Adaletin Gölgesinde (2023)

‘Bir Adalet Teorisi’, 1971’de yayımlandığında, yazarı John Rawls’u İngilizce konuşulan ülkelerin en ünlü siyasal düşünürü haline getirmişti.

‘Adaletin Gölgesinde: Savaş Sonrası Liberalizm ve Siyasal Felsefeyi Yeniden Şekillendirmek’, liberalizmin yükselişi ve Anglo-Amerikan siyaset felsefesi üzerindeki John Rawls etkisi üzerine eleştirel bir inceleme.

Kitap, liberal siyaset felsefesinin yirminci yüzyılın ikinci yarısında nasıl dönüştüğüne odaklanıyor.

Katrina Forrester, adalet, eşitlik, yükümlülük ve devlet üzerine bir fikirler dizisi olarak liberal eşitlikçiliğin, savaş sonrası ABD ve İngiltere’nin siyasi ve ideolojik bağlamında nasıl ortaya çıkıp baskın hale geldiğini gösteriyor.

Sivil haklar hareketi ve Vietnam Savaşı’nın ardından Rawls’un ‘Bir Adalet Teorisi’, belirli bir tür liberalizmi siyaset felsefesi için gerekli kılmıştı.

Forrester, kapsamlı bir arşiv çalışması eşliğinde, yüzyıl ortasında Amerikan devlet karşıtları ve İngiliz eşitlikçileri arasında alevlenen tartışmaların kökenlerini inceleyerek bu liberalizm biçiminin yükselişini ve mirasını ele alıyor.

1960’lı yıllardan başlayarak, adalet, eşitsizlik, sivil itaatsizlik, haklı savaş, küresel ve nesiller arası adalet ile nüfus etiği üzerine çağdaş teorilerin izini sürüyor.

Bu yıllarda, siyaset felsefecileri, hem soldaki hem de sağdaki meydan okuma ve alternatiflere cevap ararken bu liberalizmi genişletip geliştirmiş ve yeniden şekillendirmişti.

Bu düşünürler, siyaset felsefesinin gidişatını değiştirmede önemli bir rol oynadılar.

Liberalizmin ihtirasına ve sınırlarına dair titiz bir inceleme olan ‘Adaletin Gölgesinde’, geç yirminci yüzyılın siyasi düşünce tarihini yeniden yazarken dönemin önde gelen siyaset felsefesi düşünürleri ve katkıları hakkında yeni yorumlar ve bakış açıları getiriyor.

  • Künye: Katrina Forrester – Adaletin Gölgesinde: Savaş Sonrası Liberalizm ve Siyasal Felsefeyi Yeniden Şekillendirmek, çeviren: Onur Aslan, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 454 sayfa, 2023

Albert-László Barabási – Formül (2022)

Çevremizdeki geniş ve görünmez ağlar, başarımızı nasıl etkiler?

Ağ biliminin öncülerinden Albert-László Barabási, başarıyı getiren karmaşık ama tutarlı bir şekilde tekrarlanabilir olan mekanizmaları açıklıyor.

Sıklıkla becerinin başarıyla eş değer olmadığını tecrübe ederiz.

Sıkı çalışırız ancak terfi alamayız, iyi oynarız ancak fark edilmeyiz, fikri biz üretiriz ancak takdiri başkası toplar.

Yetenek ve katı bir çalışma disipliniyle öne geçebileceğimize inanırız fakat bunlar çoğu kez yetmez ve bu durumu tam olarak anlamlandıramayız.

Barabási ve meslektaşları, bu tutarsızlığı irdeleyerek, çevremizdeki geniş ve görünmez ağların başarımızı nasıl şekillendirdiğini açıklıyor.

Yeteneğin ve performansın başarıya dönüşmesi, topluluğun verdiği tepkiye bağlıdır.

Ağ bilimi gibi karmaşık bir konuyu yalın ve anlaşılır bir dille geniş kitlelere ulaştıran Barabási, başarının altındaki en gelişkin bilimsel ve matematiksel ilkelere dikkat çekiyor.

Eserde neden performansın gerekli ancak yeterli olmadığına, neden “uzmanlar”ın çoğu zaman yanıldığına, başarıyı yakalayacak bir takımın nasıl kurulabileceğine ve ağlarımızı en etkin şekilde nasıl kullanabileceğimize dair yepyeni bir anlayış sunuluyor.

‘Formül’, başarı odaklı toplumumuzun her bireyinin yaşam, kariyer ve uzun vadeli amaçlarıyla ilgili bakış açısını temelden değiştirmeyi vaat ediyor.

Yazar, kitabını bir kişisel gelişim kitabı değil, daha çok çıktıları düzenlemek ve anlamak için bilimi kullanan bir çerçeve, bir “bilimsel gelişim kitabı” olarak tanımlıyor ve okuyucunun başarıyı getiren karmaşık ama tutarlı bir şekilde tekrarlanabilir olan mekanizmaların farkına varıp bu bilgiyi kendi hayatlarında kullanabilmeleri için genel bir çerçeve sunmayı amaçlıyor.

  • Künye: Albert-László Barabási – Formül: Başarının Evrensel Kanunları, çeviren: Onur Aslan, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, inceleme, 225 sayfa, 2022