Esat Korkmaz – Anadolu Aleviliği (2008)

Esat Korkmaz, Anadolu Aleviliği inancının felsefesini, öğretisini ve erkânını anlatıyor.

Korkmaz, Anadolu Aleviliğinin, “bilge” olarak tanımladığı erenlerin felsefesi olduğunu söylüyor ve bu anlamda, vahiy dışı felsefi bir din olduğunu savunuyor.

Korkmaz kitabı boyunca, Anadolu Aleviliğinin bir felsefi din, bir bilgelik öğretisi olduğunu kanıtlamaya çalışıyor.

Korkmaz bunun yanında, bu inancın insan-evren-tanrı konusundaki tasarımlarını, ayrıca felsefesi ve öğretisi gereği laik olan Alevi yaşam biçiminin Aydınlanma, hümanizm ve etik unsurlarla nasıl bir bağ kurduğunu da anlatıyor.

Çalışmada, Anadolu Aleviliği erkânının anlatımına ayrılan geniş bir bölüm de yer alıyor.

  • Künye: Esat Korkmaz – Anadolu Aleviliği, Berfin Yayınları, inceleme, 493 sayfa

Raphaël Liogier – İslamlaşma Efsanesi (2014)

Din sosyolojisi alanında çalışan Raphaël Liogier ‘İslamlaşma Efsanesi’nde, Batı’daki İslam korkusunu, İslam’ın Batı medeniyetini ele geçirmeyi amaçladığı efsanesini masaya yatırıyor.

Loidiger, Müslümanların Avrupalıların gözleri önünde nasıl olup da bir tehdide dönüştüğünü anlamak için, öncelikle bu efsanenin kökenine iniyor.

Yazar, Müslüman nüfusun kökten batılı olan halkları aşamalı olarak boğacak şekilde artacağı ve bunun İslam üzerine temelleneceği bir medeniyetle sonuçlanacağı gibi Batı toplumunda yoğun karşılık bulan tezleri tartışıyor ve Avrupalıların bu “Müslüman düşmana” mitine neden ihtiyaç duyduğunu araştırıyor.

  • Künye: Raphaël Liogier – İslamlaşma Efsanesi, çeviren: Hande Turan Abadan, Epos Yayınları, din sosyolojisi, 158 sayfa

Maxime Rodinson – Muhammed (2008)

Marksist tarihçi Maxime Rodinson’un, ilk baskısı 1961 yılında yapılan ve Türkçe alt başlığı ‘Yeni Bir Dünyanın ve Peygamberin Doğuşu’ olan bu kitabı, kimilerine göre konu hakkındaki ilk çağdaş metinlerden biri.

Rodinson, Muhammed’in kişisel özelliklerini anlatıyor ve bunların Muhammed’in yetiştiği çevrenin ekonomik-sosyal şartları çerçevesinden izliyor.

Yazar, “Muhammed bir dinsel deha, büyük bir siyasi düşünür ve sizin, benim gibi bir insandı,” diyor.

Çalışma, peygamberin kişiliği, ailesi, geçmişi ve içinde yaşadığı toplum; İslam’ı yayma süreci, mezhep ve devlet kuruşu, düşmanlarıyla yaptığı savaşlar ve nihayet, ilk büyük Müslüman askeri gücünü oluşturması gibi konularda sağlam bir rehber.

  • Künye: Maxime Rodinson – Muhammed, çeviren: Attila Tokatlı, Doruk Yayınları, biyografi, 376 sayfa

Kolektif – İnanç Turizmi (2014)

‘İnanç Turizmi’, İslamiyet, Hıristiyanlık ve Musevilik açısından önemli değer ve çekiciliklere sahip olan Türkiye’de inanç turizminin mevcut yapısını, sorunlarını ve gelenekteki yerini değerlendiren makaleleri bir araya getiriyor.

Kitapta irdelenen bazı konular şöyle:

İnanç turizmi mekânlarında ziyaretçi davranışı,

İnanç merkezlerinin pazarlanmasındaki güncel sorunlar ve bunların aşılmasına dair öneriler,

Profesyonel turist rehberlerinin inanç turizmindeki rolleri,

İnanç turizminde belediyelerin etkisi,

İnanç turizminde kutsal mağaraların kullanımı,

Kur’an’ın turizm ve seyahate yüklediği anlamlar.

  • Künye: Kolektif – İnanç Turizmi, editör: Yasin Bilim ve Özgür Özer, Çizgi Kitabevi, din, 312 sayfa

İlhan Arsel – Şeriatçıyla Mücadelenin El Kitabı (2008)

İlhan Arsel ‘Şeriatçıyla Mücadelenin El Kitabı’nda, şeriat yanlılarının kullandıkları argümanları ve bu argümanların barındırdığı çelişkileri ortaya koymayı amaçlıyor.

Arsel, Kur’an’a ve hadis kaynaklarına başvurarak gerçekliğini tartıştığı argümanlar şöyle:

İslam hoşgörü dinidir,

İslamda zorlama yoktur,

Din adına ölüm fetvası verilmez,

İslam dini insan varlığını yüce bilir,

İslam insanın hak ve özgürlüklerine saygılıdır,

İslam şeriatı kadın haklarına saygılıdır,

İslam kadını yüceltir,

İslam şeriatı batıl denen şeylere ve hurafelere karşıdır,

İslam şeriatı kölelik denen düzeni ortadan kaldırmıştır.

Arsel, bu tezlerde dile getirilen iddiaların hiçbir gerçekliğe dayanmadığını, tümünün safsata olduğunu belirtiyor.

  • Künye: İlhan Arsel – Şeriatçıyla Mücadelenin El Kitabı, Kaynak Yayınları, siyaset, 84 sayfa

Arif Tekin – İslam’da Cinsellik (2014)

İslamiyet konusundaki pek çok çalışmasıyla bildiğimiz Arif Tekin, şimdi de İslam’da cinselliği mercek altına alıyor.

Tekin’in burada irdelediği konular şöyle:

  • İslam’da kızlar için belirlenen evlenme yaşı,
  • Kur’an’da evlenme gücü olmayanlara verilen söz,
  • İslam’da savaş esiri kadınların erkeklere helal kılınması,
  • Mut’a Nikâhı,
  • İslam’da mahrem evliliği,
  • Kimi sahabelerin cinsel uygulamaları,
  • Cariyelere tanınan bazı ayrıcalıkların temel amaçları,
  • İslam’da esir kadın ticareti,
  • Köle ve cariyelere tanınan bazı hakların yan etkileri,
  • Kur’an’ın homoseksüellik, anal ilişki ve lezbiyenlik gibi cinsel faaliyetlere yaklaşımı.

Künye: İslam’da Cinsellik, Arif Tekin, Berfin Yayınları, din, 357 sayfa

Faik Bulut – Ordu ve Din (2008)

  • ORDU VE DİN, Faik Bulut, Berfin Yayınları, inceleme, 660 sayfa

Araştırmacı-yazar Faik Bulut ‘Ordu ve Din’de, 1826 yılından 2007’e kadarki ordu-din ilişkisini inceliyor. Türkiye’nin yakın tarihinden başlayarak Atatürkçülük ve şeriatçılık, ordu ve irtica, tarikatçılık, toplumun İslamlaşması ve farklı cemaatlerin gizli ve açık faaliyetlerinin bugüne kadarki seyrini inceleyen Bulut, şimdi yeniden alevlenen laiklik ve şeriat tartışmaları konusunda önemli ayrıntılar sunuyor. İlk baskısı 1994 yılında yapılan ve resmi belgeler ışığında Türkiye’deki İslamcı faaliyetleri ordunun aynasından göstermeyi amaçlayan kitap, yeni bilgi ve belgelerle de güncellenmiş.

 

Kenan Gürsoy – Etik ve Tasavvuf (2008)

  • ETİK VE TASAVVUF, Kenan Gürsoy, söyleşi: Itır Erhart, Ahmet Sait Akçay ve Semih Yücel, Sufi Kitap, felsefe, 207 sayfa

‘Etik ve Tasavvuf’, Galatasaray Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dekanı olan Kenan Gürsoy’la yapılmış bir söyleşiden oluşuyor. Varoluşçuluk felsefesinden İslam kültürünün ortak deneyimlerine kadar, oldukça geniş bir alanda hareket eden kitapta en öne çıkan yön, felsefe pratiğinin ve tasavvuf anlayışının etikle olan bağına vurgu yapması. Varoluşçuluk felsefesi ve tasavvuf arasındaki benzerlikleri öne çıkarmaya çalışan söyleşi, bir anlamda, Doğu ve Batı felsefesi arasında bir diyalog çabası olarak düşünülebilir. Kitap, Platon’un “idea” kavramı üzerinden dillendirilen tasavvufu, Varoluşçuluk bağlamında yeniden okumaya çalışıyor.

 

Hikmet Çetinkaya – Şeriat Pazarı (2008)

  • ŞERİAT PAZARI, Hikmet Çetinkaya, Günizi Yayıncılık, siyaset, 304 sayfa

Hikmet Çetinkaya’nın ‘Şeriat Pazarı’, yazarın ‘Tarikat / Siyaset / Ticaret’ dizisinin üçüncü kitabını oluşturuyor. Çetinkaya bu kitabında, ülkedeki siyasal islamın ve onun en öne çıkan aktörlerinin dününe ve bugününe odaklanıyor. Yazar, İmam Hatip okulları, tarikatlar, kayıp trilyon davası, bu davanın öne çıkan isimlerinden Mercümek, İslami sermayenin önemli kuruluşlarından olan Yimpaş, 28 Şubat süreci gibi farklı ayrıntılar üzerinden bu sürecin kapsamlı bir fotoğrafını çekiyor. Günümüzdeki durumu “şeriat pazarı” olarak tanımlayan Çetinkaya’nın kitabı, ülkedeki yeşil sermayenin gelişmesini, varlığını neye borçlu olduğunu, tarihi arka plana inerek ortaya koymasıyla önemli.

 

Salo Wittmayer Baron – Modern Milliyetçilik ve Din (2008)

  • MODERN MİLLİYETÇİLİK VE DİN, Salo Wittmayer Baron, çeviren: Mehmet Özay, Açılım Kitap, sosyoloji, 424 sayfa

‘Modern Milliyetçilik ve Din’, modern dünyada hem milliyetçiliğin hem de dinin birbiriyle ilişkisine odaklanması yönüyle oldukça ilgi çekici bir çalışma. Salo Wittmayer Baron’un yaklaşımının, bu iki olguyu birbirinden bağımsız ve ilgisiz olmaktan çok, birbiriyle ilişkili bir biçimde ele alması, çalışmayı daha da nitelikli kılıyor. Kitapta, ulus fikrinin hangi dönemde ortaya çıktığı; milliyetçiliğin fikir babalarının kimler olduğu; Ortodoks Çarlığı ile Papalık’ın işlevinin ne olduğu; dinî milliyetçiliğin ne anlama geldiği, nasıl anlaşıldığı ve nihayet, dinî milliyetçiliğin medeniyetler arasındaki ilişkileri nasıl belirlediği, kitapta cevaplanan sorulardan birkaçı.