Dipnotski

Aldous Huxley – Cesur Yeni Dünya (2007)

CESUR YENİ DÜNYA, Aldous Huxley, çeviren: Ender Gürol, Zigana Yayınları, roman, 249 sayfa

Aldous Huxley’nin, karşı ütopya türünün en büyük eserlerinden sayılan ‘Cesur Yeni Dünya’sı, Londra’da 26. yüzyılda geçiyor. İnsanlarının olabildiğince sağlıklı olduğu, savaşların ve yoksulluğun olmadığı, teknolojinin en üst seviyeye vardığı ve tüm ırkların eşit olduğu bu dünyada, aile, kültürel çeşitlilik, sanat, edebiyat, felsefe ve din ortadan kalkmıştır. Bu insanlar, sadece seks ile uyuşturucu kullanmakla mutlu olabilen hedonist varlıklardır. Fakat romanın başkahramanı psikolog Bernard-Marx, durumdan hiç memnun değildir. Yalnızlığı seven Marx, toplumda yaşanan hedonist aşırılıklardan uzaklaşıp kaçmak ister ve bu istek de, toplumdaki garipliklerle hesaplaşmasıyla sonuçlanacaktır.

Ali Özuyar – Devlet-i Aliyye’de Sinema (2007)

DEVLET-İ ALİYYE’DE SİNEMA, Ali Özuyar, De Ki Yayınları, tarih, 147 sayfa

Ali Özuyar, ‘Devlet-i Aliyye’de Sinema’ isimli bu çalışmasıyla, Osmanlı’nın sinema tarihiyle ilgili ilginç ayrıntılar sunuyor. II. Abdülhamit’in sinemaya bakışı; onun vehimli, hiç kimseye güvenmez yapısıyla, öldürülme korkusunun sinema ve sinemacılar üzerindeki etkileri; sinema tarihimizde oldukça önemli bir yere sahip Sigmund Weinberg’in Osmanlı’daki sinema faaliyetleri; Babıali’nin 1. Dünya Savaşı sırasında, casus olabilecekleri ihtimalinden hareketle davranışlarıyla şüphe uyandıran sinemacılara karşı uyguladığı politika; yabancı sinemacıların taşrada yaşadığı zorluklar ve Osmanlı’nın sinemayı propaganda aracı olarak nasıl kullandığı, kitapta karşımıza çıkan birkaç konu.

Anita Amirrezvani – Çiçeklerin Kanı (2007)

ÇİÇEKLERİN KANI, Anita Amirrezvani, çeviren: Umut Uğur, ODTÜ Yayıncılık, roman, 471 sayfa

İranlı yazar Anita Amirrezvani’nin ‘Çiçeklerin Kanı’, özgün bir masal-roman olmasıyla öne çıkıyor. Kurgu, 17. yüzyılın İran’ında, isimsiz bir kızın hikâyesini anlatıyor. On dört yaşındaki bu kız, babasının beklenmedik ölümünden sonra annesiyle, İsfahan’da yaşayan ve Şah için halılar dokuyan üvey amcasının yanına taşınır. Burada yaşadığı zorluklar nedeniyle, gizli bir muta nikâhına, yani para için belli bir süreliğine sözleşme ile yapılan evliliğe evet demek zorunda kalır. Fakat sarı safran ve nar çiçeklerinin özünden elde edilmiş renklerle muhteşem halılar yapan genç kız, bu maharetiyle düşsel, masalsı ve mucizevi dünyasını da yaratacaktır.

Nevin Meriç – Âdâb-ı Muâşeret (2007)

ÂDÂB-I MUÂŞERET: OSMANLI’DA GÜNDELİK HAYATIN DEĞİŞİMİ (1894-1927), Nevin Meriç, Kapı Yayınları, inceleme, 543 sayfa

Osmanlı’nın son dönemi, bilindiği gibi, Türkiye’nin yüzünü batıya dönme serüveninin de en doruğa ulaştığı dönemlerdendir. Bu değişimlerin önemli bir göstergesi de, âdâb-ı muâşeret, yani görgü kuralları hakkında yayınlanan kitapların çokluğudur. Bu çeviri kitapların bir ilginçliği de, Osmanlı kültüründe gerçekte karşılığı olmayan at gezintisi, akşam yürüyüşü gibi konulara yer vermeleriydi. İşte Nevin Meriç’in çalışması, temelde, yazarın 1894-1927 yılları arasında yayınlanan âdâb-ı muâşeret kitapları konusunda yaptığı araştırmalarına dayanıyor. Kitap bu yönüyle, Osmanlı modernleşmesinin pek bilinmeyen bir alanına dikkat çekmiş oluyor.

Abdülkadir Yaşargün – Direniş: 12 Mart ve Sonrası (2007)

DİRENİŞ: 12 MART VE SONRASI, Abdülkadir Yaşargün, Ozan Yayıncılık, tarih, 224 sayfa

2008, 1968 gençliğinin kırkıncı yıl dönümü. Kendisi de 68 hareketinden bir aktivist olan Abdülkadir Yaşargün’ün ‘Direniş: 12 Mart ve Sonrası’ isimli bu çalışması da, o dönemde yaşananlara birinci elden tanıklık ediyor. Yaşargün’ün daha önce kaleme aldığı kitaplarda olduğu gibi, bu çalışmasında da, o dönem gençlik hareketinin önemli isimleriyle birlikte içinde bulunduğu eylemleri ve bu eylemlerin Türkiye sol mücadelesini nereden nereye getirdiğini anlatıyor. Kitapta dikkat çeken örneklerden biri de Filistin. O dönem, Filistin’e büyük bir baskı uygulayan İsrail ve buna tepki göstererek Türkiyeli gençlerin Filistin’e gidişi önemli ayrıntılarla birlikte anlatılıyor.

Alan Gibbons – Minotor’un Gölgesi (2007)

MİNOTOR’UN GÖLGESİ, Alan Gibbons, çeviren: Gökçenur Şehirli, Popcore Yayınları, roman, 223 sayfa

‘Minotor’un Gölgesi’, Alan Gibbons’un ‘Legendeer’ isimli üçlemesinin ilk romanı. Ailesiyle büyük şehirden yeni taşındıkları kasabada mutsuz günler geçiren Phoenix’in hayatı, bir bilgisayar oyunu ile tamamen değişir. Bilgisayar oyunları programlayan babasının çalıştığı gizemli şirket tarafından geliştirilen bu oyun, oyuncunun sanal dünyada, mitolojik bir kahraman olarak boy gösterebileceği, “gerçeğe yakın” bir oyundur. Phoneix, sanal gerçeklik kostümünü giyerek efsaneler dünyasına yolculuklar yapar. Fakat kısa bir süre sonra, Phoneix’in oyunu, bir hayat mücadelesine dönüşecektir. Çünkü oyun, gerçek bir ölüm kalım mücadelesine dayanmaktadır.

Ahmet Efe – Efsaneden Gerçeğe Kuşçubaşı Eşref (2007)

EFSANEDEN GERÇEĞE KUŞÇUBAŞI EŞREF, Ahmet Efe, Bengi Yayınları, biyografi, 341 sayfa

Daha önce yayınlanan ‘Çerkes Ethem’ çalışmasıyla hatırlanacak Ahmet Efe, ‘Efsaneden Gerçeğe Kuşçubaşı Eşref’ isimli bu biyografik çalışmasında, yakın dönem Türkiye tarihinin ilginç ve efsaneleşen kişiliklerinden birini masaya yatırıyor. İlk olarak, bu isim hakkındaki söylentilere detaylı olarak yer veren Efe, ardından bunların büyük bir bölümünün uydurma olduğunu, belgelere dayanarak ortaya koyuyor. Söylenegeldiğinin aksine, Kuşçubaşı’nın Harbiye mezunu olmadığı, kendisinin Teşkilat-ı Mebusa’yı kurmadığı, Kurtuluş Savaşı’nda önemli bir rol üstlenmediği, 28 Ocak 1921’de Yunan hizmetine girdiği ve 150’likler listesine yanlışlıkla girmediği, Efe’nin buradaki bazı tezleri.

Sedat Özkol – Dişil Yönetişim (2007)

DİŞİL YÖNETİŞİM, Sedat Özkol, Resital Yayınevi, kişisel gelişim, 282 sayfa

Sedat Özkol, ‘Dişil Yönetişim’de, kadınların iş, çalışma ve hizmet dünyasında kadın kalarak başarılı olabilmelerinin ipuçlarını sunuyor. Çalışma dünyasında erkek egemenliğinin sonuna gelindiğini savunan kitap, sıranın kadınlara geldiğini, çünkü kadınların yaşadıkları dünyaya karşı, erkekler kadar gaddar olmadığını söylüyor. Kadının dünyada genel olarak maruz kaldığı hak gaspı, kitaptaki anlatımın merkezinde yer alıyor.. Özkol, bu ayrımcılığı istatistikler ve kaynaklarla verirken, kadının iş dünyasındaki varlığının, eril anlayışa ne gibi alternatifler sunacağını da sıralıyor.

Iszak Schulhof – Avrupa’da Osmanlı Damgası (2007)

AVRUPA’DA OSMANLI DAMGASI, Iszak Schulhof, çeviren: Elçin Kumru, Timaş Yayınları, anı, 95 sayfa

Iszak Schulhof’un ‘Avrupa’da Osmanlı Damgası’ isimli bu kitabı, kendisinin 17. yüzyıldaki Budin eyaletine dair anılarını barındırıyor. 1686’da Osmanlı hâkimiyeti altında olan, Türk ve Yahudilerin çoğunlukta yaşadığı Budin, Avusturya orduları tarafından işgal edilmişti. Şehrin düşmesinden sonra, Avusturya askerleri, şehirde büyük bir katliama girişmişti. Bu katliamı anlatan hatıratın yazarı Schulhof’un kendisi de, bir Avusturya subayının eline geçse de, bir şekilde kurtulmayı başarmıştı. Kitap, bunun dışında, Osmanlı ve Avrupa devletlerinin yönetim biçimlerini de anlatıyor.

Emel Özer – Diyabetliler İçin Hayatı Kolaylaştırma Kılavuzu (2007)

DİYABETLİLER İÇİN HAYATI KOLAYLAŞTIRMA KILAVUZU, Emel Özer, Hayy Kitap, sağlık, 208 sayfa

Emel Özer, uzman bir diyetisyen. Kendisinin, alt başlığı ‘Karbonhidrat Sayımı Yapın, Diyet Stresinden Kurtulun!’ olan bu çalışması, kan şekeri ayarını sağlamak ve sağlıklı bir yaşam sürdürmek için beslenmenin çok önemli olduğu bu hastalar için, bu dengeyi sağlayacak pratik bir diyet sunuyor. Özer’in diyetiyle hasta, öğün planını kendisi yapacak ve karbonhidrat miktarına veya kan şekeri düzeyine göre insülin doz ayarını da yine tek başına yapabilecek. Özer, “Karbonhidrat Sayımı”nın, diyabet hastaları için sağlıklı beslenmeyi mümkün kılacağını söylüyor.