2007 – Sayfa 30 – Dipnotski

Michael Powell – Akıl Oyunları (2007)

AKIL OYUNLARI, Michael Powell, çeviren: Hande Güner, D&R Yayınları, kişisel gelişim, 139 sayfa

Beyin hâlâ en gizemli alanlardan biri. Bu gizemin başlıca nedeni, beynin genel olarak hâlâ çözülememiş bir alan olmasıyla ilgili. Michael Powell’ın bu kitabı, beynin yaptığı oyunları anlatıyor. Bunların içinde yalan makinesini kandırmak, vücut dilini anlamak, satrançta kazanmak gibi basit özelliklerinden; acıya hükmetmek, bir dahi gibi düşünmek, kendini ve başkalarını hipnotize etmek, kaşıkları bükmek, zihin okumak, hastalıkları iyileştirmek, vücuttan dışarı yolculuk yapmak, geleceği önceden haber vermek, ateş üzerinde yürümek gibi abartılı ve akla hayale sığmayacak konular yer alıyor. Powell, kitabındaki talimatların okunmasıyla zihinsel güçlerin keşfedilip, inşa edilebileceğini dahi savunuyor.

Elizabeth Peters – Vadideki Aslan (2007)

VADİDEKİ ASLAN, Elizabeth Peters, çeviren: Dost Körpe, Maceraperest Kitaplar, roman, 389 sayfa

Elizabeth Peters’in ‘Vadideki Aslan’ı, yazarın ‘Mısır Polisiyeleri’ isimli dizisinin son romanı. Dizinin daha önceki kitaplarından tanıdığımız kahramanı Amelia Peabody, Krallar Vadisi’nde, maceraya kaldığı yerden devam ediyor. Burada Eski Mısır’ın, yazarın Mısır Bilimi dalında doktora yapmışlığından kaynaklı olarak, yetkin bir şekilde tasvir edildiği görülür. Hatırlanacağı gibi Peters, ‘Mısır Polisiyeleri’ dizisindeki ‘Kumsaldaki Timsah’, ‘Firavunların Laneti’ ve ‘Mumya Sandukası’nı Amelia Peabody’nin anıları üzerine kurmuştu. Bu son roman için de aynısı geçerli. Bizce yazarın bu dizideki diğer kitaplarını okuyanlar, bu yeni macerayı kaçırmamalı.

Afet Kafaoğlu Akyol – Karanlıkta Mum Işığı (2007)

KARANLIKTA MUM IŞIĞI, Afet Kafaoğlu Akyol, Bilgi Yayınevi, psikoloji, 360 sayfa

Afet Kafaoğlu Akyol’un üç yılda tamamladığını söylediği ‘Karanlıkta Mum Işığı’ isimli bu kitabı, psikolojik sorunlar yaşayan kimselerin gerçek hikâyelerine yer veriyor. Akyol’un psikiyatrist olarak kırk yılı aşkın bir deneyimi bulunuyor. Burada anlatılan öyküler, hastalarının yaşadıkları suçluluk, saplantı ve takıntı gibi sorunlarla, doktorun bu hastalıklara karşısındaki tedavi yöntemlerini anlatıyor. Kitapta yer alan öyküler gerçek olmaları itibariyle, konu hakkında önemli ayrıntılar barındırıyor. Akyol’un metinleri, hem hastalar, hem hasta yakınları hem de konunun uzmanı psikiyatristlere hitap edecek nitelikte.

Erbil Tuşalp – Bozkurtlar (2007)

BOZKURTLAR, Erbil Tuşalp, Say Yayınları, tarih, 423 sayfa

Erbil Tuşalp’ın ‘Bozkurtlar’ı yakın tarihe ve günümüzün Türkiye’sine damgasını vuran bir siyasi hareketin tarihine odaklanıyor. “Bu kitapta, karanlığın kendi gözümle gördüğüm acısını kendi yüreğimde duyduğum siyasal belleklerden silinmek istenen kirli bir tarihin örgüsü sorgulanıyor,” diyen Tuşalp, bu siyasi yapının gerçekleştirdiği cinayetleri ve katliamları anlatıyor. Prof. Ümit Doğanay, Prof. Cavit Orhan Tütengil ve Niyazi Adıgüzel cinayetleri; Kahramanmaraş ve Çorum katliamları; CIA ile MHP bağlantısı ve Susurluk kazasıyla gün yüzüne çıkan kirli ilişkiler, kitabın ele aldığı kimi konular. Tuşalp’ın kitabı, yakın tarihin sancılarına dair bir bellek tazeleme çalışması olarak düşünülmeli.

Kritovulos – İstanbul’un Fethi (2007)

İSTANBUL’UN FETHİ, Kritovulos, çeviren: Karolidi, Kaknüs Yayınları, tarih, 240 sayfa

‘İstanbul’un Fethi’nin ilk Türkçe çevirisi 1912 yılında yapılmıştı. Kitabın yazarı Kritovulos, 15. yüzyılda yaşamış bir Bizanslı tarihçi, idareci ve İmroz adasının tanınmış kişilerindendi. Kritovulos’un kitabı, sadece İstanbul’un fethinin tarihinden ibaret olmayıp, Fatih Sultan Mehmed’in hayatındaki belli başlı olayları da anlatıyor. Beş bölümden oluşan kitap, Fatih’in saltanatının başlangıcından, İstanbul’un alınmasına; Sırbistan, Trabzon, Sinop, Mora, Arnavutluk, Eflak ve çeşitli adaların fethine; padişahın sanat ve mimarideki çeşitli icraatlarına kadar önemli gelişmeleri anlatıyor. Eserin, fethi anlatan değerli kaynaklardan biri olduğunu hatırlatalım.

Immanuel Wallerstein – Avrupa Evrenselciliği (2007)

AVRUPA EVRENSELCİLİĞİ, Immanuel Wallerstein, çeviren: Sinan Önal, Aram Yayınları, siyaset, 100 sayfa

Önemli muhalif isimlerden Immanuel Wallerstein ‘Avrupa Evrenselciliği’nde, Avrupa’nın evrenselleşme çabasının tarihsel, ekonomik ve siyasal nedenleri üzerinde duruyor. Wallerstein, Avrupa evrenselciliği karşısına, kendisine ait bir kavramsallaştırma olan “evrensel evrenselcilik” söylemini çıkarıyor. Wallerstein’a göre, bu iki söylem arasındaki mücadele, çağdaş dünyanın esas ideolojik mücadelesidir. “Taraf tutmayı reddedemeyiz ve dünya çapında ileri sürülen her tikelci fikre eşit geçerlilik addedeceğimiz süper tikelci bir duruş içine çekilmeliyiz,” diyen yazar, eşitlikçi ve demokratik olmayan dünya sistemine karşı mücadelenin mümkün olduğunu söylüyor.

Mehmet Fazlı – Afganistan’da Bir Jöntürk (2007)

AFGANİSTAN’TA BİR JÖNTÜRK, Mehmet Fazlı, çeviren: Kenan Karabulut, İş Kültür Yayınları, anı, 94 sayfa

Bundan yüz yıl kadar önce, reformcu Afgan Emiri Habibullah Han, ülkesinin kalkınmasına yardımcı olacak iyi yetişmiş Türk gençlerini arıyordu. Tam bu dönemde, Mısır’da sürgünde bulunan Mehmet Fazlı arkadaşlarıyla birlikte, Avusturya-Macaristan, Rusya, Azerbaycan, Türkmenistan ve İran üzerinden Kâbil’e ulaşır. Fazlı’nın anıları, modernleşme sancıları çeken bir ülkede yaşananları ayrıntılı bir bakışla aktarmaları açısından önemli bir tarihi belge niteliğinde. Fazlı’nın bir yıldan fazla kaldığı Afganistan’a dair izlenimlerinden ve anılarından oluşan kitap, aynı zamanda, Türkiye gezi edebiyatının pek bilinmeyen erken dönem örneklerinden birini de oluşturuyor.

Ronald Dworkin – Hakları Ciddiye Almak (2007)

HAKLARI CİDDİYE ALMAK, Ronald Dworkin, çeviren: Ahmet Ulvi Türkbağ, Dost Yayınevi, hukuk, 429 sayfa

Ronald Dworkin’in ‘Hakları Ciddiye Almak’ isimli kitabı, liberal bir hukuk kuramını tanımlayıp savunmayı amaçlıyor. Dworkin bu amacına ulaşmak için, “Hukuk nedir?”, “Hukuk ne işe yarar?”, “Daha önce verilmiş hükümlerin emsal teşkil etmediği yeni davalarda yargıçlar nasıl karar vermelidir?” gibi soruları cevaplamakla işe başlıyor. Tanınmış bir hukuk profesörü olan Dworkin’in çalışması, hukukun verili tanımı da dâhil, alana dair tüm kurumlaşmış, genelleşmiş yargıları, hukuk felsefesi çerçevesinden değerlendiriyor. İlk baskısı 1977 yılında yapılan kitap, hukuk kuramı ve bireysel haklara ilişkin moral kavramlaştırmalarıyla, güncelliğini hâlen koruyor.

Erhan Pınarbaşı – Aynadaki Kadın (2007)

AYNADAKİ KADIN, Erhan Pınarbaşı, Yirmidört Yayınları, öykü, 120 sayfa

‘Aynadaki Kadın’, Erhan Pınarbaşı’nın on dört öyküsünü bir araya getiriyor. Buradaki öykülerin ortak özelliğinin, gündelik hayatın hengâmesinde çoğu zaman görmezden gelinen ayrıntılar olduğu söylenebilir. Bu ayrıntılar, öykü kahramanlarının veya anlatıcının iç dünyasını açığa çıkarmaları işlevini üstleniyor. Öykülerin diğer bir özelliğiyse, kahramanları aracılığıyla bir Türkiye profili sunmalarıdır denebilir. Daha önce birçok ödül kazanmış, şiir kitapları da yayımlanmış Pınarbaşı’nın bu kitaptaki öyküleri, yetenekli bir genç kalemin metinleri olarak okunabilir.

Arif Verimli ve Füsun Saka – Kadında Duyguların Bedenselleşmesi (2007)

KADINDA DUYGULARIN BEDENSELLEŞMESİ, Arif Verimli, söyleşi: Füsun Saka, İş Kültür Yayınları, psikiyatri, 99 sayfa

Hâlen Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı’nda Öğretim üyesi olarak görev yapan Prof. Dr. Arif Verimli, histeri başta olmak üzere, her türlü psikiyatrik rahatsızlık ve tedavileri konusunda uzman bir isim. Yayınevinin ’99 Soruda’ dizisinden yayınlanan bu kitabında Verimli, histerinin bir hastalık olup olmadığı; bunun tedavi edilip edilemediği; çocuklarda görülüp görülmediği; histeriklerin geliştirdikleri davranışların, isteklerinin neler olduğu; histeriklerin bayılma krizlerinin neye işaret ettiği ve hangi kişilik bozukluklarının histeriye neden olduğu gibi, konu hakkındaki temel soruları cevaplıyor.