Brian Clegg – Karanlık Madde ve Karanlık Enerji (2020)

Evrendeki en büyük soru işaretlerinden biri olan karanlık madde ve karanlık enerji üzerine çok iyi bir giriş.

Brian Clegg, keyifle okunan bu uzay ve astronomi kitabında, karanlık madde ve karanlık enerji üzerine bilinmesi gereken her şeyi açıklıyor ve bunun yanı sıra, astronomi ile modern fiziğin temel konuları hakkında da bizi aydınlatıyor.

Karanlık madde ve karanlık enerji, evrenin bilim insanlarına sorduğu en zor ve en tuhaf bilmecelerden biridir.

Mesela gördüğümüz ve ölçebildiğimiz şeyler evrenin yalnızca % 5’ini oluşturuyor.

Geri kalan % 95’in varlığını ise, sadece etkilerinden dolayı, sadece matematiksel hesaplamalar yoluyla anlayabiliyoruz.

Dolayısıyla bilim insanlarının evrenin bu anlaşılamayan, kayıp, gizemli kısmına “karanlık madde” ve “karanlık enerji” adlarını vermesi şaşırtıcı değil.

İşte Clegg’in enfes çalışması da, bu gizemli konuyu bizim için daha anlaşılabilir kılmasıyla çok önemli.

  • Künye: Brian Clegg – Karanlık Madde ve Karanlık Enerji, çeviren: Sinan Köseoğlu ve Ege Can Karanfil, Say Yayınları, bilim, 160 sayfa, 2020

Deniz Soysal – İdeler ve Tanrı (2020)

On sekizinci yüzyıldan, düşünme ufkumuzu geliştiren dört filozofun fikirleri üzerine çok güzel bir çalışma.

Daha önce Leibniz, Descartes ve Spinoza bağlamında on yedinci yüzyıl düşüncesini ele aldığı bir kitabı bulunan Deniz Soysal, şimdi de on sekizinci yüzyıl düşüncesini, dönemin belirleyici iki teması olan İdeler ve Tanrı temaları bağlamında ve Locke, Berkeley, Hume ve Kant’ın yaklaşımlarını merkeze alarak açıklıyor.

Bugünün felsefesini daha iyi anlamak isteyenler, on yedinci ve on sekizinci yüzyıl felsefesini temel noktalarıyla ve iyi anlayarak bu konuda sağlam bir alt yapı edinebilir.

Soysal da, her biri birer ekol olan bu düşünürlerin fikirlerini nitelikli bir şekilde özetleyerek hem felsefe öğrencileri, hem de alana yeni başlayan okurlar için sağlam bir giriş çalışmasına imza atmış.

Kitapta, söz konusu düşünürlerin fikirlerinden hareketle “İnsan zihni nasıl ve neyi bilebilir?”, “Töz nedir?”, “Nedensellik sorunu nedir?” ve “Transendental felsefe ne anlama gelir?” gibi büyük felsefi sorular yanıtlanıyor.

  • Künye: Deniz Soysal – İdeler ve Tanrı, Say Yayınları, felsefe, 248 sayfa, 2020

Jeremy Black – Kısa İspanya Tarihi (2020)

İspanyollar ve İspanya, yalnızca Dünya tarihini şekillendiren başlıca aktörlerden biri değildir, aynı zamanda Hıristiyanlar ile Müslümanlar arasındaki din savaşlarının en önemli sahnesidir.

Jeremy Black bu kitabında, en eski Avrupa uygarlığı olarak bilinen Keltlerin de vatanlarından biri olmuş İspanya’nın zengin ve inişli çıkışlı tarihini anlatıyor.

Çalışma, İspanya’nın sömürgecilik geçmişinden engizisyon sürecine, Orta Çağ’dan Aydınlanma ve modernite süreçlerine, Altamira’daki 36 bin yıllık duvar resimlerinden Elhamra Sarayı ve Kordoba Camii gibi mimarlık şaheserlerine, Goya ve El Greco’dan Dali ve Picasso’ya, bu sıra dışı uygarlığa daha yakından bakmak için çok iyi fırsat.

  • Künye: Jeremy Black – Kısa İspanya Tarihi, çeviren: Yavuz Alogan, Say Yayınları, tarih, 280 sayfa, 2020

Thomas Trappe ve Johannes Krause – Genlerimizin Yolculuğu (2020)

Görece rahat bir dönemde yaşamış olsak da, göç ve pandemi insanlık tarihi kadar eskidir.

Thomas Trappe ve Johannes Krause, atalarımızın kemikleri üzerinde yapılan DNA analizlerinden yola çıkarak insanoğlunun geçmişine dair pek çok ilginç bilgi sunuyor.

Örneğin kitaptan, göç eden halkların beraberlerinde yeni genler, yeni diller, yeni teknolojiler ve yeni salgınlar getirdiğini, göç alan bölgelerin halklarının da bu yeni konuklardan önemli oranda etkilendiklerini öğreniyoruz.

Trappe ve Krause’nin kitabını ilgi çekici kılan hususlardan biri de, geleceğe dair çarpıcı öngörülerde bulunması.

Yeni arkeolojik ve bilimsel bulgular ile yeni arkeogenetik biliminin olanaklarından yararlanan yazarlara göre pandemiler de göçlerle birlikte devam edecek, bu olaylar ırkçılık ve milliyetçiliği aşındıracak, aşınan ve zorlanan bu yapıların savunucuları da gitgide saldırganlaşacaktır.

  • Künye: Thomas Trappe ve Johannes Krause – Genlerimizin Yolculuğu: Bize ve Atalarımıza Dair Bir Öykü, çeviren: Mehmet Ali Erbak, Say Yayınları, bilim, 256 sayfa, 2020

David Adams Leeming – Mitoloji: Kahramanın Yolculuğu (2020)

Dünyanın dört bir yanından mitoloji örneklerine yer veren nitelikli bir çalışma.

David Adams Leeming, birbirinden farklı kültürlerin mitlerindeki evrensel temaları bulup çıkardığı gibi, bunları ilginç mitolojik hikâyelerle harmanlayarak anlatıyor.

Mitlerdeki evrensel anlam arayışı üzerine James Frazer, C. G. Jung ve Karl Kerényi gibi gelen isimlerin metinlerine de yer veren antoloji, kahramanın doğumundan sınav ve arayışlarına, düşüş ve yükselişine, ölümüne ve yeniden doğumuna uzanan geniş kapsamlı bir mit araştırması sunuyor.

“Mitler, insanlığın hayalleri olarak da adlandırılabilir,” diyen Leeming, kadın kahraman mitlerinin yanı sıra Navajo, Endonezya, Hint, Çin ve Afrika masallarından örnekler de sunuyor.

  • Künye: David Adams Leeming – Mitoloji: Kahramanın Yolculuğu, çeviren: Ilgın Yıldız, Say Yayınları, mitoloji, 408 sayfa, 2020

Robert A. Burton – Şüphecinin Zihin Rehberi (2020)

‘Şüphecinin Zihin Rehberi’, zihnin nasıl çalıştığı hakkında bizi bilgilendirdiği kadar zihin üzerine yanlış bilinenler ve efsanelerle de hesaplaşıyor.

Robert Burton, sinirbilim alanında gerçek gelişmeler yaşanmasına rağmen, bu alanda öne sürülen tezlerin önemli bir kısmının da aşırıya kaçtığını, saçma olduğunu ve kimi zaman da felaketle sonuçlandığını belirtiyor.

Yazar, klinik gözlemler, pratik düşünce deneyleri ve kişisel anekdotlarla zenginleşen ‘Şüphecinin Zihin Rehberi’nde ise, nörobilimin bize neler söylediğini ve neler söylemediğini açıklıyor, böylece okurunu beynin gizemlerine ve bizi insan yapan şaşırtıcı şeylere kapsamlı bir yolculuğa davet ediyor.

  • Künye: Robert A. Burton – Şüphecinin Zihin Rehberi, çeviren: Enes Toplanır, Say Yayınları, bilim, 288 sayfa, 2020

Brian Clegg – Kuantum Çağı (2016)

Kuantum fiziği olmasaydı madde olmazdı, ışık olmazdı, Güneş olmazdı ve hatta akıllı telefonlar bile olmazdı.

Brian Clegg’in bu rehber kitabı da, kuantum fiziği ve gündelik hayata etkisi hakkında eşsiz bir kaynak.

Kitap; atom, elektron ve foton gibi parçacıkların davranışları ve bilim insanlarının bunlara dair yaptıkları güncel çalışmalar hakkında aydınlanmak için birebir.

  • Künye: Brian Clegg – Kuantum Çağı, çeviren: Samet Öksüz, Say Yayınları

Katie McKissick – Ben Bilmem, Gen’im Bilir! (2016)

Meraklısına, hızlandırılmış genetik kursu.

Kitap, DNA’ların özellikleri, üreme, seks kromozomları, mitokondriyal genler ve kan grupları gibi, merak edilen pek çok konuyu aydınlatıyor.

Kitabın özgünlüğü ise, karmaşık genetik bilimini, eğlenceli bir üslupla açıklaması ve bunu, gündelik hayattan ayrıntılarla zenginleştirmesi.

  • Künye: Katie McKissick – Ben Bilmem, ‘Gen’im Bilir!, çeviren: Samet Öksüz, Say Yayınları

Paul Craig Roberts – Yeni Muhafazakâr Tehdit (2016)

Washington’ın Doğu Avrupa’dan Ortadoğu’ya uzanan üstünlük savaşının tehlikeleri nelerdir?

Paul Craig Roberts, Washington’ın dünya çapındaki kirli politikalarını gün yüzüne çıkarıyor.

ABD’nin Ukrayna’da oynadığı oyundan Suriye savaşındaki korkunç rolüne, kontrolsüz bir gücün dünyayı nasıl büyük bir savaşa sürüklediğini daha iyi görmek için.

  • Künye: Paul Craig Roberts – Yeni Muhafazakâr Tehdit, çeviren: Zeynep Anlı, Say Yayınları

Julia Shaw – Kötülük (2020)

Madem hepimiz o denli nefret ediyoruz, bunca kötülük neden hâlâ var?

Seri katillere, onların yaptıkları vahşete kimileri neden bu kadar meraklı?

Filmlerde ve dizilerde şiddete kimler bayılıyor?

Hitler gibi bir canavar, nasıl oluyor da en popüler tarihi kişiliklerden biri olmaya devam ediyor.

İşte Julia Shaw’ın eldeki enfes kitabı, bilimsel bir bakışla, kötülük karşısındaki büyük ikiyüzlülüğümüzü çarpıcı şekilde ortaya koyuyor.

İnsanın yüksek sesle ifade etmeye çekindiği bu karanlık yönünü çok yönlü bir bakışla sorgulayan Shaw, kötülüğü etik, tarihsel, psikolojik ve bilimsel yönleriyle tartışıyor.

Akıl hastalıkları ve cinsel sapkınlıklar, tecavüz kültürü, yapay zekâ ve teknoloji ikilemi ve terörizm, Shaw’ın bu bağlamda tartıştığı kimi konular.

  • Künye: Julia Shaw – Kötülük: İnsanın Karanlık Tarafının Ardındaki Bilim, çeviren: Funda Sezer, Say Yayınları, bilim, 312 sayfa, 2020