Editörlüğünü Alexis Wick, Matthew Harpster ve Alexis Rappas’ın yaptığı bu derleme, Anadolu’nun tarihini kara merkezli anlatıların dışına çıkararak su ekseninde yeniden düşünmeyi öneriyor. Eser, çevresel tarih, altyapı çalışmaları ve mekânsal beşeri bilimler kesişiminde yer alıyor ve suyu edilgen bir arka plan değil, tarihsel süreçleri kuran etkin bir unsur olarak ele alıyor.
Kitapta Anadolu’nun denizleri, nehirleri, gölleri ve sulak alanları yalnızca coğrafi öğeler olarak değil, toplumsal ilişkileri, ekonomik yapıları ve siyasal gerilimleri şekillendiren dinamik alanlar olarak inceleniyor. Böylece su, evrensel ve değişmez bir madde olmaktan çıkarılıp, belirli yerellikler içinde anlam kazanan, o yerin zamansallıklarıyla birlikte dönüşen bir varlık olarak konumlandırılıyor. Bu yaklaşım, suyun hem insan faaliyetleri tarafından biçimlendiğini hem de insan topluluklarını dönüştürdüğünü gösteriyor.
‘Anadolu’nun Su Dünyaları’ (‘Aquatic Worlds of Anatolia’), Anadolu’nun genellikle kara, köylülük ve “yerel öz” gibi imgelerle tanımlanan klasik anlatılarına eleştirel bir mesafe alıyor. Bu yerleşik bakışın aksine, bölgenin tarihsel oluşumunda su peyzajlarının belirleyici rol oynadığını savunuyor. Anadolu’nun kimliğinin, çoğu zaman göz ardı edilen bu su dünyalarıyla birlikte düşünülmesi gerektiğini ileri sürüyor.
Eser, bu yönüyle yalnızca bölgesel bir tarih çalışması sunmuyor; aynı zamanda tarih yazımında mekânın nasıl kavramsallaştırılması gerektiğine dair güçlü bir müdahale gerçekleştiriyor. Suyu merkeze alarak, Anadolu’nun geçmişini daha katmanlı, ilişkisel ve dinamik bir biçimde anlamayı mümkün kılıyor.
Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Ahmet Conker, N. İlgi Gerçek, Antonis Hadjikyriacou, Gelina Harlaftis, Matthew Harpster, Faisal H. Husain, Christina Luke, Jean-François Pérouse, Alexis Rappas, Caterina Scaramelli, Akın Sefer, Müge Durusu-Tanrıöver ve Alexis Wick.
Kolektif — Anadolu’nun Su Dünyaları
Editör: Alexis Wick, Matthew Harpster, Alexis Rappas
Çeviren: Aymesey Albay • Koç Üniversitesi Yayınları
Tarih • 144 sayfa • 2025
Dipnotski 