Sekiz öykülük, bir olgunluk dönemi eseri…
Ayrıca bu, Edgü tarzı fantastik ve gerçekçi temaların ustaca bir araya getirilmesinden de kaynaklanmıyor yalnızca.
En fantastik olanları da dâhil, öykülerde karşılaşılacak simgesel mekânın, kokuşmuş ve yozlaşmış günceli imleyecek denli gerçekçi olmasından.
Mantık dışı, gerçekçi ve absürdün ustaca bireşimi.
‘Biçimler, Renkler, Sözcükler’, Ferit Edgü’nün kimi ressamların yapıtları üzerine kaleme aldığı yazılarını barındırıyor.
Vincent Van Gogh, Pablo Picasso, Henri Matisse, Paul Klee, Gümrükçü Rousseau, Georges Braque, Fernand Léger, Salvador Dali, Paul Cezanne, Constantin Brancusi, Marc Chagall, Alberto Giacometti, Francis Bacon ve Nicolas de Staël, Edgü’nün burada eserlerini irdelediği isimlerden birkaçı.
“Dünyayı sözcüklerle kavramaya, yorumlamaya, sezmeye ve çözmeye çalışanlarla, bunları biçim ve renklerle yapanlar yan yana geldiğinde karşılıklı bir alışveriş gerçekleşir” diyen Edgü’nün kitabı, bu alışverişin bize neler miras bıraktığını irdeliyor.
Genç öykücülerimizden İnan Çetin’in hazırladığı ‘Doğu Öyküleri’ seçkisi, Türkiye’nin doğusunu anlatan on dört yazardan seçilmiş birer öyküden oluşuyor.
Doğu için, “Binlerce yıllık erdemleri şimdi bilinmiyor, bunun yerine yoksulluğun, umarsızlığın, şiddetin kendini teşhir ettiği ikincil yüzdür,” diyen Çetin’in seçkisi, kimi burada doğup büyümüş kimisi de çeşitli nedenlerle bu bölgede bulunmuş yazarların öykülerini barındırmasıyla önemli.
Seçkiye öyküyle katılan isimler şöyle: Tahsin Yücel, Bekir Yıldız, Adnan Binyazar, Ahmet Say, Sevgi Soysal, Ferit Edgü, Osman Şahin, Mıgırdiç Margosyan, Rasim Özdenören, Necati Güngör, Nedim Gürsel, Hasan Özkılıç, Hasan Ali Toptaş ve Suzan Samancı.
Sel Yayınları, 2010 yılında Tezer Özlü ve Ferit Edgü’nün mektuplaşmalarını yayımlamıştı.
Hatırlanacağı gibi zengin ve önemli ayrıntılar barındıran söz konusu mektuplar hem edebiyat dünyasınca hem de Özlü ve Edgü okurlarınca büyük ilgi ve heyecanla karşılanmıştı.
Yayınevi şimdi de, Ferit Edgü ile Demir Özlü’nün, diğer bir deyişle 1950 kuşağının önde gelen iki yazarının mektuplaşmalarını sunuyor.
Burada yer alan 139 mektup, hem Özlü’nün hem de Edgü’nün kişisel yaşamları, edebi anlayışları, eserlerini yazma süreçleri ve topluma, dünyaya ve politikaya nasıl baktıklarına dair önemli ayrıntılar sunuyor.
Mektuplar aracılığıyla tanık olduğumuz bir olgu da, yaşadığı Türkiye toplumunda sürekli engellenmenin ve yalnızlaştırılmanın, bu ülke aydının makûs talihi olduğu gerçeğidir.
Bir döneme, bir kuşağa ve bir ülkeye ışık tutan mektuplar…
Ferit Edgü, ilk olarak 1988 yılında yayınlanan ‘Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı’da, hayata tutunmaya çalışan yoksul kesimlerin dünyasına iniyor ve başkahramanı Çakır’ın iç dünyasına dair sorgulamaları üzerinden, insan olmanın sıkıntılarına odaklanıyor. Bir kıyı semtinde geçen kısa roman, okurunu, 1950’lerin başındaki İstanbul’a götürüyor. Edgü, bir yandan yoksul kesimin yaşadığı zorlu şartları tasvir ederken, diğer yandan da Çakır karakteri aracılığıyla insanın yalnızlık acısını, dostluk özlemini, varoluş kaygılarını, hayatı anlamlandırma çabasını hikâye ediyor. Edgü öyküsüne paralel biçimde, kendi yazma eylemini de sorguluyor.
Ferit Edgü’nin ‘Kimse’si, en çok da ‘Hakkari’de Bir Mevsim’in bir anlamda devamı olması yönüyle ilgi çekici. Bu romanda, ‘Hakkari’de Bir Mevsim’in gizemli anlatıcısının, öğretmenlik yaptığı Hakkari’nin on üç haneli Pirkanis adlı dağ köyünde, kendisiyle yaptığı yalnızlık konuşmalarından oluşuyor. Edgü’nün burada kullandığı ‘Birinci Ses’ ve ‘İkinci Ses’ hem birer roman kahramanı, hem de birbirinden farklı düşüncelerin uzlaşmaya varma çabası olarak okunabilir. Romana, ‘Hakkari’de Bir Mevsim’de olay örgüsüne monologlarıyla katılan kahramanın; anmak, anımsamak, anlamak, sormak ve karşılık aramak gibi konular üzerine, ikinci sesiyle, öteki kendiyle yaptığı diyaloglar veya yalnızlık konuşmaları diyebiliriz.
Dipnotski 