Søren Kierkegaard – Meseller (2021)

Büyük filozof Søren Kierkegaard’ın ‘Meseller’i, her şeyden önce kendisinin usta bir edebiyatçı olduğunun da göstergesi.

Bu kitap, Kierkegaard’ın felsefi yazılarında kullandığı meselleri bir araya getirmesiyle çok önemli.

Batı felsefe geleneğinde, ahlaki ve tinsel iletişimin aracı olarak imgelere sıklıkla yönelinir.

Kierkegaard’ın zihnimize kazıdığı unutulmaz imgelere baktığımızda, kendisinin de bu yöntemi ustaca kullandığını görüyoruz.

Bu kitapta bir araya getirilen ‘Ağustos Tatili’, ‘Cücenin Sekiz Fersahlık Çizmeleri’, ‘Aktörün Kostümü’, ‘Dikiş Diken Kadın’, ‘Dolandırıcı Dul Kadının İki Kuruşu’, ‘Ebedi Öğrenci’, ‘Geri Geri Yürüyen Adam’ ve ‘Gotham’ın Bilge Adamları’ gibi başlıklar taşıyan hikâye ve meseller, bir anlamda Kierkegaard felsefesine giriş niteliğindedir.

  • Künye: Søren Kierkegaard – Meseller, çeviren: Osman Çakmakçı, Fol Kitap, felsefe, 160 sayfa, 2021

Immanuel Kant – Felsefi Mektuplaşmalar (2021)

Immanuel Kant’ın felsefi mektuplaşmalarını sunan çok değerli bir kitap.

Buradaki yazışmalar, Kant felsefesini daha iyi kavramamız açısından altın değerinde.

Kant’ın hayatı, tutumları ve felsefi fikirlerinin gelişimini gözler önüne seren mektuplar, Kant düşüncesindeki evrimin ilk elden raporları niyetine okunabilir.

Kant’ın Lambert, Mendelssohn, Herz, Schultz, Reinhold, Beck ve Fichte gibi dönemin önde gelen isimleriyle olan bu mektuplaşmaları, taraftarlarının ve hasımlarının eleştirilerine ve sorularına çarpıcı yanıtlar veriyor.

Metafizikten teolojiye, matematikten etiğe; kısacası Kant’ın entelektüel ilgi alanlarının neredeyse tamamının tartışıldığı bu kitap, Kant’ın kişiliği ve karakteri, zihinsel ve fiziksel kaygıları konusunda da çok önemli ayrıntılar barındırıyor.

  • Künye: Immanuel Kant – Felsefi Mektuplaşmalar, çeviren: M. Masum Gökyüz, Fol Kitap, felsefe, 200 sayfa, 2021

Erhan Demircioğlu – Makinedeki Hayalet (2021)

Felsefe tarihinde kadim yeri olan zihin tartışmaları üzerine iyi bir giriş.

Erhan Demircioğlu’nun çalışması, iki açıdan önemli.

Birincisi, zihnin felsefi olarak neden önemli bir konu olduğunu, neden ilginç ve üzerine çalışmaya ya da düşünmeye değer olduğunu açıklaması.

İkincisi ise, zihne dair geliştirilmiş felsefi teorileri ve yapılmış tartışmaları aktarması.

Bu amaçla “Zihni neden tartışalım?” ve “Zihin nasıl tartışılıyor?” sorularını merkeze alan çalışma, hem yüzeyselliğe düşmeden hem de teknik ayrıntılarda boğulmadan konuyu derli toplu bir şekilde açıklıyor.

Zihnin gizemlerinden zihnimizin ne taşıdığına, varlık ile açıklama arasındaki bağdan zihni açıklamanın mümkün olup olmadığına pek çok konuyu ele alan kitabın her bölümünün sonunda da okurun daha ileri düzeyde aydınlanmasına olanak sağlayacak okuma önerileri yer alıyor.

  • Künye: Erhan Demircioğlu – Makinedeki Hayalet: Zihin Felsefesine Giriş, Fol Kitap, felsefe, 160 sayfa, 2021

Gaston Bachelard – Sürenin Diyalektiği (2021)

Yirminci yüzyılın en etkili düşünürlerinden Fransız filozof Gaston Bachelard’dan zamanın ve fiziksel dünyanın doğası üzerine derinlemesine bir düşünme.

‘Sürenin Diyalektiği’, Henri Bergson ve onun “yaşanmış zaman” kavramıyla sıkı bir tartışmaya girmesiyle önemli.

Kitabın diğer bir dikkat çekici yanı, felsefe yapmanın en ilginç biçimlerinden biri olan “durma felsefesi”ne giriş niteliğinde bir eser olması.

Çalışma, Bachelard’ın bilim felsefesi ile doğa ve nedensellik kavrayışını anlamak konusunda da önemli ipuçları barındırıyor.

  • Künye: Gaston Bachelard – Sürenin Diyalektiği, çeviren: Emine Sarıkartal, Fol Kitap, felsefe, 168 sayfa, 2021

Arthur Schopenhauer – İstemenin Özgürlüğü Üzerine (2021)

“Özbilinçten yola çıkarak insan istemesinin özgürlüğü kanıtlanabilir mi?”

Arthur Schopenhauer, Norveç Kraliyet Bilimler Akademisi’nin ilan ettiği bu yarışma sorusuna, elimizdeki ödüllü denemesiyle yanıt vermiş.

Schopenhauer, felsefe tarihinin bu en zorlu sorularından biri olan insan istemesinin özgürlüğü sorusuna yanıt verirken aynı zamanda kendine özgü düşünme biçiminin iyi örneklerinden birini veriyor.

Burada özgürlüğü hem sistematik bir biçimde farklı kavramsal katmanlar boyunca analiz eder hem de felsefe tarihinin büyük düşünürlerinin tanıklığına başvuran Schopenhauer, özgürlük gerçekten de bir muamma mıdır sorusuna çarpıcı yanıtlar veriyor.

  • Künye: Arthur Schopenhauer – İstemenin Özgürlüğü Üzerine, çeviren: Adnan Esenyel, Fol Kitap, felsefe, 136 sayfa, 2021

Robin George Collingwood – Sanatın İlkeleri (2021)

Sanat eseri ile insanın ürettiği diğer nesneler arasındaki ayrım nedir?

Robin George Collingwood’un bu klasikleşmiş yapıtı, sanat ve sanat felsefesine ilgi duyan her okurun kitaplığında bulunmalı.

İlk olarak “Sanat nedir?” sorusunun yanıtını arayan Collingwood, ardından ifade olarak sanatın ne anlama geldiğini; sanatın, zanaat ve büyü ile bağının neler olduğunu; dil, duyum ve hayalgücünün sanat ile ilişkisini nasıl okuyabileceğimizi; tarihsel olarak sanatın toplumdaki konumunun nasıl gelişip dönüştüğünü ve bunun gibi birbirinden önemli konuları tartışıyor.

Kitabın bunun dışındaki iki önemli katkısı ise, “sanat” sözcüğünü yanlış kullanımlarından arındırmaya çalışarak “sözde sanat” ve “hakiki sanat” ayrımını yapması, ikincisi de psikoloji temelli sanat kuramlarının eleştirisi temelinde, Platon’un sanat felsefesine yönelik devrimci bir bakış ortaya koyması.

  • Künye: Robin George Collingwood – Sanatın İlkeleri, çeviren: Mukadder Erkan, Fol Kitap, sanat, 328 sayfa, 2021

Nicolai Hartmann – Romantikler (2021)

Dört büyük romantik üzerine kısa ama etkileyici bir metin.

Alman filozof Nicolai Hartmann’ın enfes çalışması, romantik yaşam ve düşünceye giriş niteliğinde.

Ağırlıklı olarak romantik akımın ünlü simaları Schlegel, Hölderlin, Novalis, Schleiermacher’i, ayrıca akımın öncüsü Hemsterhuis’un düşüncelerini de irdeleyen Hartmann, romantizmi kendine has kılan belli başlı yönlerini ve kavramsal temellerini açıklıyor.

Kitap, yukarıdaki isimlerin her birinin kendi katkılarını duru bir şekilde aydınlattığı gibi, aynı zamanda romantizmin hem şiire ve hem de felsefeye yönelen kollarını da saptıyor.

  • Künye: Nicolai Hartmann – Romantikler: Schlegel, Hölderlin, Novalis, Schleiermacher, çeviren: Saygın Günenç, Fol Kitap, inceleme, 128 sayfa, 2021

Simone Weil – Tanrı’yı Beklerken (2021)

Simone Weil’in Tanrı sevgisi üzerine yazılmış yazıları ve mektupları, burada.

Weil’in burada tanımladığı şekliyle Tanrı ve Tanrı sevgisi dini bütün sayılmayan, hatta kendini ateist olarak tanımlayan okura da hitap edecek türdendir.

Zira kitap, sevgi üzerine yazılmış bir methiye niyetine okunmalı.

Weil için Tanrı’nın sevgisi uçsuz bucaksızdır.

Öyle ki, zamanın ve mekânın sonsuzluğu üstünden gelir bulur bizi.

Bizim bekleyişimizden azadedir O’nun gelişi; ama zamanında gelir o…

İnsan, iyiliği beklemek ve kötülüğü uzaklaştırmaktan başka şey yapmamalıdır.

Sadece kötülük tarafından sarsılmamak için kas gücünü kullanmalıdır.

Tanrı’yı arzu etmek ve geri kalan her şeyden vazgeçmek, selamete erdiren budur sadece.

Kitap, Kenan Sarıalioğlu’nun özenli çevirisiyle Türkçede.

  • Künye: Simone Weil – Tanrı’yı Beklerken, çeviren: Kenan Sarıalioğlu, Fol Kitap, felsefe, 2021

Émile Boutroux – William James Kimdir? (2021)

William James, yalnızca Amerikan felsefesinin klasik döneminin en önemli figürlerinden biri değil, aynı zamanda ilk özgün Amerikan felsefesi diye tarif edilen pragmatizmin de önemli temsilcilerindendir.

Modern felsefe alanında uzun yıllar çalışmış Émile Boutroux’nun bu özenli incelemesi ise, fizyoloji, anatomi, psikoloji ve felsefe alanlarında dersler vermiş bu önemli ismin fikirlerine çok iyi bir giriş.

Boutroux çalışmasına, James’in yaşamı ve kişiliğini kısaca anlatarak başlıyor ve devamında da, William James’in felsefe, psikoloji, dini psikoloji, pragmatizm, metafizik ve pedagoji alanlarındaki çalışmalarını ayrıntılı bir şekilde açıklıyor.

Temel kavramları üzerinden James’in mirasının sistematik bir envanterini okura sunan iyi bir kitap.

  • Künye: Émile Boutroux – William James Kimdir?, çeviren: Sadık Altan, Fol Kitap, inceleme, 88 sayfa, 2021

John Ellis McTaggart – Hegelci Diyalektik (2021)

İngiliz idealizminin önde gelen temsilcilerinden olan John Ellis McTaggart’ın Hegel felsefesinde diyalektik, mantık ve kozmolojiyi çok yönlü tartıştığı üç önemli çalışması, şimdi Türkçede.

Yakın zamanda ‘Ölümsüzlük ve Ezeliyet’ adlı eserine de yer verdiğimiz McTaggart ‘Hegelci Diyalektik’te, diyalektiğin Hegel felsefesindeki yerini eleştirel bir bakışla aydınlatıyor.

Kitabında ilk olarak diyalektiğin genel yapısını irdeleyen McTaggart, devamında da, diyalektiğin farklı yorumlarını, diyalektiğin geçerliliğini, diyalektik yöntemin gelişimini, diyalektiğin zamanla ilişkisini, diyalektiğin sonucunu ve diyalektiğin uygulanışını ele alıyor.

Hegel’in diyalektik yöntemine çok iyi bir giriş olarak okunabilecek çalışma, aynı zamanda, Hegel’in öğretisine getirdiği eleştirel okumayla da dikkat çekiyor.

  • Künye: John Ellis McTaggart – Hegelci Diyalektik, çeviren: A. Kadir Gülen, Fol Kitap, felsefe, 288 sayfa, 2021