Bu önemli kitap, Çanakkale Savaşları’nda, 7 Nisan 1915’te tarihinde, Türklerin yoğun tüfek ve makineli tüfek ateşine rağmen, tekrar tekrar hücum emri verilen Anzak askerlerinin trajik kıyımının izini sürüyor.
Cesarettepe’deki muharebenin canlı bir anlatımı eşliğinde, hücuma katılan alayın tertibi, talimi ve burada görev yapmış subayların özgeçmişleri bu çalışmada.
Sürrealizmin sanat alanındaki yaratımı hakkında nitelikli bir enstantane.
Aynı zamanda bir görsel şölen.
Kitapta, ünlü isimlerle daha az bilinen sanatçıların çalışmalarından oluşan yirmi başyapıt da yer alıyor.
Laura Thomson, bütün bunları da, her çalışmanın kaliteli bir röprodüksiyonu ve o eserin tarihsel dönem ve sürrealist akım içindeki yerini ortaya koyan aydınlatıcı bilgiler eşliğinde sunuyor.
William Shakespeare’in ‘Kral Lear’ı, ilk kez 1607 yılının 26 Aralık gecesinde, sarayın “Whitehall” denilen salonunda oynandı.
Shakespeare bu ölümsüz tragedyasında, insanoğlunun temel çıkmaz ve sorunlarını ortaya atıyor.
İnsanlığın yozlaşıp çökmesi ve hırs, oyunun başat teması olarak öne çıkıyor.
İngiltere’de, krallığın paylaştırılması ile başlayıp yeni bir yönetimin gelişiyle sona eren tragedya, açgözlülüğün dünyaya nasıl bir yıkım getirdiğini özgün karakterleri ve felsefi çerçevesiyle kurguluyor.
Shakespeare’in, bu muazzam eseri, doğal, siyasal ve toplumsal düzlemlerde insanın rolü hakkında evrensel bir alegori.
Jean-Jacques Rousseau ‘Emile’de, eğitim ve kültürel gelişim konularını anlatıyor.
Başkalarının koyduğu kurallara göre eğitilenlerin özgür olamayacağını ve köleleşeceğini savunan Rousseau, aklındaki eğitim anlayışının nasıl olacağını, hayali kahramanı Emile üzerinden anlatır.
On iki yaşına kadar eğitimine hiç kimsenin karışmadığı Emile, sadece doğayı gözlemleyerek büyür; ona din, ahlak, bilim ya da sanat konusunda bir şey öğretilmez.
Emile’e gençliğinin ilk dönemlerinde bilgiler aktarılmaya başlanır.
Fakat bu aktarımda ezbere değil, gözlem ve deneylere başvurulur.
Rousseau’nun çığır açan eseri, eğitim konusuna getirdiği özgün bakışla bir klasik.
Cengiz Kırlı, önemli çalışması ‘Sultan ve Kamuoyu’nda, 1840 yılı başlarından 1844 yılı ortalarına kadar, yaklaşık beş yıllık süre içinde, İstanbul’da sıradan insanların günlük konuşmalarını içeren “Havadis Jurnalleri”ni inceliyor.
Halkın gündelik sohbetlerine kulak kabartan hafiyelerin dinlediklerinden oluşan bu jurnaller, o dönemin sıradan insanlarının kanaatlerini, düşüncelerini ve duygularını yansıtmalarının yanı sıra, 19. yüzyıl ortalarında Osmanlı siyasî rejiminin, kamuoyuyla nasıl bir ilişki içinde olduğunu da gösteriyor.
Yaklaşık beş yıllık dönemi kapsayan “Havadis Jurnalleri”nin çevrimyazılarının da yer aldığı kitabın, tarihçiler ve tarih meraklıları için iyi bir kaynak olduğunu söyleyebiliriz.
‘Bahçe, Balkon ve Ev Bitkileri’, uzun yıllar çalıştıktan sonra Bodrum’un bir köyüne yerleşerek burada kendi bahçe ve serasını kuran Gülnar Önay’la, gazeteci Haluk Şahin’in yaptığı söyleşilerden oluşuyor.
Kitapta, bahçenin nasıl planlanıp düzenleneceği; hangi bitki, hangi toprak ve hangi gübrenin kullanılacağı; budamanın ne zaman ve nasıl yapılacağı; orkide ve gül bakımının nasıl yapılacağı; hastalık ve zararlılarla nasıl mücadele edileceği gibi bahçe bakımı konusunda birçok pratik bilgi yer alıyor.
Kitabın, kendi bahçelerini eksiksiz bir biçimde oluşturmak isteyenler için rehber nitelikte olduğunu belirtelim.
İsviçre edebiyatının usta kalemlerinden Friedrich Dürrenmatt’ın ‘Derinlikler Vadisi’, bir dağ köyünde yaşanan garip olayları hikâye ediyor.
Ücra bir yerde bulunan ‘Derinlikler Vadisi’ köyünün kaplıcaları, gizemli bir dernek tarafından satın alınır.
Kuruluş amacının ne olduğu bilinmeyen dernek, kaplıcaları yazın zenginlere açar, kış geldiğinde de tümüyle kapatır.
Kısa bir süre sonra köyde yaşanan kötü olaylar, gözlerin derneğe çevrilmesine neden olur.
Zira köy muhtarının kızının başına gelenlerin ardından, Liechenstein’dan Antarktika’ya uzanan ve kirli işler yürüten bir çetenin, bazı üyelerini bu kaplıcada sakladığı anlaşılacaktır.
Künye: Friedrich Dürrenmatt – Derinlikler Vadisi, çeviren: Mustafa Tüzel, İş Kültür Yayınları, roman, 117 sayfa
Tarih Bölümü’nde İslam ve Dünya Tarihi profesörü olan Jane Hathaway bu ilgi çekici çalışmasında, Mısır’da Kazdağlı hanesinin yükselişini çok yönlü bir bakışla inceliyor.
Bu hanedan en çok, 1760’ların sonunda Osmanlı sultanına karşı Mısır’ın bağımsızlığını ilan eden meşhur Ali Bey’in liderliğindeki grup olmasıyla bilinir.
Hathaway, Kazdağlıların Osmanlı’nın adem-i merkeziyetçi hale gelmesi ve imparatorluk genelinde hanelere dayalı askeri ve yönetimsel bir kültürün ortaya çıkması çerçevesinde evrilmelerin tahlil ederek, imparatorluğun genelinde geçerli olan hane temelli politik kültürün Mısır’daki yansımalarına odaklanıyor.
Çanakkale Cephesi’nde görevlendirilen Behçet Sabit Erduran’ın 12 Mart 1915’te yazmaya başladığı ve bu kitapta bir araya getirilen anıları, sürece dair önemli ayrıntılar barındıran pırlanta değerinde bir kaynak.
Çanakkale Zaferi’nin kazanıldığı, kara muharebelerinin olduğu dönemde bölgede bulunmuş Erduran, bulunduğu yerden deniz savaşında olanları günü gününe izlemekte.
‘Tek Partili Cumhuriyet’, Mahmut Goloğlu’nun ‘Türkiye Cumhuriyeti Tarihi’ başlıklı dizisinin ikinci kitabı.
Yazar, dizinin ilk kitabı ‘Devrimler ve Tepkileri’nde, Mustafa Kemal’in hedeflediği reformları ve bunlara karşı geliştirilen tepkileri anlatmıştı.
Goloğlu, dizinin 1931-1938 arasındaki zaman dilimine odaklanan elimizdeki ikinci kitabında, Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümüne kadarki dönemde yaşananları anlatıyor.
1929 ekonomik krizin yansımaları sonucunda kurumsallaşan devletçilik; tarih ve dil reformları; kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınması; ölçü ve takvim reformu; Hatay’ın Türkiye’ye katılışı; Soyadı Kanunu; Türkiye’nin Milletler Cemiyeti’ne davet edilişi; Avrupa’da Almanya lehine hızla değişen politik dengeler; Türkiye önderliğinde Balkan Paktı’nın kuruluşu ve Boğazlar sorununun Montreaux’de nihai çözüme ulaştırılması, kitapta anlatılan konulardan birkaçı.
Dipnotski 