İzzeddin Çalışlar ve Mesut Yaşar Tufan – Yüz Yıl Sonra Savaşan Çizgiler (2017)

Popüler tarih yazarlarına ait kitapları bir yana bırakacak olursak, tarih alanındaki ciddi çalışmalar, uzmanları veya tutkunları dışında sıradan okurun pek ilgisini çekmiyor.

Elimizdeki çalışma ise, 1. Dünya Savaşı’nı çok daha farklı bir yöntemle izlemesiyle dikkat çekiyor.

Kitap, 20. yüzyılın bu en büyük felaketlerinden birine, karikatür ve kartpostalların penceresinden bakmakta.

Özel arşivlerden derlenen bu zengin kitabın, okura farklı bir tarih okuma deneyimi yaşatacağı kesin.

Çalışma, savaşın en yoğun yaşandığı 1914-1919 arasında üretilmiş karikatür ve kartpostalları verdiği gibi, bunları altyazılar ve savaşla ilgili bir portreler sergisi eşliğinde sunuyor.

Birinci Dünya Savaşı’nın sıra dışı ve ilginç bir belgeseli.

Arşivlik…

  • Künye: İzzeddin Çalışlar ve Mesut Yaşar Tufan – Yüz Yıl Sonra Savaşan Çizgiler, İş Kültür Yayınları, tarih, 216 sayfa

Talât Sait Halman – Ümit Harmanı (2008)

‘Ümit Harmanı’, şair ve çevirmen Talât Sait Halman’ın toplu şiirlerini bir araya getiriyor.

Kendi içinde bir hayli çeşitliliğe sahip olan kitap, serbest vezinle yazılmış şiirlerden hece ve aruz vezinleriyle yazılmış olanlarına kadar uzanmakta.

Kitaptaki ‘Güneşte Kopardığım Çiçek’ başlıklı şiirden bir alıntı: “Ölümü seçeceğim günlerden bir gün

Tanrı, hiçliğine çağırmadan beni…

Gökler belki bir an soluk almayacak,

Avcının astığı kuş

Can bulacak benim ebemkuşağımda…

 

Kara bir özlemle ürperecek deniz.

‘İçimizden’ demişti bilge Seneca

‘Hangi ölüm gelirse onu ölelim.’

Ben ölmek istiyorum yerde bulunca

Öpüp başıma koyduğum ekmek gibi

Murdar ve mübarek…(…)”

  • Künye: Talât Sait Halman – Ümit Harmanı, İş Kültür Yayınları, şiir, 510 sayfa

Mahmut Goloğlu – Erzurum Kongresi (2008)

Mahmut Goloğlu’nun ‘Erzurum Kongresi’, kendisinin ‘Milli Mücadele Tarihi’ serisinin birinci cildini oluşturuyor.

Goloğlu çalışmasında, Milli Mücadele’nin dönüm noktalarından olan Erzurum Kongresi’ni hazırlayan koşulları analiz ediyor.

Erzurum Kongresi, ülkede köklü bir direniş yaratmayı amaçlayan Müdafaa-i Hukuk hareketinin kendine zemin arama çabalarının en önemli aşamasıydı.

Zira bu kongre sonrasındaki gelişmeler, Atatürk ve mücadele arkadaşları için, Sivas Kongresi’ne ve TBMM’nin kuruluşuna uzanan bir süreci başlatmıştı.

Geniş bir ekler bölümünden de oluşan Goloğlu’nun kitabı, bu süreci öncesi ve sonrasıyla okuyup yorumlamakta.

  • Künye: Mahmut Goloğlu – Erzurum Kongresi, İş Kültür Yayınları, tarih, 245 sayfa

Murat Bardakçı – İttihadçı’nın Sandığı (2014)

Murat Bardakçı burada, İttihad ve Terakki liderlerinin özel arşivlerindeki yayınlanmamış belgeler ile Atatürk ve İnönü dönemlerinde Ermeni gayrimenkullerine dair alınmış kararları sunuyor.

Kitap, Ermeni malları hakkında Devlet Arşivleri’nde bulunan önemli belgelere yer vererek, görmezden gelinen kimi tarihi gerçekleri tartışmasıyla dikkat çekiyor.

Yazar, Mustafa Kemal Paşa’nın Ermeni tehcirine karşı olduğu, tehcir kararını veren İttihadçılar’dan nefret ettiği iddialarına, tehcirde önemli roller üstlenmiş çok sayıda bürokratın Atatürk’ün cumhurbaşkanlığı zamanlarında devlette önemli görevlere getirildiğini ortaya koyarak yanıt veriyor.

  • Künye: Murat Bardakçı – İttihadçı’nın Sandığı, İş Kültür Yayınları, tarih, 552 sayfa

James Matthew Barrie – Peter Pan (2008)

‘Peter Pan’, başkahramanı Peter ile Darling ailesinin çocukları Wendy, John ve Michael, korsanların lideri uğursuz Kaptan Kanca ve tabii ki, fantastik mekânı Düşler Ülkesi’yle, hâlâ en güzel çocuk klasiklerinden biri.

Peter Pan ve arkadaşları, ezeli düşmanları Kaptan Kanca ile sonu gelmeyen bir mücadeleye girişir.

Çocuklar bunu yaparken de, iyi bir dünya için kötülüklerle mücadele etmenin erdemini öğreniyor, hayal kurmanın olağanüstülüğünü keşfediyor.

  • Künye: James Matthew Barrie – Peter Pan, çeviren: Betül Avunç, İş Kültür Yayınları, çocuk, 176 sayfa

Cicero – Yaşlı Cato veya Yaşlılık Üzerine (2017)

Meşhur Romalı devlet adamı, hatip ve düşünür Cicero’dan yaşlılık üzerine bir tefekkür.

Diyalog şeklinde hazırlanmış kitabın baş konuşmacısı olarak da, Latin edebiyatının önde gelen isimlerinden Marcus Porcius Cato seçilmiş.

Cicero diyalogunda, yaşlığa acziyet ve yetersizliklerle örülü bir dönem olarak bakmaktan ziyade, yaşlılığı insan ömrünün doğal bir veçhesi olarak tanımlıyor.

Cicero’ya göre yaşlılık, çocukluk, gençlik ve yetişkinlik gibi kendi özgünlüklerine sahip bir devir.

Hatta düşünür bir adım daha ileri giderek, yaşlılığın beraberinde diğer yaşlarımızda göremeyeceğimiz bir erdem ve bilgelik getirdiğini belirtiyor.

Cicero’nun bu diyalogunu ölmeden bir yıl önce, yani 62 yaşındayken kaleme aldığını da hatırlatalım.

  • Künye: Cicero – Yaşlı Cato veya Yaşlılık Üzerine, çeviren: C. Cengiz Çevik, İş Kültür Yayınları, felsefe, 80 sayfa

Bedri Rahmi Eyüboğlu – Sabır ile Koruk (2008)

Türkiye’nin önemli gazeteci-yazarlarından Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun toplu yazılarının beşinci cildi olan ‘Sabır ile Koruk’, kendisinin 1952-1953 arasında kaleme aldığı, bazıları dönemin dergi ve gazetelerinde yayınlanmış yazılarını bir araya getiriyor.

Eyüboğlu’nun üslubunu bilenlerin de tahmin edebileceği gibi, gezi izlenimleri, güzel sanatlar ve toplumsal sorunlar gibi pek çok konuda kaleme alınmış bu yazılar, güncel yazıların aksine, birer deneme niteliğinde.

Eyüboğlu’nun herhangi bir yerde yayınlanmamış yazıları da, kitapta kronolojik olarak yer alıyor.

  • Künye: Bedri Rahmi Eyüboğlu – Sabır ile Koruk, İş Kültür Yayınları, deneme, 322 sayfa

Sine Boran Art – Çerkes Kızından Tarifler (2017)

Çerkes mutfağı hem çok lezzetlidir hem de hiçbir yiyeceği asla ziyan etmemesiyle oldukça tutumludur.

Bu kitabın yazarı Sine Boran Art da, Çerkes mutfağından yemeklerin sunulduğu İstanbul Rahmanlar’daki Çerkes Kızı lokantasını 1997-2013 arasında annesiyle birlikte işletmişti.

Lokanta, bilindiği gibi kapandı. Fakat bu, Sine Boran Art’ın Çerkes mutfağı konusundaki çabasını sonlandırmadı.

Yazar, elimizdeki kitabından da görüleceği üzere, bu zengin kültürü tüm özgünlüğüyle tanıtmaya devam ediyor.

Görsel açıdan oldukça zengin olan kitap,

Çorbalar,

Et yemekleri,

Kümes hayvanı ve yumurta yemekleri,

Sebze yemekleri ve salatalar,

Hamur işleri ve pilavlar,

Ekmekler ve pastalar,

Sütle yapılan yiyecekler,

Soslar,

Ezmeler,

Tatlılar,

Pestiller

Ve içeceklerden oluşan, 130’a yakın birbirinden lezzetli tarif sunuyor.

Kitapta Vedat Milor’un kaleme aldığı bir sunuş yazısı da yer alıyor.

  • Künye: Sine Boran Art – Çerkes Kızından Tarifler, İş Kültür Yayınları, yemek, 300 sayfa

Dina Rizk Khoury – Musul 1540-1834 (2008)

Dina Rizk Khoury, bu çalışmasında, Musul’un üç yüzyılını merkeze alarak, Osmanlı İmparatorluğu’nda devlet ve taşra toplumu ilişkilerini analiz ediyor.

Kitabını, Osmanlı ve Irak arşivlerini tarayarak gerçekleştiren Khoury, merkezi bir devlet ile bir sınır kentinin taşra toplumu arasındaki alışverişle ilgilenmekte.

Khoury’nin, bu ilişkinin söz konusu zaman aralığında, farklı biçimlere bürünerek dönüşüp güçlendiği, kitabın başlıca tezi.

Yazar, sınır kentindeki önde gelen iki hanedan olan Ömerzadeler ve Celilzadeler’in yükseliş ve düşüş hikâyeleri üzerinden, dönemin Osmanlı siyasal iktidarının niteliğini araştırıyor.

  • Künye: Dina Rizk Khoury – Musul 1540-1834, çeviren: Ülkün Tansel, İş Kültür Yayınları, tarih, 328 sayfa

Michael Forrest – Çanakkale Boğaz Savunması (2017)

Osmanlı, 18 Mart 1915’te, kendilerinden kat kat güçlü donanmaya sahip İtilaf Devletleri’ni büyük bir yenilgiye uğratmıştı.

Bu muharebe, Çanakkale Savaşları’nın kaderini yeniden belirlemişti.

Michael Forest elimizdeki nitelikli çalışmasında, bu zorlu muharebenin kapsamlı bir fotoğrafını çekiyor.

İstanbul’u elinde bulunduran İtilaf Devletleri için Çanakkale Boğazı neden önemliydi?

İtilaf Devletleri ile Osmanlı’nın deniz güçleri nasıldı?

Tarafların muharebe hazırlıkları nasıl yapıldı?

Muharebe sürecindeki taktik hatalar nelerdi?

Osmanlı’nın muharebeyi kazanmasını sağlayan faktörler neydi?

Forest’in çalışması, bu ve bunun gibi sorulara doyurucu yanıtlar sunmasıyla önemli.

18 Mart 1915 zaferini getiren Çanakkale Boğazı’ndaki savunmayı oluşturan tahkimatları, ağır topları, mayınları ve torpilleri ayrıntılarıyla öğrenmek isteyenlere.

  • Künye: Michael Forrest – Çanakkale Boğaz Savunması, çeviren: İsmail Hakkı Yılmaz, İş Kültür Yayınları, tarih, 368 sayfa