Etiket: Murat Havzalı

Mark Changizi – Görüş Devrimi (2022)

Görme ile ilgili çarpıcı ve eğlenceli ‘Görüş Devrimi’, insan beynini anlamamıza büyük katkıda bulunacak bir kitap.

Yetilerimiz, doğada yaşamımızı sürdürmemizi ve ürememizi sağlamak için milyonlarca yıl içerisinde evrimleşmiştir ve dolayısıyla, tıpkı kâğıdın ne olduğunu bilmeden kâğıt zımbasını anlayamayacağımız gibi, kendisi için evrimleştikleri çevreyi bilmeden onları anlayamayız.

Fizyolojimiz X-ışınlarını bile görebilir, ancak bilincimiz bunu bir kenara atar.

Diğer bir deyişle “süpergüçlerimiz var ama farkında değiliz,” diyor yazar.

Bu kitabın asıl amacı “neden” sorularını yanıtlamak:

  • Neden renkli görüyoruz?
  • Neden gözlerimiz önde?
  • Neden yanılsamalar görüyoruz?
  • Neden harflerin şekilleri böyle?

Changizi, kitabı boyunca açıklamalarını, anlaşılmalarını kolaylaştıracak basit ve etkileyici görme deneyleriyle zenginleştiriyor.

Yazar ayrıca, savlarını aralarında sinirbilim, evrimsel biyoloji, tıp ve dilbilim gibi birçok disiplinden aldığı kanıtlarla destekliyor.

  • Künye: Mark Changizi – Görüş Devrimi: Görme Yetimizle İlgili Bildiğimiz Her Şey, çeviren: Murat Havzalı, Alfa Yayınları, bilim, 256 sayfa, 2022

Dana Mackenzie ve Judea Pearl – ‘Neden’ Sorusunun Kitabı (2020)

“Korelasyon nedensellik değildir” yaklaşımı, bilim alanında yürütülen nedensellik tartışmalarını sınırlandırdı, daha doğrusu bu tartışmalara bir anlamda yasak getirdi.

Matematikçi Dana Mackenzie ve bilgisayar bilimi profesörü Judea Pearl de bu çalışmalarında nedenselliği yeni ve sağlam bir bilimsel temele dayandırıyor.

Buradan hareketle, bir şeyin bir başkasına neden olup olmayacağını bilmemize imkân tanıyan bir yaklaşım oluşturan yazarlar, aynı zamanda içinde yaşadığımız dünyayı keşfetmemizi de olanak sağlıyor.

Çalışma, bize insan düşüncesinin özünü ve yapay zekânın anahtarını göstermesiyle dikkat çekiyor.

  • Künye: Dana Mackenzie ve Judea Pearl – ‘Neden’ Sorusunun Kitabı: Yeni Bir Neden-Sonuç Bilimi, çeviren: Murat Havzalı, Ginko Bilim Yayınları, bilim, 408 sayfa, 2020

Amanda R. Hendrix ve Charles Wohlforth – Yeryüzünün Ötesi (2020)

Günün birinde dünya dışı bir gezegene adım atabilecek miyiz?

Tam da bu sorunun yanıtını aramak için kaleme alınmış ‘Yeryüzünün Ötesi’, olası bir gelecek ile uzay araçları, robotik ve uzay tıbbı konusundaki güncel ilerlemeleri açıklıyor.

Amanda Hendrix ve Charles Wohlforth, uzay bilimlerinde bugün ne gibi gelişmeler kaydedildiğini açıkladıkları gibi, Güneş sisteminde yeryüzünden gelecek bir yaşama uygun bir ortamın olup olmayacağını da irdeliyor.

Yazarlar, Güneş sisteminde, yaşama umuduna ilişkin en gerçekçi (ve heyecan verici) konumun Mars değil, Satürn’ün uydusu Titan olduğunu savunuyor.

Bunun başlıca nedeni ise, Titan’ın azottan bir atmosfere ve mevsimler ile sınırsız ve kolay ulaşılabilir enerji kaynaklarına sahip olmasıdır.

Kitap, uzay kolonilerine ilişkin sunduğu ilginç öngörülerle de dikkat çekiyor.

  • Künye: Amanda R. Hendrix ve Charles Wohlforth – Yeryüzünün Ötesi: Gezegenlerdeki Yeni Yuvamıza Uzanan Yol, çeviren: Murat Havzalı, Ginko Bilim Yayınları, bilim, 347 sayfa, 2020, bilim, 347 sayfa, 2020

Stuart Kauffman – Fiziğin Ötesinde Bir Dünya (2020)

Yaşamın en ilkel biçiminin nasıl ortaya çıktığı ve karmaşık organizmalara nasıl evrimleştiği hakkında çok iyi bir çalışma.

Tıp doktoru, teorik biyolog ve karmaşık sistemler araştırmacısı Stuart Kauffman, yaşam nasıl başladı sorusuna ufuk açıcı yanıtlar veriyor.

Kitabı özgün kılan hususların başında, yaşamın evrimini, fiziktekine benzer yasalarla açıklaması.

Kauffman, karmaşık kimyası olan bir ortamdan moleküler çoğalmaya, metabolizma ile erken ön-hücrelere ve tanıdığımız yaşama olan evrime ilişkin fizik yasalarının sağlayabileceğinin ötesinde bir açıklama sunuyor.

  • Künye: Stuart Kauffman – Fiziğin Ötesinde Bir Dünya: Yaşamın Ortaya Çıkışı ve Evrimi, çeviren: Murat Havzalı, Ginko Bilim Yayınları, bilim, 136 sayfa, 2020