Leslie P. Pierce – Harem-i Hümayun (2022)

Bu önemli çalışma, padişah kadınlarının elindeki gücün kaynaklarını ve bu gücün 16. ve 17. yüzyıldaki artışının nedenlerini inceliyor.

Hürrem Sultan, Nurbanu Sultan, Kösem Sultan, Turhan Sultan…

Osmanlı İmparatorluğu’nun yönetiminde söz sahibi olmuş kadınlar. Kanuni Sultan Süleyman’ın saltanatının başından 17. yüzyıl ortasına kadar, Osmanlı hanedanının ileri gelen kadınları daha önce sahip olduklarından ve daha sonra olacaklarından da büyük bir politik güce kavuştular.

Bu döneme hem popüler hem de bilimsel edebiyatta “kadınlar saltanatı” denir.

Peirce, padişah kadınlarının elindeki gücün kaynaklarını ve bu gücün 16. ve 17. yüzyıldaki artış nedenlerini inceliyor.

“Harem-i Hümayun” alanında temel bir başvuru kaynağı.

  • Künye: Leslie P. Pierce – Harem-i Hümayun: Osmanlı İmparatorluğu’nda Hükümranlık ve Kadınlar, çeviren: Ayşegül Berktay, Islık Yayınları, tarih, 504 sayfa, 2022

Özlem Kumrular – Haremde Taht Kuranlar: Nurbanu ve Safiye Sultan (2017)

Özlem Kumrular’ın uzun araştırmalarına dayanan, 16. yüzyılda Osmanlı’da etkili olmuş iki saray kadınının, Nurbanu ve Safiye Sultan’ın söylenti ve yalan yanlış bilgilerden arındırılmış hayat hikâyeleri.

Bilindiği gibi bu iki kadın hakkında dudak uçuklatan yanlış bilgiler mevcut.

Örneğin çoksatar bir romanda Nurbanu’nun soyağacı Safiye’nin soyağacıyla karıştırılmış ve bu yanlışlık romanın üç cildi boyunca sürmüştü.

Joseph von Hammer gibi büyük bir tarihçi dahi bu konuda yanlış bilgiler vermişti.

Her şey bir yana, İslam Ansiklopedisi’nde bile konuyla ilgili yanlışlıklar mevcut.

İşte Özlem Kumrular’ın çalışması, yalnızca yerli kaynaklardan değil, Venedik arşivlerinden de yararlanarak 16. yüzyılda perde arkasında kalan iki önemli kadının gerçek hayatlarını anlatmasıyla bu konuda yanlış bilinenleri açıklığa kavuşturmasıyla önemli.

  • Künye: Özlem Kumrular – Haremde Taht Kuranlar: Nurbanu ve Safiye Sultan, Doğan Kitap, tarih, 392 sayfa