Minhâc-ı Sirâc el-Cûzcânî – Tabakât-ı Nâsırî (2016)

Moğol istilasına dair bilgiler barındırmasıyla, Ortaçağ tarihi araştırmacıları için önemli bir kaynak.

Kitap, Cengiz Han ordularının Horasan’a geçişi ve Gazne, Kâliyun, Fivâr ve Garistân gibi bölgelere yaptığı seferleri anlatıyor, aynı zamanda Gûrlular ve Delhi sultanları hakkında da önemli bilgiler barındırıyor.

  • Künye: Minhâc-ı Sirâc el-Cûzcânî – Tabakât-ı Nâsırî, çeviren: Mustafa Uyar, Ötüken Yayınları

Kürşat Yıldırım – Doğu Türkistan’ın Tarihi Coğrafyası (2016)

MÖ 3. yüzyıldan MS 10. yüzyıla, özellikle Hunlar ve Göktürkler dönemlerindeki Doğu Türkistan sahasını irdeleyen bir eser.

Saha araştırmalarıyla olduğu kadar, Çin ve Grek kaynaklarından yararlanmasıyla da dikkat çeken kitap, bölgenin tarihi ve coğrafik zeminini, yerleşimleri, dağları ve suları ayrıntılı bir şekilde anlatıyor.

  • Künye: Kürşat Yıldırım – Doğu Türkistan’ın Tarihi Coğrafyası, Ötüken Yayınları

Halil Ersoylu – Türk Argosu Üzerinde İncelemeler (2010)

Bilindiği gibi, en zengin argo kullanıma sahip dillerden biri de Türkçe.

İşte Halil Ersoylu elimizdeki çalışmasında, bu zengin kaynağı masaya yatırıyor.

Kitaptan öğrendiğimiz ayrıntılardan biri, argonun dışarıdan küçük görünmesine rağmen, aslında ne denli geniş bir sahaya yayılmış olduğu gerçeğidir.

Örneğin Ersoylu, argonun, genel dilin bitki, hayvan, cansız doğa unsurları ve yansıma seslerinden yararlanılarak nasıl dâhiyane bir şekilde oluşturulduğuna dair çok sayıda örnek sunuyor.

Ayrıca, argo kelimelerde çok şekillilik, argoda kısaltmalar ve deyimlerin kullanılması gibi konuları da anlatan Ersoylu, bu dünyanın kelime hazinesi, deyimleri ve mantığıyla ne denli şaşırtıcı zenginlikte olduğunu ortaya koyuyor.

  • Künye: Halil Ersoylu – Türk Argosu Üzerinde İncelemeler, Ötüken Yayınları, folklor, 381 sayfa

Fuzuli Bayat – Türk Kültüründe Kadın Şaman (2010)

Fuzuli Bayat ‘Türk Kültüründe Kadın Şaman’da, farklı coğrafyalarda kadın şamanlığının izlerini sürüyor.

Türk kültüründe ağırlıklı bir yer işgal etmesine rağmen, şu ana kadar kadın şamanlığı hakkında kayda değer bir araştırma yapılmadığını söyleyen Bayat, bunun bir sebebinin kadın şamanların erkek şamanlara göre daha az olması, ikinci sebebinin ise, toplumsal yaşamda kadın şamanların işlevlerinin çok aza indirgenmesi olduğunu belirtiyor.

Kitapta, kadın şamanlığının geçirmiş olduğu evreler, şamanlıkta cinsiyet değiştirme, kadın şamanların işlevleri, tanrılaştırılmış kadın şamanlar hakkında mitolojik ve destansı bilgiler ile günümüzde kadın şamanlık kurumu gibi konular irdeleniyor.

  • Künye: Fuzuli Bayat – Türk Kültüründe Kadın Şaman, Ötüken Yayınları, kadın, 187 sayfa

Ali Bademci – Sarıklı Basmacı: Molla Nâfiz’in Hâtıraları (2010)

Molla Nâfiz, ya da Türkiye’deki adıyla Nafiz Türker, Türkistan’da Enver Paşa’nın Umumi Muhaberat Müdürü’ydü.

‘Sarıklı Basmacı’ başlıklı elimizdeki anılarında, ilk olarak Buhara’da kurtuluş mücadelesini ayrıntılı bir şekilde veren Molla Nâfiz; Âlim Han, İbrahim Lakay ve Ahmed Zeki Velidi gibi, bu dönemin öne çıkan aktörlerini anlatıyor.

Kitabın ikinci bölümü, Basmacılar ve Enver Paşa ilişkisini ele alıyor.

Bu bölümdeki anılar, Enver Paşa’nın Cilligöl Basmacıları’na katıldığı günden ölümüne kadarki dönemi kapsamasıyla önemli bir tarihi belge niteliğinde.

Kitabın son bölümünde ise, Enver Paşa’dan sonra, Doğu Buhara Basmacılığı ve Hacı Sami dönemine dair anılar yer alıyor.

  • Künye: Ali Bademci – Sarıklı Basmacı: Molla Nâfiz’in Hâtıraları, Ötüken Yayınları, anı, 379 sayfa

Mustafa Yıldız – Endülüs’te Felsefe, Din ve Siyaset İlişkisi (2016)

Endülüs’ün önde gelen üç filozofunun; İbn Bacce, İbn Tufeyl ve İbn Rüşd’ün görüşlerinden hareketle, felsefenin, dinin ve siyasetin birbirine karşı konumlarını tartışan bir çalışma.

Mustafa Yıldız burada, bugün de bütün yakıcılığıyla yanıtlanmayı bekleyen şu sorulara cevap arıyor:

  • Dini hükümlere göre biçimlenen bir siyasal sistem içinde bilim ve felsefenin hükmü nedir?
  • Din ile felsefe arasındaki çatışmanın kaynağı nedir?
  • Din felsefeyi etkiler mi, felsefe dinî bilgileri sağlam bir kaynak olarak alır mı?
  • Dinde anlamın belirlenmesi neye göre olur?
  • Dinî bilgiler ile felsefede/bilimde ortaya konulan hakikatler çeliştiği zaman ne yapılmalıdır?
  • Yönetim mekanizmasında din bilginlerinin mi, yoksa filozofların mı bulunması uygundur?

Künye: Mustafa Yıldız – Endülüs’te Felsefe, Din ve Siyaset İlişkisi, Ötüken Yayınları, inceleme, 230 sayfa, 2016

Hasip Saygılı – 1905 Rus Devrimi ve Sultan Abdülhamid (2016)

1905 Rus Devrimi’ni, Osmanlı ülkesindeki etkileri, Sultan Abdülhamid’in baskıcı rejimi ve muhalif Jöntürk hareketi bağlamında irdeleyen ilgi çekici bir inceleme.

Bu tarihten, Abdülhamid’in anayasayı tekrar yürürlüğe koyduğu 23 Temmuz 1908 tarihine değin sürmüş politik ve sosyal olaylara daha yakından bakmak için iyi bir kaynak.

  • Künye: Hasip Saygılı – 1905 Rus Devrimi Ve Sultan Abdülhamid, Ötüken Yayınları

Oliver Louis Zangwill – Modern Psikolojinin Gelişimi (2009)

Oliver Louis Zangwill ‘Modern Psikolojinin Gelişimi’nde, biyolojik bir yaklaşımla, modern psikolojinin gelişimini ana hatlarıyla izliyor.

Modern psikolojinin kökleri; duyu süreçleri, öğrenme ve zihinsel kapasite gibi deneysel psikolojinin belli başlı konuları; modern fizyolojik psikolojinin beyin, zihin, duyum eğilimi, içgüdü ve heyecan konularına yaklaşımı; zekâ ve zihin ölçümü; psikanaliz ve genel psikoloji; kişilik problemleri ve sibernetik, Zangwill’in burada ele aldığı konulardan birkaçı.

1952’den 1981’e kadar Cambridge Üniversitesi Psikoloji Laboratuvarı’nın direktörlüğünü yapmış Zangwill’in çalışması, bilhassa bilimsel psikolojiye giriş yapmak isteyen okurlara hitap ediyor.

  • Künye: Oliver Louis Zangwill – Modern Psikolojinin Gelişimi, çeviren: Yılmaz Özakpınar, Ötüken Yayınları, psikoloji, 272 sayfa

N. Ziya Bakırcıoğlu – 20. Yüzyıl Türk Şiirinden Seçmeler (2015)

Zileli Ceyhuni’den Sümmani’ye, Mehmet Akif Ersoy’dan Ahmet Haşim’e, Âşık Veysel’den Nazım Hikmet’e ve Orhan Veli’den Cemal Süreya’ya, 20. yüzyıl Türkiye şiirinde iz bırakmış pek çok isimden seçme şiirler, bu derlemede.

Ziya Bakırcıoğlu’nun kitabı, divan şiiri ile tüm bağlarını kopararak özgürleşen 20. yüzyıl Türkiye şiirinin kat ettiği yola bakmak için iyi bir fırsat.

  • Künye: N. Ziya Bakırcıoğlu – 20. Yüzyıl Türk Şiirinden Seçmeler: Güldeste, Ötüken Yayınları

Kadir Üredi – Şehrin Ahşap Zamanı (2009)

Kadir Üredi ‘Şehrin Ahşap Zamanı’nda, yüzyıllarca insanlara mesken olan ahşap evlerin yapılış hikâyesini anlatıyor.

Sivas’ın son dülgerlerinden Kara Şükrü’nün oğlu olan Üredi, babasının yanında pek çok binanın yapımında ve tamirinde çalışmış.

Üredi’nin doğrudan gözlemlerine ve birinci elden bilgilerle kaleme aldığı kitabında, ahşap evlerin yapılışı, kullanılan inşa teknikleri, konak yapılırken dikkat edilmesi gereken bazı püf noktaları, evin tamiri ve ahşap evin dokusunda yer alan malzemeler gibi konuları anlatıyor.

Kitapta ayrıca, bu işin son temsilcilerinin kısa biyografileri de yer alıyor.

  • Künye: Kadir Üredi – Şehrin Ahşap Zamanı, Ötüken Yayınları, mimari, 119 sayfa