Aytekin Ersal – Şeyh Sait’ten Dersim’e (2015)

Kuruluş yıllarında Cumhuriyet’in Kürt politikası neydi?

Kitap, o dönemdeki egemenlerin Şeyh Sait İsyanı ve Dersim katliamına yaklaşımlarını inceleyerek bu soruyu yanıtlıyor.

Şeyh Sait isyanının tarihi temelleri ve siyasi sonuçları, Dersim katliamına giden süreç ve bu iki gelişmenin günümüze yansımaları konularında aydınlanmak isteyenlere.

  • Künye: Aytekin Ersal – Şeyh Sait’ten Dersim’e, Tarihçi Kitabevi

Cahit Kayra – Varlık Vergisi (2015)

1942 tarihli Varlık Vergisi’ni uygulayan komisyona, gayri resmi olarak çalışan bir memur olarak girmiş Cahit Kayra, bu vergiye Yahudilerin varını yoğunu elinden almak için başvurulmadığını savunuyor.

Kayra Türkiye’nin 2. Dünya Savaşı’ndaki yokluk yıllarında, Varlık Vergisi’nin yanı sıra, başka birçok ağır verginin getirilmesinin zorunlu olduğunu belirtiyor.

  • Künye: Cahit Kayra – Varlık Vergisi, Tarihçi Kitabevi

Hüner Tuncer – Kırım: Savaş ve Diplomasi (2015)

İlk kez demiryollarının, zırhlı gemiler ve mayınların kullanılmasıyla, modern savaşların öncüsü olarak kabul edilen Kırım Savaşı’nın kapsamlı bir hikâyesi.

Hüner Tuncer, Osmanlı ile Rusya arasında yapılan bir savaş olmaktan ziyade, dünya güçlerini karşı karşıya getirecek kadar etkili olan bu savaşın başlamasından bitişine uzanan sürece farklı pencerelerden bakıyor.

Kitapta,

  • Kırım Savaşı sürecinde Osmanlı,
  • Kırım Savaşı öncesinde Avrupa,
  • Kırım Savaşı öncesinde büyük güçlerin Osmanlı politikaları,
  • Menshikov’un misyonu,
  • Tuna beyliklerinde savaş,
  • Sinop deniz muharebesi,
  • Silistre kuşatması,
  • İngiltere ile Fransa’nın Rusya’ya savaş ilanı,
  • Kırım’da Sivastopol kuşatması,
  • Paris Barış Kongresi ve Paris Barış Antlaşması,
  • Islahat Fermanı’nın kabul edilişi,
  • Kırım Savaşı’nın Osmanlı, Avrupa ve Rusya için sonuçları,
  • Ve bunun gibi pek çok konu irdeleniyor.

Künye: Hüner Tuncer – Kırım: Savaş ve Diplomasi, Tarihçi Kitabevi

Salih Özbaran – Tarihçilik Zor Zanaat (2015)

Son zamanlarda iktidarın ve onun bekçiliğini üstlenmiş medyanın istismar etmeye doyamadığı tarihçilik konusunda, tarihsel derinlik arayanları uyaran bir inceleme.

Salih Özbaran, tarih konusundaki söz konusu sorunları ayrıntılı bir şekilde gündeme taşıdığı gibi, iktidarın dayanak aradığı biçimlere sokularak tutsak edilmiş tarih ders kitapları sorununu da tartışıyor.

  • Künye: Salih Özbaran – Tarihçilik Zor Zanaat, Tarihçi Kitabevi

Orhan Koloğlu – 1915 Basınında Çanakkale (2015)

Dünya tarihine yeni bir yön vermiş Çanakkale Savaşları, dönemin Osmanlı basın camiasında kendine nasıl yer buldu?

O süreçte yayın yapmış pek çok gazete ve dergiyi adeta didik didik tarayan Orhan Koloğlu, savaşın başlamasından sonuna kadar yaşanan gelişmeleri kronolojik bir şekilde takip ediyor.

Çalışma, bu döneme ilişkin arşivlik niteliğinde bir kaynak.

  • Künye: Orhan Koloğlu – 1915 Basınında Çanakkale, Tarihçi Kitabevi

Orhan Koloğlu – Osmanlıcadan Türkçeye Okuryazarlığımız (2015)

Türkçenin tarihsel gelişimi ve diğer dillerle kurduğu ilişkiler bağlamında, okuryazarlığın Osmanlı’dan günümüze geçirdiği dönüşüm.

Koloğlu, Türklerin sözlü kültürden yazılı kültüre geçiş sürecinden başlayarak Arap harfleri ve Latin alfabesine geçişin Türkçe okuryazarlığa etkilerini pek çok kaynaktan referansla tartışmakta.

  • Künye: Orhan Koloğlu – Osmanlıcadan Türkçeye Okuryazarlığımız, Tarihçi Kitabevi

Linda McJannet – Sultan Konuşuyor (2015)

On altıncı ve on yedinci yüzyıllarda yazılmış İngiliz tiyatro eserlerinde Osmanlılar nasıl resmedilmişti?

Bu alanda yapılmış ilk ve tek bilimsel incelemeye imza atan Linda McJannet, Osmanlılarla ilgili tarih eserlerinin İngiltere toplumunda nasıl alımlandığını, Osmanlı tarihini konu alan İngiliz tiyatro oyunlarında Türkleri tasvir etmek amacıyla diyalogun nasıl kullanıldığını araştırıyor.

  • Künye: Linda McJannet – Sultan Konuşuyor, çeviren: Lale Akalın, Tarihçi Kitabevi

Rıza Zelyut – Osmanlı’da Karşı Düşünce ve İdam Edilenler (2015)

Osmanlı zamanlarında devletin gadrine uğrayarak katledilmiş düşünce adamlarının ve imparatorluk tebaası arasında karşı düşüncelerin gelişiminin serüveni, bu kitapta.

Kitabında Fazıl Tebrizî’den Molla Lütfî’ye, İsmail Maşukî’den Karamanlı Şeyh Muhittin’e bu dönemde katledilmiş birçok ismin hikâyesini anlatan Rıza Zelyut, aynı zamanda Osmanlı’da kentte ve esnaf kesimi arasında karşı düşüncelerin gelişim sürecini de araştırıyor.

  • Künye: Rıza Zelyut – Osmanlı’da Karşı Düşünce ve İdam Edilenler, Tarihçi Kitabevi

Cüneyt Akalın – Taş Devri’nden Kapitalizme Uygarlıklar (2015)

İnsanoğlunun barbarlıktan uygarlığa geçişinin, on binlerce yıla yayılan hikâyesi.

Cüneyt Akalın bu nitelikli siyasi tarih çalışmasında ilk olarak, uygarlığın tam olarak ne anlama geldiğini ve onun temel kavramlarını açıklıyor.

Yazar ardından, dört büyük uygarlık olan Mezopotamya-Çin, Mısır, Hint ve Roma İmparatorluğu ile bunlardan neşet etmiş Afrika, Amerika ve Uzakdoğu medeniyetlerinde uygarlığın doğuşu ve gelişimini araştırıyor.

  • Künye: Cüneyt Akalın – Taş Devri’nden Kapitalizme Uygarlıklar, Tarihçi Kitabevi

Ahmet Gülen – Türkiye’de Partili Cumhurbaşkanı Tartışmalarının Kısa Tarihçesi (2018)

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun ardından Mustafa Kemal Atatürk ve kendisinin ardından gelen İsmet İnönü, hem CHP Genel Başkanlığı ve hem de Cumhurbaşkanlığı görevlerini üstlenmişti.

Bugün sağ cenahta yer alan siyasetçiler şimdilerde canı gönülden “Partili Cumhurbaşkanlığı”nı savunurken, Atatürk ve İsmet İnönü’nün bu konumunu referans gösterse de, onların öncüleri olan Demokrat Parti idarecileri o zamanlar bugünkü sağ parti idarecileriyle tamı tamına zıt söylemlere sahipti.

CHP’ye muhalif parti idarecilerine göre Cumhurbaşkanı partisiz olmalı ve Devlet Başkanı partiler arası ilişkilerde bir tür hakem görevi üstlenmeliydi.

İşte Ahmet Gülen de bu önemli çalışmasında, ağırlıklı olarak çok partili dönemlerde kurulan muhalefet partilerinin “Parti Başkanlığı – Devlet Başkanlığı” birleşmesine değerlendirmelerinin ve buna yönelttikleri eleştirilerinin izini sürüyor.

1923-1950 arasında iktidarda bulunan CHP idarecilerinin eleştiriler karşısındaki tutum ve davranışlarını da irdeleyen Gülen’in çalışması, cumhuriyetin erken dönemi sayılan ilk 27 yılında ortaya çıkan “Partili Cumhurbaşkanı” tartışmalarına ışık tutmasıyla önemli.

  • Künye: Ahmet Gülen – Türkiye’de Partili Cumhurbaşkanı Tartışmalarının Kısa Tarihçesi (1923-1950), Tarihçi Kitabevi, tarih, 120 sayfa, 2018