Üç küçük ejderha: Kancadiş, Kocakanat ve Ateştüy… Doğduktan kısa bir süre sonra Ora Krallığı’na götürülen ejderhaların biri Ora Prensesi Asürya, biri Bura Krallığı’nın küçük prensi Mavi’ye ve sonuncusu da dağlarda yaşayan kâhine hediye edilecektir. Gittikleri yerlerde kahramanlarımız, birbirinden ilginç maceralar yaşayacaktır. Seçil Çokan’ın çizimleriyle.
Yahudi olan Aharon Appelfeld’in annesi, Nazilerin doğu harekâtı sırasında öldürüldü. Bu olay, yazarın daha sonra yoğunlaştığı Yahudi soykırımına dair varoluşsal temalarının başlıca nedeni olacaktı. Yazarın ‘Badenheim 1939’u da, kendisinin bu varoluşsal temalarının adeta doruğa ulaştığı romanlarınndan biri. 1939’da, Avusturya’nın bu kasabasında bulunan Yahudiler dâhil tüm tatilciler, Naziler tarafından Polonya’ya göç etmeye zorlanır. İlk başlarda, eczacı ve karısı, kasabanın iki fahişesi, organizatör Dr. Pappenheim ve pastane sahibinden oluşan yerli halkıyla kent, her yıl olduğu gibi, tatilcilerin akını için hazırlanırken, kendilerini olağanüstü bir olayın tam merkezide bulurlar.
Oktay Rifat’ın ‘Bir Kadının Penceresinden’ isimli bu romanının ilk baskısı 1975 yılında yapılmıştı. Roman, mekânı olan İstanbul’da, üç çocuk annesi, evli bir genç kadınla, genç ve evli bir devrimci erkek arasındaki yasak aşkı hikâye ediyor. Bu yasak aşkla çerçevelenen roman, aynı zamanda, o dönemin azgelişmiş Türkiye’sine de ayna tutuyor. Aydınların önemli roller üstlenmesi ve dönemin çalkantılı siyasi havası nedeniyle, romanda, söz konusu azgelişmişlik sorunu da tartışmaya açılır. Böylece, Rifat’ın, Selim ve Filiz karakterleri arasındaki yasak aşkı ve bu aşkın trajik sonunu hikâye eden romanı, Türkiye’nin yakın tarihine dair toplumsal veriler de barındırmış oluyor.
Edebiyatımızın önemli simalarından Sabahattin Ali, yaşadığı dönemde sık sık kovuşturmalara uğradığı gibi, üstesinden gelmek için muazzam çaba harcadığı ekonomik sıkıntılarla da boğuşmuştu. Bu çalışma, yazarın yaşamı konusunda önemli ipuçları barındırmasıyla önemli. Sabahattin Ali’nin 1935 ve 1948 yılları arasında eşi Aliye Hanım ile kızı Filiz’e gönderdiği mektuplardan oluşan kitap, yazarın iç dünyasına, edebi serüvenine, arkadaşlarına ve yaşadığı çevreye dair bilinmeyenleri aydınlatıyor. Yazar mektuplarında, tanık olduğu bazı olayları ve yaşadığı sıkıntıları, ailesine karşı beslediği muazzam sevgiyle örerek ifade ediyor.
Tezer Özlü külliyatına önemli bir katkı sunan ‘Yeryüzüne Dayanabilmek İçin’, Özlü’nün edebiyat, sinema ve tiyatroyu konu alan, Türkiye’deki bazı dergilerde uzun zaman önce yayınlanmış yazılarını bir araya getiriyor. Özlü, yazılarının bir kısmında Franz Kafka, Stefan Zweig, Hilde Domin, Christian Enzensberger ve Werner Herzog gibi yazarlar üzerine düşünüyor. Yazar Peter Weiss’la yapılan bir söyleşinin de bulunduğu kitapta, Özlü’nün Berlin Film Festivali, Cannes ve Locarno Film Festivalleri ve Frankfurt Kitap Fuarı ile ‘Hakkari’de Bir Mevsim’in Berlin Film Festivali’ndeki başarısıyla ilgili değerlendirmeleri de yer alıyor.
H. Erdem Çıpa ‘Yavuz’un Kavgası’nda, Osmanlı tahtına benzersiz ve tartışmalı bir şekilde geçen I. Selim’in saltanat mücadelesini ele alıyor.
Çıpa, Şehzade Selim’e saltanat mücadelesi kazandıran birincil askeri ve siyasi gücün, imparatorluğun başkentinde bulunan yeniçerilerden ziyade Rumeli vilayetlerinde etkin olan beyler ve idari amirler olduğunu iddia ediyor.
Yazar burada, Şehzade Selim ile Şehzade Korkud, Şehzade Ahmet ile babası II. Bayezid arasındaki sancak savaşlarını, Şehzade Selim’in İstanbul’a gelerek rakiplerini imha edişini, taht mücadelesindeki hizipleri ve Selim’in Rumeli’den aldığı desteği irdeliyor.
Loren J. Simons II. ‘Demokrasinin Nesi Var?’da, beşinci ve dördüncü yüzyıllardaki Atina demokrasisine ve onun kurumlarına odaklanarak modern demokrasinin gelişimini aydınlatıyor. Atina toplumu ve devletine dair saptamalarla çalışmasına başlayan Samons, devamında Atina’da vatandaşlık vasıflarını, seçim ve oy vermeyi, kamu finansmanını, dış politika ve milli savunma yaklaşımını irdeliyor. Samons’un çalışması, Amerikan demokrasisinin gelişimi ve handikapları ile Atina demokrasisine ilişkin bir kıyaslamadan hareketle, genel olarak demokrasiye yöneltilen belli başlı eleştirileri bütünlüklü bir şekilde sunmasıyla da önemli.
‘Hoşça Kal, Columbus’, Philip Roth’un öykülerinden bir seçki sunuyor. Yazarın burada, ‘Yahudilerin Dinden Dönüşü’, ‘İman Muhafızı’, ‘Epstein’, ‘İnsanı Söylediği Şarkıya Bakarak Tanıyamazsın’ ve ‘Fanatik Eli’ adlı öyküleri yer alıyor. Yazar, kitaba adını veren öyküsünde, iki gencin yakınlaşması üzerinden, Amerikan orta sınıfının nitelikli bir profilini oluşturuyor. Öykünün merkezinde, gençliklerinin ilk yıllarını sürmekte olan Neil Klugman ile Brenda Patimkin yer alıyor. Öykü, iki genç insanın statü, aşk, aile ve cinsellik konusundaki bocalamalarının yanı sıra, Klugman’ın Patimkin’in ailesine dair gözlemleriyle de dikkat çekiyor.
Yazar, çevirmen ve yayıncı Alberto Manguel ‘Okumalar Okuması’nda, okurlarını, kitapların ve yazarların dünyasına büyülü bir yolculuğa davet ediyor. Manguel burada, Jorge Luis Borges, Northrop Frye, Homeros, Carlo Collodi, Che Guevara ve Dante gibi isimlerle, edebiyat dünyasında iz bırakmış ‘İlyada’, ‘Don Quijote’, ‘Pinokyo’ ve ‘Hazine Adası’ gibi kitapları ele alırken, aynı zamanda yazarın kimliği, okurun beklentileri, edebiyatın kimi güncel sorunları ve ideal okur konularını da tartışıyor. Kitabın ilgi çeken bir yönü de, Manguel’in okumaları boyunca, hayran olduğu ‘Alice Harikalar Diyarı’nın kılavuzluğunda ilerlemesi.
Orlando Figes ‘Haberini Alayım, Yeter’de, bir Gulag kampında tutuklu bulunan Lev Mişçenko ile Moskova’da bulunan kız arkadaşı Svetlana İvanova’nın mektuplaşmaları üzerinden, Stalin Rusya’sındaki baskıların ve adım adım büyüyen bir aşkın hikâyesini sunuyor.
Orlando Figes, ikilinin sekiz yılı kapsayan binlerce mektubu rehberliğinde, Lev ile Svetlana’nın tanışıp birbirlerine aşık oluşunu, Lev’in Almanlarla girişilen savaşa katılışını, Almanlara esir düşüp casusluğa zorlanışını, Moskova’ya kaçtıktan sonra Almanlar için casusluk yaptığı gerekçesiyle tutuklanıp Peçora’da bir Gulag kampına gönderilişini ve burada yaşadıklarını anlatıyor.
Dipnotski 