Oya Köymen – Kapitalizm ve Köylülük: Ağalar, Üretenler, Patronlar (2008)

Prof. Oya Köymen ‘Kapitalizm ve Köylülük’te, kapitalizmle birlikte köylülüğün geçirdiği dönüşümleri analiz ediyor.

Bu analizin, tarihsel/kuramsal veriler ve köylülükle ilgili tartışmalar ekseninde yapılması, eserin asıl zenginliğini oluşturuyor.

Köylülüğü “mülksüzleşme ve bağımlılık” çerçevesinden ele alan Köymen,

  • Kapitalist modellerde köylülüğün farklı değişim/dönüşüm süreçlerini, bunların sanayileşmeye etkilerini,
  • Yirminci yüzyılda tarımın önemli dönüm noktalarını,
  • Türkiye’de 1923’ten günümüze tarımsal yapının değişimini ve tarım politikaları gibi ilgi çekici konuları tartışıyor.

Kitap, Türkiye’de köylülüğün başına gelenleri kapsamlı örnekler üzerinden değerlendirmesiyle alan için önemli.

  • Künye: Oya Köymen – Kapitalizm ve Köylülük: Ağalar, Üretenler, Patronlar, Yordam Kitap, iktisat, 232 sayfa

Ali Mert – Kumdan Kitap (2008)

Ali Mert’in ‘Bitişik Şehir ve Medya Hikâyeleri’ alt başlıklı ‘Kumdan Kitap’ında, daha önce yayınladığı ‘Çöpten Kitap’ından da aşina olunan yergi ağırlıklı metinler yer alıyor.

Söz konusu yergi, hele Türkiye gibi muazzam çarpıklıkların ve aynı zamanda kirlenmişliklerin de yaşandığı bir coğrafyaya isyansa eğer, Mert’in bunu sağlam argümanlar ve iyi bir üslupla ifade ettiğini söylemekte fayda var.

Türkiye’de zengin/fakir arasındaki uçurum, medyanın içinde bulunduğu çürüme, günümüz bireyinin açmazları, iş dünyasındaki sınır tanımaz hırs, kısacası her aklıselimin sinir ve sabır sınırlarını zorlayan konular, Mert’in politik mizahın güzel bir örneği olan bu metinlerinden okura süzülüyor.

  • Künye: Ali Mert – Kumdan Kitap, Yordam Kitap, deneme, 239 Sayfa

Fyodor Gladkov–Çimento (2017)

Sovyet ekonomisini çöküşten kurtarmak amacıyla Lenin tarafından 1921’den itibaren uygulamaya konan, daha çok NEP adıyla bilinen Yeni Ekonomi Politikası, hem Rusya hem de sosyalizm tarihinde önemli dönüşümlere neden oldu.

Fyodor Gladkov’un ‘Çimento’ romanı ise, Ekim Devrimi ve sonrasında yaşanan iç savaş sürecinden Rus toplumunun bu süreçte geçirdiği dönüşüme, NEP’in uygulanmasıyla beraber yaşanan tartışmalardan erkekliğin Rus toplumundaki değişimine pek çok temayı barındırıyor.

Romanın başkahramanı, askerliğini bitirip köyüne geri dönmüş bir işçidir.

Bu karakterin yaşadıklarından yola çıkan roman, devrimle beraber ülkede yaşanan değişime, kadınların yeni toplumda aldıkları önemli rollere, işçilerle parti yöneticileri arasındaki çatışmalara, kendini devrime karşılıksız adamış olanlarla avantacılara ve NEP’in yol açtığı sorunlara uzanıyor.

Özgün ve hareketli bir kurguya sahip roman, tarihteki kritik bir dönemin hem nitelikli hem de keyifle okunan bir resmini çizmesiyle önemli.

  • Künye: Fyodor Gladkov – Çimento, çeviren: Erdoğan Tokatlı, Yordam Kitap, roman, 384 sayfa

Cem Somel – Makroiktisada Giriş (2014)

Türkiye ve benzeri ülkelerde gözlenen başlıca makroiktisadi sorunları ve tecrübeleri işleyen iyi bir giriş kitabı.

Kitap ayrıca, Türkiye’de 1994, 2001 ve 2009’da yurt içi hasıla azalmasının başlıca nedenleri ile 1997 Doğu Asya krizi ve 2007’de başlayan bunalımın temel sebeplerini anlamak isteyen okurlara da fazlasıyla hitap edecek nitelikte.

  • Künye: Cem Somel – Makroiktisada Giriş, Yordam Kitap

G. E. de Ste. Croix – Antik Yunan Dünyasında Sınıf Mücadelesi (2014)

Marksist tarih çözümlemesinin temel kategorilerini kullanarak Antik Yunan-Roma dünyasının 1100 yıllık tarihini sınıf mücadeleleri ekseninde anlatan bir kült kitap, bir klasik.

Croix’e ödül getirdiği gibi, sosyolojide de bir dönüm noktasına işaret eden kitap, tarihi ezilenlerin penceresinden okuyor.

  • Künye: G. E. de Ste. Croix – Antik Yunan Dünyasında Sınıf Mücadelesi, çeviren: Çağdaş Sümer, Yordam Kitap

Kolektif – Marksist İktisat El Kitabı (2008)

‘Marksist İktisat El Kitabı’, klasik Marksist kuramın temel kavramlarını bir arada açıklıyor.

Çalışma, özellikle Marksist ekonomi politiği incelemeyi kolaylaştıracak olmasıyla bir rehber niteliğinde.

İlk kez, iktisatçı Ernest Mandel ile iktisat yazarı Alan Freeman tarafından, Dördüncü Enternasyonal’in Avrupa’daki kadro okulu için geliştirilen tanımlar, geçen zamanla beraber sürekli güncellendi.

Kitap, modern dünyayı anlamak isteyenler için önemli bir koşul olan Marksist ekonomi politiğin en temel kavramlarını, oldukça anlaşılabilir, rahat bir dille anlatıyor.

  • Künye: Kolektif – Marksist İktisat El Kitabı, çeviren: Nail Satlıgan, Yordam Kitap, iktisat, 80 sayfa

Güney Gönenç – Hep Aranızda Olacağım (2008)

Güney Gönenç, ‘Hep Aranızda Olacağım’da, bilim tarihinin önemli bir fizikçisi olmasının yanı sıra, Nazilere karşı direnmiş Frédéric Joliot-Curie’nin yaşam öyküsünü anlatıyor.

Joliot-Curie, radyoaktiflik ve atom reaktörü de dâhil olmak üzere, birçok bilimsel buluşa imza atmış bir bilim insanı.

Kendisi bilim insanı olduğu kadar, toplumsal konulardaki duyarlılığıyla da bilinen özgün isimlerden biri.

Zira Joliot-Curie, Nazi işgali altındaki Fransa’da, Fransız Ulusal Direniş Cephesi’nin başkanlığını yapmış, savaştan sonra da Dünya Barış Konseyi’nin kurucusu ve Genel Başkanı olmuştu.

Gönenç’in çalışması da, bu bilim adamının hayatını ve çalışmalarını, oldukça anlaşılabilir bir üslupla aktarıyor.

  • Künye: Güney Gönenç – Hep Aranızda Olacağım, Yordam Kitap, biyografi, 238 sayfa

Terry Eagleton – Tanrı’nın Ölümü ve Kültür (2014)

Seküler çağda Tanrı yok olmadı, farklı kılıklara büründü.

Eagleton Tanrı’dan ziyade, onun gözden kayboluşunun yol açtığı krizle ve kültürün, Tanrı’nın yokluğundan kaynaklı boşluğu kapama vazifesi üstlenmesiyle ilgileniyor.

Düşünür bu tartışmasına da Aydınlanma ile başlayıp, radikal İslam’ın dinamikleri ve sözüm ona teröre karşı savaşın yükselişiyle çerçeveliyor.

  • Künye: Terry Eagleton – Tanrı’nın Ölümü ve Kültür, çeviren: Selin Dingiloğlu, Yordam Kitap, kültür, 272 sayfa

Stefan Zweig – Buluşmalar: İnsanlar, Kentler, Kitaplar (2008)

‘Buluşmalar’, dünya edebiyatının önemli isimlerinden Stefan Zweig’ın denemelerini bir araya getiriyor.

Dört bölüme ayrılan kitabın ‘İnsanlarla Buluşmalar’ başlıklı birinci bölümünde Zweig, sanat ve siyaset dünyasından 20. yüzyılın önemli isimlerini ele alıyor.

Kitabın ‘Kentlerle Buluşmalar’ bölümü, Zweig’in dünyanın farklı kentlerine yaptığı yolculukları,

‘Kitaplarla Buluşmalar’ kendisini etkileyen eserler üzerine düşüncelerini,

Ve ‘Zamanla Buluşmalar’ başlıklı son bölüm de, 20. yüzyılın ilk yarısında tanık olduğu olaylara dair gözlemlerini barındırıyor.

  • Künye: Stefan Zweig – Buluşmalar: İnsanlar, Kentler, Kitaplar, çeviren: Ahmet Arpad, Yordam Kitap, deneme, 285 sayfa

Michael Lebowitz – Bugünden Kuralım: 21. Yüzyıl İçin Sosyalizm (2008)

Güney Amerika’daki sol hükümet deneyimleri, günümüzün sol siyaseti için büyük bir umut kaynağı oldu.

İşte İktisat profesörü Michael Lebowitz’in ‘Bugünden Kuralım’ isimli bu kitabında yer alan makalelerin çoğu, Venezuela’da yaşanan somut gelişmeler üzerinden, sol siyasetin geleceği kurmasının ne şekilde mümkün olabileceğine kafa yoruyor.

Venezuela’da bizzat bulunarak, buradaki yeni oluşumu inceleyen Lebowitz, bir sosyalizm tasavvuru için anti-kapitalizmin ötesine geçmenin bir zorunluluk olduğunu ve bunun şartlarının da Venezuela’da yaşanan çarpıcı süreçte çok net bir şekilde görülebileceğini söylüyor.

  • Künye: Michael Lebowitz – Bugünden Kuralım: 21. Yüzyıl İçin Sosyalizm, çeviren: Pelin Üçer ve İbrahim Akbulut, Yordam Kitap, siyaset, 159 sayfa