Dipnotski

Suat Oktay Şenocak – Avrupa’da Mülteci Olmak (2007)

AVRUPA’DA MÜLTECİ OLMAK, Suat Oktay Şenocak, Ozan Yayıncılık, siyaset, 231 sayfa

‘Avrupa’da Mülteci Olmak’ın yazarı Suat Oktay Şenocak bir gazeteci. Kendisinin bu kitabı da, son zamanlarda artık benzerine az rastlanılan, araştırmacı-sorgulamacı gazeteciliğin iyi örneklerinden. Şenocak’ın çalışması, “İltica” ve “Mülteci” kavramlarının izini sürme çabasının bir ürünü. Kendisi, çağdaş demokrasinin önemli kalelerinden olan İsveç’te bir mülteci kampında yaşadı ve kamptaki olaylar ile insanlara dair sosyolojik ve siyasî gözlemlerini bu kitapta bir araya getirdi. Kitap, demokrasi kavramını gerçek anlamda içselleştirmenin, özgürlüklerin ziyadesiyle çeşitlendiği Avrupa coğrafyasında dahi ne kadar zor olduğunu gözler önüne seriyor.

Selen Korad Birkiye – Çağdaş Tiyatroda Kültürlerarası Eğilim (2007)

ÇAĞDAŞ TİYATRODA KÜLTÜRLERARASI EĞİLİM, Selen Korad Birkiye, De Ki Yayınları, tiyatro, 344 sayfa

Selen Korad Birkiye’nin ‘Çağdaş Tiyatroda Kültürlerarası Eğilim’ adlı bu çalışması, Peter Brook, Eugenio Barba ve Robert Wilson gibi, 20. yüzyıl tiyatrosunun mihenk taşı üç yönetmenin kültürlerarası çalışmalarını inceleyerek kavramı yerli yerine oturtmayı amaçlıyor. Birkiye bu isimler üzerinden, kültürlerarası tiyatro anlayışının “ölümcül” tiyatro tarzına nasıl bir alternatif getirdiğine, kalıpları kırma konusunda Batılı tiyatro formlarının kullanımının ne gibi imkânlar sunduğuna, bu yaklaşımın makul tiyatroya ulaşmada bir adım olarak düşünülüp düşünülemeyeceğine ve nihayet, tiyatroda evrensel bir dil arayışının ne derece gerçekçi olduğuna odaklanıyor.

İsmet Üzen (haz.) – 1. Dünya Harbinde Sina Cephesi (2007)

1. DÜNYA HARBİNDE SİNA CEPHESİ VE ÇÖL HATIRALARI, hazırlayan: İsmet Üzen, Selis Kitaplar, anı, 252 sayfa

‘1. Dünya Harbinde Sina Cephesi ve Çöl Hatıraları’, Sina cephesinde ve çölünde görev yapanların hatıra eserlerinden, askerî harekâtların yanında, ağırlıklı olarak da bireysel faaliyetlerle ilgili olanlarına yer veriyor. Seçilen metinler, Sina çölünde görev yapanların çöl hayatını, üzüntüleri, sevinçleri, cesaretleri, hayal kırıklıkları, mahrumiyetleri, komutanlar arasındaki rekabetleri yorumlayışları çerçevesinden veriliyor.

Hakkı Özkan – Grevden Sonra (2007)

GREVDEN SONRA, Hakkı Özkan, Yaba Yayınları, roman, 296 sayfa

Hakkı Özkan’ın duru ve sıcak bir Türkçeyle kaleme aldığı ‘Grevden Sonrası’nın ilk baskısı, 1976 yılında Milliyet Yayınları tarafından yapılmıştı. Roman, grevci önderliği yapan ve bu nedenle işsiz kalan Nuri isimli bir basımevi emekçisinin hikâyesini anlatıyor. Grev önderliği sonucu işinden olan Nuri, sonradan başka bir işe girecektir. Fakat hiçbir eyleme katılmak istememesine karşın, koşulların ve çevresinin zorlamasıyla, yine benzer bir duruma itilir. 1999 yılında aramızdan ayrılan Özkan’ın kendisi de yıllarca basın işçisi olarak çalışmıştı. Roman özellikle, bir dönemin basın-yayın merkezi olan Cağaloğlu ve Babıali’ye dair yetkin ve ayrıntılı tasvirleriyle öne çıkıyor.

Halide Edip Adıvar – Türk’ün Ateşle İmtihanı (2007)

TÜRK’ÜN ATEŞLE İMTİHANI, Halide Edip Adıvar, yayına hazırlayan: Mehmet Kalpaklı ve S. Yeşim Kalpaklı, Can Yayınları, anı, 313 sayfa

‘Türk’ün Ateşle İmtihanı’, Türkiye’nin hem bir kadın hem de bir yazar olarak önemli figürlerinden olan Halide Edip Adıvar’ın İstiklal Savaşı anıları ile tanıklıklarından oluşuyor. Kendisinin de onbaşı rütbesiyle görev yaptığı Kurtuluş Savaşı sırasında yaşananlar, Adıvar’ın canlı gözlemleri ve etkili anlatımıyla okura sunuluyor. Yazar, çocukluk günlerinden 1918’e kadarki anılarını ‘Mor Salkımlı Ev’ başlığıyla kaleme almıştı. Adıvar’ın bu kitabı da, kendisinin 1918’den 1923’e kadarki anılarına yer veriyor.

Neslihan Kayalar – Hindistan Beni Çağırdı (2007)

HİNDİSTAN BENİ ÇAĞIRDI, Neslihan Kayalar, Ganj Yayınları, gezi, 175 sayfa

Neslihan Kayalar’ın ‘Hindistan Beni Çağırdı’sı, karayoluyla Hindistan’a yapılan bir geziyi anlatıyor. Üç hafta süren bu yolculuk, Kayalar için çok önemli deneyimlerin yaşandığı büyük bir serüvene ve kendini yeniden keşfetme sürecine dönüşmüş. Yazar, bu yolculukta, bir kadın ve insan olarak yol boyunca yaşadıklarını, gözlemlerini ve ruhunda iz bırakan tecrübelerini okuyucuyla paylaşıyor. Kayalar’ın anlatımındaki dilsel özen ve sadelik; gezilip görülenlerin yaşananlarla ve hatta ülkenin siyasi durumuyla ilişkilendirilmesi kitabı okunur kılan başlıca hususlar.

Ercan Akbay – Kuraldışı Öyküler (2007)

KURALDIŞI ÖYKÜLER, Ercan Akbay, Arion Yayınevi, öykü, 132 sayfa

‘Kuraldışı Öyküler’in en öne çıkan yanı, klasik öykü formundan farklı olarak, anti-kahramanların ağzından anlatılan serüvenlere yer vermesi. Kitap, ‘Başka Birisi’, ‘Kumarhane Kuşu’ ve ‘Kötü Olan Benim’ isimli üç öyküden oluşuyor. Birinci öykü, hayatını sıfırlamaya karar verip başkalaşım yaşayan bir orta sınıf finans yöneticisinin başından geçenleri anlatıyor. İkinci öykü, zayıf karakterli bir zamparanın üç gün boyunca sürdüğü ahlaksız eğlence âlemini, son öykü ise, bir piyanistin çıktığı gemi yolculuğunda geçirdiği büyük bir kazanın ardından, âşık olduğu kadınla yaşadığı hastalıklı ilişkiyi anlatıyor.

André Malraux – İnsan Yazgısı (2007)

İNSAN YAZGISI, André Malraux, çeviren: Bertan Onaran, Zigana Yayınları, roman, 394 sayfa

André Malraux, 1925 yılında Çin’e giderek, oradaki toplumcu devrime katılmıştı. Yazarın bu romanı da, kendisinin o dönemdeki politik çalışmalarının ve hayallerinin bir meyvesi. Malraux’nun kurgusunda, düzenli bir orduya sahip İmparator Çan Kay Şek’i öldürerek, kendilerini devrimi gerçekleştirmeye adamış bir grup militanın hikâyesi anlatılıyor. Romanın, Rus kökenli Katov, Alman Hemmelrich, bilge Gisors, Kyo ve Çen gibi karakterleri, tüm umutlarını Çan Kay Şek’i ortadan kaldırarak tarihin akışını değiştirmeye bağlayacaklardır.

Gültekin Emre – Kardeş Fırtınalar (2007)

KARDEŞ FIRTINALAR, Gültekin Emre, Yapı Kredi Yayınları, eleştiri, 330 sayfa

‘Kardeş Fırtınalar’, Gültekin Emre’nin 1991-2006 yılları arasında yazmış olduğu şiir ve şair yazılarını bir araya getiriyor. Emre’nin yazılarında, Behçet Necatigil, Edip Cansever, Melih Cevdet Anday, İlhan Berk, Metin Altıok gibi ustalardan, Haydar Ergülen, Şükrü Erbaş, Behçet Aysan, Ali Cengizkan, Hüseyin Ferhad ve Ali Asker Barut’a kadar, neredeyse yetmiş yıllık Türkiye şiirinin önemli şair ve şiirleri yer alıyor. Emre, şiiri “fırtına”, şairi de “fırtına estiren” olarak selamlıyor.

Ufuk Somer – Gitme Zamanı (2007)

GİTME ZAMANI, Ufuk Somer, Berfin Yayınları, anı, 192 sayfa

Ufuk Somer, alt başlığı ‘İki Mülkiyelinin Öyküsü’ olan ‘Gitme Zamanı’nda, acı, komik hatta trajikomik anılarını anlatıyor. Mülkiye’den mezun olduktan sonra, çeşitli bakanlıklarda on beş yıl memurluk yapan Somer, 12 Eylül darbesinden sonra kamu görevinden istifa etti. Somer, darbe döneminde doruğa ulaşan kuşaklar arasındaki iletişim kesintisini, anılarının merkezine almış. Bu anlatımın, kara mizah çerçevesinden sunulması da, kitabın en ilgi çeken yanı. Bir zamanların Mülkiye’si ve bu kurumda yaşananlar, ülkenin o dönem yaşadığı politik sıkıntılar ve bu süreçte hayata tutunmaya çalışan bir memurun tanığı ve mağduru olduğu dönüşümler, Somer’in anılarında karşımıza çıkan başlıca ayrıntılar.