Dipnotski

Hüseyin Rahmi Gürpınar – Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç (2007)

KUYRUKLU YILDIZ ALTINDA BİR İZDİVAÇ / MELEK SANMIŞTIM ŞEYTANI, Hüseyin Rahmi Gürpınar, yayına hazırlayan: Sevengül Sönmez, Everest Yayınları, 232 sayfa

Hüseyin Rahmi Gürpınar, Türkiye edebiyatının en üretken yazarlarından biriydi. Everest Yayınları, bu önemli ismin tüm eserlerini yayınlamaya başladı. Bunların ikinci kısmı olan yukarıdaki iki kitap da, özellikle genç okurlar için sadeleştirildi. Birinci eser, dünyaya çarpması beklenen Halley kuyrukluyıldızının İstanbul insanının hayatında büyük çalkantılara sebep oluşunu hikâye ediyor. Bir öykü derlemesi olan ikinci kitapta ise, dönemin İstanbul halkının mahalle aralarında yaşadıkları, evlerinin içinde olup bitenler canlı bir şekilde anlatılıyor. Gürpınar’ın kendine has mizahi üslubunu yeniden hatırlamak için iyi bir fırsat.

Fatih Bayhan – Latife Hanım’ın Kâğıtları (2007)

LATİFE HANIM’IN KÂĞITLARI, Fatih Bayhan, Pegasus Yayınları, biyografi, 398 sayfa

Latife, ya da tam adıyla Latife Uşşaki, en çok Mustafa Kemal Atatürk’ün eşi olmasıyla ünlüdür. Fatih Bayhan’ın bu çalışması da, Latife Hanım hakkında pek bilinmeyen ayrıntılar sunuyor. Kitapta ağırlıklı olarak, Latife Hanım’ın Atatürk ile yaşadıkları evliliğe dair önemli detaylar yer alıyor. Nasıl tanıştıkları, ilk karşılaştıkları an neler hissettikleri, Mustafa Kemal’in Latife Hanım’a evlenmeden önce ne hediye ettiği, nasıl evlendikleri ve evlilik hayatları, söz konusu detayların birkaçı. Kitap, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda Latife Hanım’ın yüklendiği misyonu ve Atatürk’le kesişen yolunu derli toplu bir şekilde verebilmesiyle dikkat çekiyor.

Talip Apaydın – Sarı Traktör (2007)

SARI TRAKTÖR, Talip Apaydın, Literatür Yayıncılık, roman, 189 sayfa

‘Sarı Traktör’, Türkiye gerçekçi köy edebiyatının önemli isimlerinden olan Talip Apaydın’ın yeniden yayına hazırlanan tüm eserlerinin ilk kitabını oluşturuyor. Türkiye edebiyatının önemli isimlerinden Apaydın’ın eserlerinin yeniden yayınlanması, kuşkusuz sevinç duyulacak bir durum. Roman, Anadolu’nun sıradan bir köyü olan Özeler’de, İzzet Ağa’nın oğlu Arif’in traktör sevdasını hikâye ediyor. Sakinlerinin çoğunluğunun tarımla geçindiği bu köyde, herkes köye bir traktörün gelmesiyle işlerin çok kolaylaşacağını düşünür. Arif de, inatçı babasını bunun için ikna etmeye çalışacaktır. Roman, tarımda makineleşme sürecini hikâye ederken, zengin doğa tasvirleriyle de dikkat çekiyor.

Cemal Dindar (haz) – Nal: Bir Akıl Hastanesinin… (2007)

NAL: BİR AKIL HASTANESİNİN HATIRA DEFTERİ, hazırlayan: Cemal Dindar, Telos Yayıncılık, psikoloji, 378 sayfa

Cemal Dindar’ın hazırladığı ‘Bir Akıl Hastanesinin Hatıra Defteri: Nal’da bir araya getirilmiş şiirler ve metinler, çoğu Bakırköy Akıl Hastanesi’nde uzun dönem yatmak durumunda kalmış kişilere ait. Kitaptaki ‘Nal’ ise, acile getirilen akıl hastalarının ilk tanıştıkları ilaçlar olan, Norodol, Akineton ve Largactil’in baş harflerinden oluşuyor. 1960’larda yayınlanmış ‘İnilti’ adlı şiir kitabı, yine aynı dönemde akıl hastanesinde yayınlanmış ‘Kendi Sesimiz’ adlı dergi, 1990’lı yılların başında yayınlanmış ‘Şizofrengi’ dergisi ve son olarak da, 90’lı yılların sonlarında yayınlanmış ‘Aura’ dergisi, Dindar’ın çalışması için yararlandığı başlıca kaynaklar.

Paco Ahlgren – Ölümsüz (2007)

ÖLÜMSÜZ, Paco Ahlgren, çeviren: Duygu Günkut, Siren Yayınları, roman, 504 sayfa

Paco Ahlgren’in ‘Ölümsüz’ü, hayatta sahip olduğu her şeyi genç yaşta yitiren ve bu nedenle umutsuz bir hayat süren Douglas Cole’un hikâyesini anlatıyor. On sekiz yaşına basmadan, ailesinin tüm fertlerini kaybeden, madde ve alkol bağımlılığı eşliğinde varını yoğunu borsada harcayıp, akıl sağlığından şüphe etmesine neden olacak tuhaf olaylara tanıklık eden Cole’un yaşamı, çöp tenekesini karıştırırken bulduğu bir mektupla tamamen değişir. Kendisini, gerçeğin tüm olasılıklarını zorlayan bir olaylar zincirinin içinde bulan Cole, sadece kendi kaderini değiştirmekle kalmayacak, dünya para ve borsa piyasasına da olağanüstü değişimler yaşatacak bir maceraya sürüklenecektir.

Derman Bayladı – Felsefenin Beşiği Anadolu (2007)

FELSEFENİN BEŞİĞİ ANADOLU, Derman Bayladı, Say Yayınları, felsefe, 152 sayfa

Derman Bayladı ‘Felsefenin Beşiği Anadolu’da, Anadolu’da antik çağlarda ortaya çıkmış felsefe akımlarını ve filozofları ele alıyor. Thales, Anaksimandros, Anaksimenes, Demokritos, Protagoras, Herakleitos, Ksenophanes, Pythagoras, Epikouros ve Aristo, bu filozoflardan birkaçı. Bayladı’nın kitabı, başta Batı Anadolu olmak üzere, Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde ortaya çıkmış çok sayıda isme yer vermesiyle oldukça kapsamlı ve zengin bir çalışma. Batı Anadolu’dan İyonya, İç Batı Anadolu, Kıyı Ege Kentleri, Ege Adaları, Karadeniz Bölgesi, Marmara Denizi Çevresindeki Adalar ve Kapadokya, bu filozof ve felsefe okullarının bulunduğu başlıca coğrafyalar.

Brenda Serotte – Falcının Öpücüğü (2007)

FALCININ ÖPÜCÜĞÜ, Brenda Serotte, çeviren: Zeynep Seyhan, Everest Yayınları, anı, 305 sayfa

Brenda Serotte ‘Falcının Öpücüğü’nde, kendi ailesini ve çocuk felciyle savaşını anlatıyor. 1900’lerin başında ABD’ye göç etmiş Sefarad bir ailenin öyküsünün anlatıldığı kitap, aynı zamanda Serotte’nin köklerine doğru gerçekleştirdiği bir yolculuk anlamına da geliyor. Bu yolculuk kimi zaman İspanya’ya, kimi zaman da Kuzey Afrika’ya uğruyor. Fakat anıların, daha çok Çanakkale, Silivri, İzmir ve Ege adalarında duraklamaları, Türkiyeli okurun özellikle ilgisini çekebilecek nitelikte. Anıların çoğunluğunun Türkiye topraklarında geçtiği kitabında Serotte, Türkiye müziği, Türk kahvesi, kahve falı bakma kültürü, bayramlar ve düğünlere dair anımsadıklarını paylaşıyor.

Ataol Behramoğlu – Şiirin Dili Anadil (2007)

ŞİİRİN DİLİ ANADİL, Ataol Behramoğlu, Evrensel Yayınları, deneme, 368 sayfa

‘Şiirin Dili Anadil’de, Ataol Behramoğlu’nun Türkiye ve dünya şiiri ve şairleri üstüne kaleme aldığı yazılar yer alıyor. Yunus, Kaygusuz Abdal, Namık Kemal ve Tevfik Fikret’ten günümüzün genç şairlerine kadar, yüzlerce yıllık Türkiye şiirinin birikimi bu kitapta okuyucuyu karşılıyor. Yine Dante ve Hugo’dan, Marti, Eluard, Ritsos ve Neruda’ya, dünya şiirinin önemli isimlerinden seslenen kitap, şiirin evrensel coğrafyasına ve seyrine de odaklanmış oluyor. ‘Ustalardan Günümüze’, ‘Şiirin Dili-Anadil’, ‘Günümüz Şiirinden’ ve ‘Dünya Şiirinden’ başlıklı bölümlerden oluşan kitap, şiirin önemli duraklarına uğruyor, ayrıca Türkiye şiirinin dünya şiiriyle kurduğu bağlara da işaret ediyor.

İrfan Değirmenci – Bir Uyuyup Uyanalım (2017)

BİR UYUYUP UYANALIM, İrfan Değirmenci, İnkılap Kitabevi, roman, 496 sayfa

Yakın zamanda, referandumda “Hayır” diyeceğini açıkladığı için işinden çıkarılan İrfan Değirmenci’den baskıya maruz kalan, hor görülen, aşağılanan, fakat her şeye rağmen mücadelelerinden taviz vermeyen insanların yaşadıklarını anlattığı bir ilk roman. Kısmet Apartmanı’nda geçen hikâye, burada yaşayan Nergis, Poyraz, Mert, Yusuf, Meryem ve Belkıs gibi karakterlerin yaşadıkları üzerinden ilerliyor. Roman, mücadele ederek, birbirlerine sevgi ve umutla bağlanarak tüm ötekileştirmelere ve baskılara karşı mücadele eden karakterlerinin hüzünlü ama umut dolu dünyasını tasvir ediyor.

Kolektif – Hegel Paris’te (2016)

HEGEL PARİS’TE, kolektif, derleyen: Sadık Erol Er, Otonom Yayıncılık, felsefe, 520 sayfa

Hegel düşüncesinin Fransa’daki alımlanması, farklı zamanlarda farklı yankılar uyandırmıştı. ‘Hegel Paris’te’ isimli bu kitap da, aralarında Alain Badiou, Georges Bataille ve Maurice Merleau-Ponty gibi isimlerin bulunduğu pek çok aktörün, Fransızların Hegel okumalarını serimlediği makalelerinden oluşuyor. Hegel’in 20. yüzyıl Fransız düşüncesinde yarattığı etkileri çok yönlü bir bakışla ortaya koyan bu makaleler, aynı zamanda “Hegel’e dönüş, Fransızların kedi geçmişlerinden kopmak için girdikleri yollardan biri mi?” sorusuna da tatmin edici yanıtlar veriyor.