Metafiziksel sorunu felsefe için bir varoluş sorunu olarak gündemine alan, insanın bütünsel deneyim alanından yalıtılmış felsefeyi yeniden metafizikle buluşturmayı amaçlayan bir çalışma. Altuğ, Kant’ın ve Wittgenstein’ın yorumları paralelinde felsefeden metafiziğin elenmesinin doğurduğu güçlükleri ve bunların nasıl aşılabileceğini irdeliyor.
Hasan Kıyafet’in ‘Diyarbekir’e Girmek’ isimli öyküsünün ilk baskısı, Evrensel Basım Yayın tarafından 2001 yılında yapılmıştı. Kıyafet’in Mezopotamya Kültür Merkezi 1999 Film Öyküsü dalında birincilik kazanan bu öyküsü, savaş zamanlarındaki Diyarbakır’da geçen sıkıntılı günleri hikâye ediyordu. Kıyafet’in daha sonra da, söz konusu kitabın devamı olan ‘Diyarbakır’dan Çıkmak’ı yayımlamıştı. İşte elimizdeki bu çalışma da, iki kitaptaki yirmi iki öyküyü bir araya getiriyor. Toplumcu-gerçekçi edebiyatın önemli isimlerinden olan Hasan Kıyafet’in roman, öykü, çeviriler de dâhil kırkın üzerinde eseri bulunuyor. Özellikle yazarın ilk romanı olan ve daha 1969 yılında yapılan ‘Komünist İmam’ın, şu ana kadar elliyi aşkın baskı yaptığını ve Türkiye’de en çok bilinen romanlar arasında yer aldığını da belirtelim.
‘Tarih ve Tarihçi: Annales Okulu İzinde’, muhtelif isimlerin, önemli tarihçilik ekollerinden olan Annales Okulu’na dair kaleme aldıkları yazılardan oluşuyor. Fransa’da yayınlanan Annales Dergisi etrafında oluşan yeni tarihçi okul, tarih biçimini içerik ve yöntem bakımından sorguladı ve yeni bir tarih anlayışının oluşumuna öncülük etti. Ekolün en özgün bakışı, tarih yazımını bir yana itip, her şeye yeniden başlamayı önermesiydi. Bu önerinin en büyük nedeni de, olayların tarihini esas alan eski tarih yazımını aşma çabasıydı. Kitapta, Annales Okulu’nun temellerini atan isimlerin metinler ile bunlara dair makaleler bulunuyor. Kitapta makalesi bulunan isimler ise şöyle: Fernand Braudel, Peter Burke, Marc Bloch, Lucien Febvre, G. McLennan, Emmanuel Le Roy Ladurie, Pierre Vilar, Erich J. Hobsbawm, Henri Lefebvre ve Gareth Stedman Jones.
Emine Gürsoy Naskali ve Aylin Koç’un editörlüğünü üstlendiği ‘Hediye’, hediye alma/verme kültürünü ele alan çok sayıda yazıdan oluşuyor. Doğum, nişan, düğün, ölüm gibi önemli geçiş dönemlerinde, nelerin verileceği geleneklerin belirlediği kurallara bağlı. Kısmen tarih, kısmen sosyolojik ve kısmen de folklorik yazılardan meydana gelen kitap, hediyenin neredeyse tüm anlamlarına odaklanmış oluyor. ‘Göktürklerde Hediye’, ‘Memluklarda Hediye’, ‘Osmanlıda Hediye’, ‘Hediye Mevzuatı’, ‘Hediyelik Kelimeler’, ‘Gelenek Görenek’, ‘Düğün Dernek’, ‘Klasik Edebiyat’, ‘İthaflar’ ve ‘Promosyonlar’ başlıklı bölümlerden oluşan kitap, konu hakkındaki neredeyse tüm ayrıntılara yer verir mahiyette. Kitapta, bu öğretici bölümlerin yanı sıra, edebiyatta hediye alıp vermek, rüşvet almak gibi konularda muhtelif yazarlara ait keyifli anekdotlar da bulunuyor.
‘İhanet Yılları’, Nixon zamanında Amerikalı sinemacılara karşı yürütülen cadı avını anlatıyor. O zaman ülkede kurulmuş bulunan Anti-Amerikan Faaliyetleri Tespit Komitesi, bu cadı avının asıl yürütücülüğünü üstleniyordu. Komitenin genel sekreteri J. Parnell Thomas tarafından sürdürülen faaliyetler sonucu 1951 yılına gelene kadar iki mahkeme sonuçlandı. Mahkemeler sonuçlanmalarından sonraki süreçte, iki yüze yakın kişi Amerikan sinemasından uzaklaştırıldı. Ülkü Tamer’in derlediği kitap, soruşturma kapsamında ifade veren sinemacıların anlatımlarına yer veriyor. Kitabın en ilgi çeken yanı da, Tamer’in söz konusu ifadeler ve isimler arasında kurduğu güçlü bağlantılar.
12 Eylül üzerine, özellikle de son zamanlarda çok sayıda eser yayınlandı. Hüseyin Şengün’ün ‘Eylül Sürgünleri’ de, bu üretimlere yeni örneklerden birini oluşturuyor. Roman, bu dönemde olup bitenleri, öğretmen Ali Kemal’in dünyasından anlatıyor. Öğretmenlik yaptığı bir okulda darbeyle yüz yüze gelen Ali Kemal’in dünyası, hiç tahmin edemeyeceği şekilde altüst olacaktır. Darbeyle beraber, Türkiye’de yaşanan kırılmalar ve acılar, Ali Kemal’in de birebir deneyimleyeceği sıkıntılar olacaktır. Yazar Şengün, 1979 yılında yurt dışına çıktı ve 1988 yılında da vatandaşlıktan çıkarıldı. Yazar, uzun yıllardır Almanya’da yaşıyor ve bu romanı da, kendisinin hayatından yoğun izler taşıyor.
‘Nakit Makinesi’ aslında bir roman. Fakat bildiğimiz türden kurguya sahip bir roman değil. Alt başlığı ‘İş Romanı’ olan bu kitapta, yazarlar Klapholz ve Klarman, ticari kuruluşlarda satış sürecinin nasıl yönetileceğini roman formunda tartışıyor. Romanda, kurucusunun E. M. Goldratt olduğu Darboğaz Yönetimi (TOC) yaklaşımı, roman boyunca satış sürecinin ne şekilde yönetileceği konusunda esas alınan teori. TOC’un kendine has bir yönetim anlayışı var. Diğer yönetim yaklaşımları felsefe, tarih, sosyoloji gibi sosyal bilimlerin yöntemlerini kullanırken, TOC fizik, kimya, biyoloji gibi doğal bilimlerin yöntemlerine başvurur. Kitap, temel bir sorun üzerinden, TOC’un sunabileceği imkânları düşünüyor.
Cemalettin Taşkıran’ın ‘On İki Ada: Hatalı Kararlar, Acı Kayıplar’ isimli bu kitabı, Türkiye ve Yunanistan arasında hâlâ önemli bir siyasî sorun olan adalara odaklanıyor. Taşkıran’ın kitabı, On İki Adalar tarihini, kültürel ve siyasi boyutuyla birleştirerek anlatıyor. Birinci bölüm, adaların isimlerini, coğrafi önemlerini ve özelliklerini anlatıyor. Kitabın ikinci bölümü, adaların Türklerin eline geçmesinden önceki dönem ile Türkler tarafından ele geçirildikten sonraki dönemi anlatıyor. Lozan anlaşmasında adaların statüsü, kitabın üçüncü bölümünü oluştururken, adalardaki Türk nüfusun durumu dördüncü ve adalardaki Türk eserleri de beşinci bölümü oluşturuyor.
Yalçın Pekşen, Türkiye mizah sanatının önemli isimlerinden. Kendisinin, çizimlerini İsmail Gülgeç’in yaptığı bu kitabı da, adından da anlaşılacağı üzere, Türkiye’nin mizah konusundaki zengin toprağından feyiz alıyor. Pekşen, kitabının birinci bölümünde mizah öykülerine, ikincisinde de mizahi yorumlara yer veriyor. Kitaptaki bu bölümlendirme, daha iyi bir okuma imkânı da sunuyor. Çünkü birinci bölümde tamamen Pekşen’in yaratı dünyasının ürünü olan kurgu metinleri, diğerinde de Türkiye kültüründe sık sık karşımıza çıkan alışkanlıklara, davranışlara dair mizah yorumları yer alıyor. Kitabı, Pekşen’e ve genel olarak da mizaha ilgi duyan tüm okurlara öneriyoruz.
Aysel Doğan’ın oğlu Serdar, uzun yıllar şizofreni tedavisi gördü. Ailenin bu sürede yaşadığı sıkıntılar, Doğan’ın bu kitapta yer alan anılarında karşımıza çıkıyor. Oğlu şizofren olduğu için toplum tarafından dışlanmış, iyileşene kadar yalnız bir hayat yaşamıştı. Serdar’ın bu dönemde en büyük destekçisi ise annesi olacaktı. Doğan’ın kitabı, zorlu, sıkıntılı geçmiş bir döneme dair anıları, okuyucuyla paylaşma ihtiyacından doğmuş. Ayrıca kitap, benzer sorunlarla karşılaşmış ailelere bu durumda neler yapılabileceğini anlatma kaygıyla kaleme alınmış. Dokunaklı ve öğretici bir tanıklık.
Dipnotski 