Dipnotski

Mustafa Gündüz – 2. Meşrutiyet’in Klasik Paradigmaları (2007)

2. MEŞRUTİYET’İN KLASİK PARADİGMALARI, Mustafa Gündüz, Lotus Yayınları, siyaset, 614 sayfa

Mustafa Gündüz’ün ‘2. Meşrutiyet’in Klasik Paradigmaları’ isimli bu çalışması, Tanzimat döneminde ortaya çıkan ve 2. Meşrutiyet döneminde en yüksek düzeye ulaşan Batıcı, Türkçü ve İslamcı paradigmaları anlatıyor. Gündüz bu paradigmaların izini, İçtihad, Sebilü’r-Reşad ve Türk Yurdu gibi dönemin üç önemli dergisi üzerinden sürüyor. Bu üç dergi, siyasi önemleri dışında, dönemin toplumsal sorunlarına da tanıklık ettiklerinden, önemli sosyolojik kaynaklar niteliğinde. Gündüz’ün çalışması da, bir yandan dergilerden yansıyan siyasi havayı ele alırken, diğer yandan söz konusu paradigmaların 2. Meşrutiyet toplumuna eğitim ve modernleşme bağlamında yaptığı katkıları inceliyor.

Tozan Alkan – Ve Rüzgâr (2007)

VE RÜZGÂR, Tozan Alkan, Artshop Yayınları, şiir, 47 sayfa

Tozan Alkan’ın yirmi beş şiirine yer veren ‘Ve Rüzgar’, şairin ‘Zaman ve Maske’ ile ‘Kalbin Akşamüzerleri’nden sonraki üçüncü kitabı. Çok sayıda düzyazı ve şiir çevirisine de imza atmış Alkan’ın kitapta yer alan ‘Yeryüzünün Hüznü’ isimli şiiri şöyle: “Sesinde bunca yağmur birikmiş / yeryüzü iki sokak ötende / zaman oradan karışıyor hayata / yorgun göğsünün üzerinde kuşlar / kıpır kıpır. // ağacın kalbi kabuğunda / gökyüzü bulutun taşıdığı mavi / rüzgâr kim bilir nereden gelir / yarı yarıya bölüşüyoruz bir günü / yerle gök arasında. // bunca uykusu ağaç varken / orman bir başına kalmış gecede / oturmuş bizi bekliyor yağmur / bir hayâlden çıkmış gibi dalgın / ve tedirgin kendine.”

Chip Heath ve Dan Heath – İşte Bu Fikir Tutar (2007)

İŞTE BU FİKİR TUTAR, Chip Heath ve Dan Heath, çeviren: Elif Özsayar, Optimist Yayınları, iş dünyası, 288 sayfa

Chip Heath ve Dan Heath’in, ‘İşte Bu Fikir Tutar’ı, ‘Neden Bazı Fikirler Tutuyor da Bazıları Ölüp Gidiyor?’ sorusuyla başlıyor. Sanırız bu sırra ermek istemeyen yoktur. İşte iki kardeşin kaleme aldığı bu çalışma, tutacak bir fikrin nasıl tasarlanabileceğini anlatıyor. Yazarların temel tezi, çok bilgili kişilerin, fikirlerini başkalarına anlatmak konusunda zorlandıklarıdır. Yazarlar, “yapışkan fikirler” ismini verdikleri tezleriyle, böylesi bir zorluğun üstesinden gelinebileceğini savunuyor. Bu “yapışkan fikirler”se, ‘Basit’, ‘Beklenmedik’, ‘Somut’, ‘Güven Uyandıran’ ve ‘Duygusal Bir Hikâye’ gibi başlıklar altında sınıflandırılmış.

Mustafa Ragıb – Meşrutiyet’ten Önce Manastır’da Patlayan Tabanca (2007)

MEŞRUTİYET’TEN ÖNCE MANASTIR’DA PATLAYAN TABANCA, Mustafa Ragıb, hazırlayan: Rahşan Aktaş, Bengi Yayınları, tarih, 670 sayfa

Mustafa Ragıb’ın ‘Meşrutiyet’ten Önce Manastır’da Patlayan Tabanca’ isimli bu kitabı, 1935 yılında, Akşam gazetesinde tefrika edilmişti. Ragıb’ın eseri, Kanun-i Esasi’ye yürürlük kazandırma aşamasında, Rumeli’de gelişen olaylara yer veriyor. Bu olayların başta geleni de, Manastır’da Şemsi Paşa’nın öldürülmesiydi. Şemsi Paşa’nın öldürülmesi, İttihat ve Terakki’nin, Abdülhamit’in istibdat yönetimine karşı geliştirdiği başlıca eylemlerden biriydi. Kitap, Rumeli’de gelişen isyancı yapıya karşı Abdülhamit’in Şemsi Paşa’yı görevlendirişini, bundan sonra Paşa’nın Manastır’da öldürülüşünün ertesindeki gelişmeleri anlatıyor.

Kathryn Erskine – Festival Mühendisi (2016)

FESTİVAL MÜHENDİSİ, Kathryn Erskine, çeviren: Aslı Anar, Günışığı Kitaplığı

Gençlerin üzerindeki meslek seçimi baskısını mizahi bir tarzda eleştiren bir hikâye. Mike’ın matematikçi babası, oğlunun, şehrin dâhilerini toplayan liseye giderek mühendis olmasını istemektedir. Ne ki Mike, o yaz tatilinde küçük bir kasabada yaşayacağı maceralardan sonra, gelecekte ne olmak istediğinden iyice emin olacaktır.

Pierre Cabanne – Kübizm (2014)

KÜBİZM, Pierre Cabanne, çeviren: Işık Ergüden, Dost Kitabevi, sanat, 137 sayfa

Sanat tarihçisi Pierre Cabanne elimizdeki çalışmasında, sanat dünyasında yirminci yüzyılın başında boy göstererek, Rönesans’tan beri Batı sanatında geçerli olan merkezi perspektife dayalı resimsel mekân anlayışını yıkan kübizmi kaynakları, öncüleri, gelişimi ve yansımalarıyla inceliyor. Kübizmden önce Fransız resmini irdeleyerek çalışmasına başlayan Cabanne, akımı doğuran şartları; Paul Cézanne’ın kübistler üzerindeki etkilerini; ekolün Pablo Picasso, Georges Braque, Roger de La Fresnaye ve Robert Delanuay gibi öncüleri ile Fransa, Almanya, Rusya ve ABD’deki yansımalarını; kübizmin mimari ve şiirdeki izlerini araştırıyor.

Li Sheng – Sinciang Uygur Tarihi (2014)

SİNCİANG UYGUR TARİHİ, Li Sheng, editör: Varol Ataman, Kaynak Yayınları, tarih, 396 sayfa

Tarih profesörü Li Sheng, kısa adıyla Sinciang olan, Çin’in kuzeybatı kesimindeki sınır bölgelerinde ve aynı zamanda Asya-Avrupa kıtasının kalbinde yer alan Sinciang Uygur Özerk Bölgesi’nin tarihini sunuyor. Sheng çalışmasına, Çin’in en çok etnik kimliğini barındıran bölgesi olmasıyla da geçmişten bugüne büyük öneme haiz bu bölgenin coğrafi, idari, etnik yapılarını; zengin doğal kaynaklarını ve komşularını açıklayarak başlıyor. Kitapta ayrıca, çok etnik gruplu bölgenin tarihsel gelişimi, buradaki farklı kültürlerin devamlılığı ve birlikteliği, Sinciang’da eyalet sisteminin kuruluşu ve gelişimi konuları da ele alınıyor.

Hakan Ozan Erzincanlı – Organik Ötesi Tarım (2014)

ORGANİK ÖTESİ TARIM, Hakan Ozan Erzincanlı, Yeni İnsan Yayınevi, ekoloji, 124 sayfa

Hakan Ozan Erzincanlı, kendi ziraat deneyimlerinden yola çıkarak ekolojik tarımın imkânlarını, organik tarımın geleceğini sorguluyor. İnsanlığın on bin yıllık tarımsal faaliyetinin derli toplu bir sunumunu yapan Erzincanlı, avcılık ve toplayıcılık dönemleriyle birlikte bitkisel ve hayvansal üretime geçilmesi, balık avcılığıyla birlikte deniz ürünleri üretiminin başlaması ve geleneksel tarımın özellikleri gibi konuları ele alıyor. Yazar devamında ise, konvansiyonel, hassas, organik (ekolojik, biyolojik), biyodinamik, kalıcı (permakültür) ve doğal (Fukuoka) tarım çeşitlerini ve bunların temel ilkelerini açıklığa kavuşturuyor.

Georges Haupt ve Paul Dumont – Osmanlı İmparatorluğu’nda Sosyalist Hareketler (2014)

OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDA SOSYALİST HAREKETLER, Georges Haupt ve Paul Dumont, çeviren: Tuğrul Artunkal, Ayrıntı Yayınları, tarih, 250 sayfa

Georges Haupt ve Paul Dumont’un ilk olarak 1977’de yayınlanmış çalışması, uzun zamandır temin edilemiyordu. Yeniden yayınlanarak meraklılarının karşısına çıkan çalışma, Osmanlı’daki sosyalist hareket açısından önemli veriler barındırıyor. Sosyalist Enternasyonal Başkanlık Kurulu arşivlerinden birçok belge barındırmasıyla da dikkat çeken çalışmada, Selanik Sosyalist Federasyonu’nun rolü, dönemin İttihat ve Terakki ile Hürriyet ve İtilaf partilerinin politikaları, bu dönemde baş gösteren Makedonya meselesinin sosyalist harekete etkileri, Taşnaksutyun ile Hınçakyan gibi Ermeni sosyalist partileri gibi konular aydınlatılıyor.

Hüseyin Akbulut – Türkiye’nin Kültür ve Sanat Siyaseti (2014)

TÜRKİYE’NİN KÜLTÜR VE SANAT SİYASETİ, Hüseyin Akbulut, Müzik Eğitimi Yayınları, inceleme, 376 sayfa

Hüseyin Akbulut, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nda uzun yıllar keman sanatçısı olarak çalıştığı gibi, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü ile Kültür Bakanlığı Müşteşar Yardımcılığı gibi görevlerde de bulunmuş. Akbulut kitabında, bir sanatçı ve bürokrat olarak edindiği deneyimlerden hareketle ülkenin kültür-sanat politikasını tartışıyor. Kitap, siyaset katında sanatsal faaliyetlerin hak ettiği ilgiyi görmediğini, devletin kültür-sanat yaklaşımındaki belli başlı eksikleri, bizzat içeriden bir ismin anlatımıyla ortaya koymasıyla önemli. Yazar, bu konudaki güncel sorunları saptadığı gibi, kimi çözüm önerileri de sunuyor.