2007 – Sayfa 24 – Dipnotski

Sezer Duru – Beyaz Gecelere Doğru (2007)

BEYAZ GECELERE DOĞRU, Sezer Duru, Everest Yayınları, gezi, 133 sayfa

Gazeteci, yazar ve çevirmen Sezer Duru’nun, Dostoyevski’nin aynı adlı öykü kitabına gönderme yapan ‘Beyaz Gecelere Doğru’su, yazarın gezi anılarından oluşuyor. Bu anılar, yazarın edebiyatçı geçmişinden de kaynaklı olarak, edebiyata keyifli atıflar yapmasıyla dikkat çekiyor. Halep, Zenobia, Mısır, Mardin, Aphrodisias, Viyana, Almanya, Paris, Münih, Berlin, Roma, Toscana, Dublin, Bükreş, Königsberg, Stockholm, St. Petersburg, Madrid, Bordeaux, Brüksel, Dortmund, Hannover, Marlbork ve Moskova, bu anılarda karşımıza çıkan birkaç kent.

Chris Spence – Küresel Isınma (2007)

KÜRESEL ISINMA, Chris Spence, çeviren: Selin Gönen ve Serkan Ağar, Pegasus Yayınları, ekoloji, 203 sayfa

‘Küresel Isınma’nın alt başlığı, ‘Sağlıklı Bir Dünya İçin Çözümler’ alt başlığını taşıyor. Bir rehber tarzında hazırlanmış çalışma, iklim değişikliklerinin nedenini anlamak isteyen herkese hitap ediyor diyebiliriz. Kullanılan dilin ağır bilimsel bir üslupta olmaması, bunları herkesin anlayabileceği şekilde vermesi de, çalışmayı ilgi çekici kılan başlıca unsurlardan. Dünyanın gün geçtikçe çevresel bir büyük yıkıma doğru sürüklendiği günümüzde Spence’in çalışması, sunduğu iyimser çözüm önerileriyle okunmayı ayrıca hak ediyor. Spence, küresel ısınma sorununun ne olduğunu, dünyada etkilerinin nasıl olacağını ve bunun için yapılacakları anlatıyor.

Osman Çağlar – Karadeniz’de Üç Liman (2007)

KARADENİZ’DE ÜÇ LİMAN, Osman Çağlar, Doğan Kitap, roman, 220 sayfa

Osman Çağlar’ın ilk romanı, Kurtuluş Savaşı zamanındaki zorlukları hikâye eden ‘Anastasia’ydı (Megali Yeya). Çağlar’ın ikinci romanı ‘Karadeniz’de Üç Liman’ da, yine aynı dönemi, bu dönemde Karadeniz’in üstlendiği rolü hikâye ediyor. Kurgu, Alemdar kurtarma gemisini Milli Mücadele’ye katmak üzere, işgal altındaki İstanbul’dan Karadeniz’e kaçırma hikâyesine dayanıyor. Bu kaçırmanın başrollerinde de, Kadıköylü Osman Efendi, Trabzonlu Osman Efendi, Üsküdarlı Ali Reis, Göreleli Yusuf, Erzincanlı Salih, Rizeli Recep Kâhya, İstanbullu Avram Efendi ve Üsteğmen Tevetoğlu Dursun Ali gibi karakterler yer alıyor. Çağlar’ın kurgusu, bu tarihi olayı gerilim-macera tarzında yeniden tasvir ediyor.

Jill Fullerton-Smith – Gıdalar Hakkındaki Gerçekler (2007)

GIDALAR HAKKINDAKİ GERÇEKLER, Jill Fullerton-Smith, çeviren: Özlem Tüzel Akal, Optimist Yayınları, sağlık, 240 sayfa

Jill Fullerton-Smith’in ‘Gıdalar Hakkındaki Gerçekler’inde, gıdalarla ilgili yaygın efsanelerin gerçekliği bilim laboratuvarında ve gerçek hayatta teste tabi tutuluyor. Fullerton-Smith’in BBC’ye hazırladığı belgeselin kitaplaştırılmasından oluşan çalışmasında, ıspanak, soya, omega-3 ya da süt ürünleri incelendikten sonra, besinlerin beden üzerindeki etkileri ele alınıyor. “Kırmızı şarap sizin için iyi mi kötü mü?”, “Bazı gıdalar gözlük ihtiyacınızı ortadan kaldırabilir mi?”, “Günde sekiz bardak su içmeye değer mi?”, “Detoks diyetleri gerçekten işe yarar mı?” kitabın cevaplamayı amaçladığı birkaç soru.

Yener Oruç – Atatürk’ün “Fikir Fedaisi” Dr. Reşit Galip (2007)

ATATÜRK’ÜN “FİKİR FEDAİSİ” DR. REŞİT GALİP, Yener Oruç, Gürer Yayınları, biyografi, 320 sayfa

Dr. Reşit Galip Türkiye tarihinin önemli figürlerinden biri. Zira kendisi, Türkiye eğitim tarihindeki diğer çalışmaları yanında, 1933 yılındaki üniversite reformunu da başlatmış isimdir. Atatürk’ün, zamanında, “Hem doktordur, hem hukuk doktorudur, hem siyaset doktorudur, hem edebiyat doktorudur ve güzel arkadaştır,” diye bahsettiği Galip, henüz 39 yaşındayken Milli Eğitim Bakanı olmuştu. Oruç’un bu çalışması, Türkiye’nin kuruluşunda, başlıca reformlara imza atmış bu ismin kişisel dünyasına odaklanırken, yakın tarihe dair önemli veriler de sunuyor.

Markar Esayan – Karşılaşma (2007)

KARŞILAŞMA, Markar Esayan, Hayy Kitap, roman, 407 sayfa

‘Karşılaşma’, aralarına düşmanlık ve kin girmiş sıradan insanların karşılaşmasını anlatıyor. Markar Esayan, Hrant Dink’e adadığı bu romanında, sadece Ermenileri değil, tüm Anadolu halklarını derinden sarsan bir trajediyi aktarıyor. Roman, tarihin büyük anlatılardan değil, sade, sıradan insanların belleğinden yeniden dirilişini konu edinmesi ve kendi hikâyelerine sahip çıkan bu insanların ‘büyük’ siyasetlere nasıl direnebildiklerini anlatmasıyla ilgi çekiyor. Romandaki tüm anlatımlar, belleğiyle bir eski zaman bilgesi olan Zayrmayr Bey’in ağzından veriliyor. Daha önce yayımlanan ‘Şimdinin Dar Odası’ isimli kitabıyla İnkılap Roman ödülünü de kazanmış Esayan, keşke sadece roman yazarı olarak yoluna devam etseydi diyeceğimiz isimlerden.

William R. Everdell – İlk Modernler (2007)

İLK MODERNLER, William R. Everdell, çeviren: Hülya Kocaoluk, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 626 sayfa

Amerikalı tarihçi ve yazar William R. Everdell ‘İlk Modernler’de, dünyanın büyük değişimler geçirdiği 20. yüzyılın ilk dönemlerinin önemli şahsiyetlerini anlatıyor. Bu isimler, sordukları sorular ve buldukları yanıtlarla dünyanın, deyim yerindeyse, çehresini değiştirdiler. İşte Everdell’in kitabı, 20. yüzyılın eşiğindeki dünyanın dâhilerinin portrelerini ve düşünce tarihinin kırılma noktalarını akıcı ve etkileyici bir tarzda anlatmasıyla dikkat çekiyor. Yazarın, kültürel, sanatsal ve bilimsel çerçeveyi geniş tutması da, kitabı nitelikli kılan başlıca unsurlardan.

Jeff Hawkins – Zekâ Üzerine (2007)

ZEKÂ ÜZERİNE, Jeff Hawkins, çeviren: Zeynep Esin, Pegasus Yayınları, bilim, 278 sayfa

Jeff Hawkins, Silikon Vadisi’nde, Palm Computing ve Handspring adlı iki şirketin kurucusu ve PalmPilot ve Treo gibi el bilgisayarları ile cep telefonlarının tasarımcısı olarak bilinir. Bunların dışında, Hawkins’in başlıca ilgi alanlarından biri de insan beyni. Hawkins 2002 yılında Redwood Nörobilim Enstitüsü (RNI) adında, beyin teorisi ile ilgili bir araştırma merkezi kurdu. Kendisinin bu şirketle asıl yapmak istediği, insan beyninin zekâdan sorumlu bölümü olan nörokorteksin kapsamlı bir teorik anlayışını geliştirmekti. İşte Hawkins’in kitabı, bu süre zarfında, beynin nasıl çalıştığına dair yaptıkları araştırmaları okuyucularla paylaşıyor. Yazar, kitabının birinci bölümünde, zeki makineler yaratma konusundaki başarısızlığın nedenlerini anlatıyor. Kitabın ilerleyen bölümleri de, kendisinin beyin teorilerine ve bu konudaki muhtelif düşüncelerine yer veriyor.

Vladimir Mayakovski – Lili Brik’e Mektuplar (2007)

LİLİ BRİK’E MEKTUPLAR, Vladimir Mayakovski, çeviren: Bertan Onaran, Zigana Yayınları, mektup, 223 sayfa

Vladimir Mayakovski, Rusya’daki Ekim Devrimi’ni halka anlatmaya çalışmıştı. Bunu, Rusya’yı karış karış gezip toplantılar düzenleyerek veya şiirlerini okuyarak yapmaya çalışmıştı. Kısa bir süre sonra bu çalışmalara yurt dışı geziler de eklendi. İşte ‘Lili Brik’e Mektuplar’, Mayakovski’nin bu yurt içi ve yurt dışı gezilerindeki izlenimlerinden oluşuyor. Mektupların gönderildiği kişi olan Lili Brik de yabancı bir isim değil. Zira kendisi, ünlü Fransız romancı Elsa Triolet’nin ablası. Bu ismin Mayakovski’nin hayatında önemli bir yeri var. Çünkü Mayakovski’nin Brik’e duyduğu tutku, 1915-1916 yılları arasında oldukça artacak ve kendisinin 1918 yılında yayınlanan ‘Omurgalı Flüt’ şiirine de yansıyacaktır. Brik, mektupların baskısına yazdığı önsözde de, “1915’ten ölümüne dek, tam on beş yıl ortak oldum Vladimir Mayakovski’nin yaşamına,” diyor.

Nesime Ceyhan – 1. Dünya Savaşı Hikâyeleri (2007)

1. DÜNYA SAVAŞI HİKÂYELERİ, Nesime Ceyhan, Selis Kitaplar, öykü, 246 sayfa

‘1. Dünya Savaşı Hikâyeleri’, Nesime Ceyhan’ın hazırladığı ‘Osmanlı Dağılırken Ağlayan Hikâyeler’ dizisinin üçüncü ve son kitabı. Türkiyeli yazarlarca kaleme alınan bu hikâyeler, tahmin edilebileceği gibi, 1914-1918 zaman aralığında, savaşın yıkıp yok ettiği Osmanlı İmparatorluğu’nda geçiyor. Enis Tahsin, Hasan Dündar, Fâzıl Turgut, Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Ömer Seyfeddin, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Hüseyin Râgıb, Emine Semiha, Salime Servet Seyfi, Emin Ali, Âkil Koyuncu, Sadiye, Arif Oruç, Aziz Hûdâî, Raif Necdet, Ali Suad, Aka Gündüz ve Fatma Hayrünissâ gibi isimlerin metinlerinden oluşan kitapta, toplam otuz yedi öykü yer alıyor. Ceyhan’ın çalışması, dönem edebiyatına dair iyi örneklerden oluşuyor. Özellikle öykülerin, Türkiye’nin trajik dönemlerini hikâye etmeleri ve bu yönleriyle tarihi ayrıntılar barındırmalarıyla özgün olduklarını söyleyebiliriz.