2007 – Sayfa 6 – Dipnotski

Halide Edip Adıvar – Türk’ün Ateşle İmtihanı (2007)

TÜRK’ÜN ATEŞLE İMTİHANI, Halide Edip Adıvar, yayına hazırlayan: Mehmet Kalpaklı ve S. Yeşim Kalpaklı, Can Yayınları, anı, 313 sayfa

‘Türk’ün Ateşle İmtihanı’, Türkiye’nin hem bir kadın hem de bir yazar olarak önemli figürlerinden olan Halide Edip Adıvar’ın İstiklal Savaşı anıları ile tanıklıklarından oluşuyor. Kendisinin de onbaşı rütbesiyle görev yaptığı Kurtuluş Savaşı sırasında yaşananlar, Adıvar’ın canlı gözlemleri ve etkili anlatımıyla okura sunuluyor. Yazar, çocukluk günlerinden 1918’e kadarki anılarını ‘Mor Salkımlı Ev’ başlığıyla kaleme almıştı. Adıvar’ın bu kitabı da, kendisinin 1918’den 1923’e kadarki anılarına yer veriyor.

Neslihan Kayalar – Hindistan Beni Çağırdı (2007)

HİNDİSTAN BENİ ÇAĞIRDI, Neslihan Kayalar, Ganj Yayınları, gezi, 175 sayfa

Neslihan Kayalar’ın ‘Hindistan Beni Çağırdı’sı, karayoluyla Hindistan’a yapılan bir geziyi anlatıyor. Üç hafta süren bu yolculuk, Kayalar için çok önemli deneyimlerin yaşandığı büyük bir serüvene ve kendini yeniden keşfetme sürecine dönüşmüş. Yazar, bu yolculukta, bir kadın ve insan olarak yol boyunca yaşadıklarını, gözlemlerini ve ruhunda iz bırakan tecrübelerini okuyucuyla paylaşıyor. Kayalar’ın anlatımındaki dilsel özen ve sadelik; gezilip görülenlerin yaşananlarla ve hatta ülkenin siyasi durumuyla ilişkilendirilmesi kitabı okunur kılan başlıca hususlar.

Ercan Akbay – Kuraldışı Öyküler (2007)

KURALDIŞI ÖYKÜLER, Ercan Akbay, Arion Yayınevi, öykü, 132 sayfa

‘Kuraldışı Öyküler’in en öne çıkan yanı, klasik öykü formundan farklı olarak, anti-kahramanların ağzından anlatılan serüvenlere yer vermesi. Kitap, ‘Başka Birisi’, ‘Kumarhane Kuşu’ ve ‘Kötü Olan Benim’ isimli üç öyküden oluşuyor. Birinci öykü, hayatını sıfırlamaya karar verip başkalaşım yaşayan bir orta sınıf finans yöneticisinin başından geçenleri anlatıyor. İkinci öykü, zayıf karakterli bir zamparanın üç gün boyunca sürdüğü ahlaksız eğlence âlemini, son öykü ise, bir piyanistin çıktığı gemi yolculuğunda geçirdiği büyük bir kazanın ardından, âşık olduğu kadınla yaşadığı hastalıklı ilişkiyi anlatıyor.

André Malraux – İnsan Yazgısı (2007)

İNSAN YAZGISI, André Malraux, çeviren: Bertan Onaran, Zigana Yayınları, roman, 394 sayfa

André Malraux, 1925 yılında Çin’e giderek, oradaki toplumcu devrime katılmıştı. Yazarın bu romanı da, kendisinin o dönemdeki politik çalışmalarının ve hayallerinin bir meyvesi. Malraux’nun kurgusunda, düzenli bir orduya sahip İmparator Çan Kay Şek’i öldürerek, kendilerini devrimi gerçekleştirmeye adamış bir grup militanın hikâyesi anlatılıyor. Romanın, Rus kökenli Katov, Alman Hemmelrich, bilge Gisors, Kyo ve Çen gibi karakterleri, tüm umutlarını Çan Kay Şek’i ortadan kaldırarak tarihin akışını değiştirmeye bağlayacaklardır.

Gültekin Emre – Kardeş Fırtınalar (2007)

KARDEŞ FIRTINALAR, Gültekin Emre, Yapı Kredi Yayınları, eleştiri, 330 sayfa

‘Kardeş Fırtınalar’, Gültekin Emre’nin 1991-2006 yılları arasında yazmış olduğu şiir ve şair yazılarını bir araya getiriyor. Emre’nin yazılarında, Behçet Necatigil, Edip Cansever, Melih Cevdet Anday, İlhan Berk, Metin Altıok gibi ustalardan, Haydar Ergülen, Şükrü Erbaş, Behçet Aysan, Ali Cengizkan, Hüseyin Ferhad ve Ali Asker Barut’a kadar, neredeyse yetmiş yıllık Türkiye şiirinin önemli şair ve şiirleri yer alıyor. Emre, şiiri “fırtına”, şairi de “fırtına estiren” olarak selamlıyor.

Ufuk Somer – Gitme Zamanı (2007)

GİTME ZAMANI, Ufuk Somer, Berfin Yayınları, anı, 192 sayfa

Ufuk Somer, alt başlığı ‘İki Mülkiyelinin Öyküsü’ olan ‘Gitme Zamanı’nda, acı, komik hatta trajikomik anılarını anlatıyor. Mülkiye’den mezun olduktan sonra, çeşitli bakanlıklarda on beş yıl memurluk yapan Somer, 12 Eylül darbesinden sonra kamu görevinden istifa etti. Somer, darbe döneminde doruğa ulaşan kuşaklar arasındaki iletişim kesintisini, anılarının merkezine almış. Bu anlatımın, kara mizah çerçevesinden sunulması da, kitabın en ilgi çeken yanı. Bir zamanların Mülkiye’si ve bu kurumda yaşananlar, ülkenin o dönem yaşadığı politik sıkıntılar ve bu süreçte hayata tutunmaya çalışan bir memurun tanığı ve mağduru olduğu dönüşümler, Somer’in anılarında karşımıza çıkan başlıca ayrıntılar.

Hüseyin Rahmi Gürpınar – Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç (2007)

KUYRUKLU YILDIZ ALTINDA BİR İZDİVAÇ / MELEK SANMIŞTIM ŞEYTANI, Hüseyin Rahmi Gürpınar, yayına hazırlayan: Sevengül Sönmez, Everest Yayınları, 232 sayfa

Hüseyin Rahmi Gürpınar, Türkiye edebiyatının en üretken yazarlarından biriydi. Everest Yayınları, bu önemli ismin tüm eserlerini yayınlamaya başladı. Bunların ikinci kısmı olan yukarıdaki iki kitap da, özellikle genç okurlar için sadeleştirildi. Birinci eser, dünyaya çarpması beklenen Halley kuyrukluyıldızının İstanbul insanının hayatında büyük çalkantılara sebep oluşunu hikâye ediyor. Bir öykü derlemesi olan ikinci kitapta ise, dönemin İstanbul halkının mahalle aralarında yaşadıkları, evlerinin içinde olup bitenler canlı bir şekilde anlatılıyor. Gürpınar’ın kendine has mizahi üslubunu yeniden hatırlamak için iyi bir fırsat.

Fatih Bayhan – Latife Hanım’ın Kâğıtları (2007)

LATİFE HANIM’IN KÂĞITLARI, Fatih Bayhan, Pegasus Yayınları, biyografi, 398 sayfa

Latife, ya da tam adıyla Latife Uşşaki, en çok Mustafa Kemal Atatürk’ün eşi olmasıyla ünlüdür. Fatih Bayhan’ın bu çalışması da, Latife Hanım hakkında pek bilinmeyen ayrıntılar sunuyor. Kitapta ağırlıklı olarak, Latife Hanım’ın Atatürk ile yaşadıkları evliliğe dair önemli detaylar yer alıyor. Nasıl tanıştıkları, ilk karşılaştıkları an neler hissettikleri, Mustafa Kemal’in Latife Hanım’a evlenmeden önce ne hediye ettiği, nasıl evlendikleri ve evlilik hayatları, söz konusu detayların birkaçı. Kitap, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda Latife Hanım’ın yüklendiği misyonu ve Atatürk’le kesişen yolunu derli toplu bir şekilde verebilmesiyle dikkat çekiyor.

Talip Apaydın – Sarı Traktör (2007)

SARI TRAKTÖR, Talip Apaydın, Literatür Yayıncılık, roman, 189 sayfa

‘Sarı Traktör’, Türkiye gerçekçi köy edebiyatının önemli isimlerinden olan Talip Apaydın’ın yeniden yayına hazırlanan tüm eserlerinin ilk kitabını oluşturuyor. Türkiye edebiyatının önemli isimlerinden Apaydın’ın eserlerinin yeniden yayınlanması, kuşkusuz sevinç duyulacak bir durum. Roman, Anadolu’nun sıradan bir köyü olan Özeler’de, İzzet Ağa’nın oğlu Arif’in traktör sevdasını hikâye ediyor. Sakinlerinin çoğunluğunun tarımla geçindiği bu köyde, herkes köye bir traktörün gelmesiyle işlerin çok kolaylaşacağını düşünür. Arif de, inatçı babasını bunun için ikna etmeye çalışacaktır. Roman, tarımda makineleşme sürecini hikâye ederken, zengin doğa tasvirleriyle de dikkat çekiyor.

Cemal Dindar (haz) – Nal: Bir Akıl Hastanesinin… (2007)

NAL: BİR AKIL HASTANESİNİN HATIRA DEFTERİ, hazırlayan: Cemal Dindar, Telos Yayıncılık, psikoloji, 378 sayfa

Cemal Dindar’ın hazırladığı ‘Bir Akıl Hastanesinin Hatıra Defteri: Nal’da bir araya getirilmiş şiirler ve metinler, çoğu Bakırköy Akıl Hastanesi’nde uzun dönem yatmak durumunda kalmış kişilere ait. Kitaptaki ‘Nal’ ise, acile getirilen akıl hastalarının ilk tanıştıkları ilaçlar olan, Norodol, Akineton ve Largactil’in baş harflerinden oluşuyor. 1960’larda yayınlanmış ‘İnilti’ adlı şiir kitabı, yine aynı dönemde akıl hastanesinde yayınlanmış ‘Kendi Sesimiz’ adlı dergi, 1990’lı yılların başında yayınlanmış ‘Şizofrengi’ dergisi ve son olarak da, 90’lı yılların sonlarında yayınlanmış ‘Aura’ dergisi, Dindar’ın çalışması için yararlandığı başlıca kaynaklar.