Sevilay Kaygalak – Kapitalizmin Taşrası (2008)

Sevilay Kaygalak ‘Kapitalizmin Taşrası’nda, 16. yüzyıldan 19. yüzyıla, Bursa’da kaydedilen kapitalist ilişki biçimlerinin şehir ve şehrin sosyal hayatındaki etkisini inceliyor.

Kaygalak kitabının ilk bölümünde, kapitalizm ve kentsel değişime; ikinci bölümde, Osmanlı toplumsal yaşamındaki değişimlerin kentlere etkilerine odaklanılıyor.

Çalışmanın üçüncü bölümünde, bir Osmanlı Anadolu kenti olan Bursa’nın demografik özellikleri ve ipek, ham ipek üretimi yoluyla yarattığı yerel ekonomisi anlatılıyor.

Kaygalak, kitabının son bölümünde de, 19. yüzyılda Bursa’daki değişimin sosyo-ekonomik ve mekânsal boyutlarını, bu sürecin kapitalist niteliğini ortaya koyarak analiz ediyor.

  • Künye: Sevilay Kaygalak – Kapitalizmin Taşrası, İletişim Yayınları, inceleme, 242 sayfa

Georges Simenon – Hollanda’da Bir Cinayet (2008)

Georges Simenon, ‘Hollanda’da Bir Cinayet’te, bir öğretmenin ölümü üzerine Hollanda’ya giden başkahramanı dedektif Maigret’nin başından geçenleri anlatıyor.

Nancy Üniversitesi’nde profesör Jean Duclos, kuzey ülkelerinde bir konferans turundadır.

Fakat tam o sırada, Duclus’yu Hollanda’da misafir eden Delfzijl Denizcilik Okulu’nda öğretmen Mösyö Popinga, bir cinayete kurban gider.

Hollanda polisi ise cinayeti profesörün işlediğinden şüphelenir.

Bu esnada Hollanda’ya gitmesi kararlaştırılan Maigret, cinayetin ardındaki sır perdesini aralamaya çalışacak, fakat hiç hesapta olmayan olaylarla karşılaşacaktır.

  • Künye: Georges Simenon – Hollanda’da Bir Cinayet, çeviren: Aysel Bora, Kabalcı Yayınları, roman, 159 sayfa

Ömer Bozkurt – Müzik Coğrafyasında Duraklar (2008)

Gezi kitaplarıyla da bilinen Ömer Bozkurt, ‘Müzik Coğrafyasında Duraklar’da, görevli olarak gittiği bazı Avrupa kentlerine yaptığı müzik yolculuklarını anlatıyor.

Bu yolculuklar, her ne kadar görev amaçlı olsa da, Bozkurt’un bunu bir seyahate dönüştürdüğü ve gittiği şehirlere dışarıdan bakabildiği söylenebilir.

Bozkurt, Avrupa Festivaller Birliği toplantıları çerçevesindeki yaptığı dört yolculuğu ve bir yabancı müzik vakfının ödül töreniyle George Enescu Festivali ve Müzik Yarışması’nı izlemek amacıyla yaptığı iki yolculuğundaki deneyimlerini bizimle paylaşıyor.

  • Künye: Ömer Bozkurt – Müzik Coğrafyasında Duraklar, Sevda-Cenap And Müzik Vakfı Yayınları, anı, 164 sayfa

Kolektif – Ergenekon ve Sosyalistler (2008)

‘Ergenekon ve Sosyalist Hareket’, sosyalistlerin darbe, demokrasi, ılımlı İslam, emperyalizm, Ergenekon, bağımsızlık, yurtseverlik, laiklik, aydınlanma, liberalizm, sınıf mücadelesi, post modernizm, sol anlayışın tarihi ve geleceği konularındaki görüşlerini bir araya getiriyor.

Kitap, Aydemir Güler, Levent Tüzel, Ertuğrul Kürkçü, Ömer Laçiner, Sungur Savran, Mahir Sayın, Merdan Yanardağ, Ergin Yıldızoğlu ve Haluk Yurtsever’in, yukarıdaki konu bağlamında kaleme aldıkları birer makaleden oluşuyor.

Çalışma, Ergenekon operasyonunun ardından, değişik çevreler tarafından eleştirilen sol siyaset için yeni çıkış yolları bulmayı hedefliyor.

  • Künye: Kolektif – Ergenekon ve Sosyalistler, hazırlayan: Merdan Yanardağ, Siyah Beyaz Yayınları, siyaset, 235 sayfa

Gizem Altın Nance – Dostum Pasifik (2008)

‘Dostum Pasifik’, Gizem Altın Nance’in Amerika’daki hayatını anlatıyor.

Nance, 2000 yılında Green Card hayalini gerçekleştirmek için Amerika’ya, Los Angeles’a gider.

Nance’in ABD’deki hayatı, kendisini çok zorlayacak sıkıntılar barındırsa da, kendisine Pasifik’i keşfetmek ve Ölüm Vadisi’ni görmek gibi güzel sürprizler de yaşatır.

Nance’ın burada en çok yüzleştiği şey de, aslında adı üstünde tümüyle hayalden ibaret olan Amerikan Rüyası olacaktır.

Zira Nance, bu rüyanın dışarıdan göründüğü gibi olmadığını kısa sürede anlayacaktır.

Kitapta ayrıca, Nance’la beraber Türkiye’ye gelen Amerikalı eşinin, hiç aşina olmadığı b kültürde minibüse binerken veya hamama giderken başına gelen komik olaylar aktarılıyor.

  • Künye: Gizem Altın Nance – Dostum Pasifik, Boyut Yayınları, anı, 197 sayfa

Didem Elif – Aşk Bir Kadın Hastalığıdır (2008)

‘Aşk Bir Kadın Hastalığıdır’, genç yazar Didem Elif’in ilk kitabı.

Kendisini kutluyor, eserlerinin devamını diliyoruz.

Daha çok kent hayatında geçen öyküler, hayattaki hüzünlü ayrıntılar kadar, rutinin içine gizlenmiş, ilk başta görülemeyen muazzam coşkuyu da barındırıyor.

Elif’in kısa öyküleri ayrıca, ayrıntıları iyi gözlemlemeleriyle de dikkat çekiyor.

Kitaba adını veren öyküde ise, bir tesadüf sonucu nişanlısının kendisini aldattığını öğrenen kadın karakterinin yaşadıkları anlatılıyor.

Bilhassa bu öyküde aldatma konusunun anlatımını ilgi çekici kılan başlıca husus, aşk ile kadınların biyolojik ve ruhsal özellikleri arasındaki ilişkiyi güçlü ifadelerle işlemesi.

  • Künye: Didem Elif – Aşk Bir Kadın Hastalığıdır, Pupa Yayınları, öykü, 128 sayfa

Ernst Mayr – Biyoloji Budur (2008)

Ernst Mayr, biyolojinin bir bütün olarak önemi ve zenginliğini göstermeyi amaçladığı ‘Biyoloji Budur’da, bu bilim dalının son yüzyılda sergilediği muazzam ilerlemenin güzel bir özetini sunuyor.

Mayr, çalışmasının ilk altı bölümünde, “yaşamın ayırt edici özellikleri nelerdir?”, “bilim nedir?”, “biyoloji bağımsız bir bilim midir?” ve “biyoloji doğal dünyayı nasıl açıklar?” gibi sorulardan hareketle, bilim ve biyoloji ilişkisini irdeliyor.

Yazar, kitabının sonraki dört bölümünde, biyolojinin dört alt bilimi olan biyolojik çeşitlilik, gelişim biyolojisi, evrim ve ekolojiyi ele alıyor.

Çalışmanın son iki bölümünde ise, insan evrimi ve etiği konusunda bir tartışma yer alıyor.

  • Künye: Ernst Mayr – Biyoloji Budur, çeviren: Afife İzbırak, TÜBİTAK Yayınları, bilim, 375 sayfa

Hester Donaldson Jenkins – Robert Kolej’in Kızları (2008)

Hester Donaldson Jenkins ‘Robert Kolej’in Kızları’nda, Osmanlı topraklarındaki misyonerlik faaliyetlerini, Mary Mills Patrick ve Robert Kolej üzerinden izliyor.

Patrick, ülkesi Amerika’dan Türkiye’ye gelerek İstanbul Kız Koleji’nin müdireliğini üstlenmişti.

Kitapta, Patrick’le başlayan ve daha sonra gelenekselleşen eğitim anlayışı ele alınıyor.

Bu eğitim kurumunun öteki din ve mezheplere hoşgörülü yaklaşma kültürüyle Amerika ve Avrupa’daki feminist anlayışı Türkiye’ye getirme misyonuyla hareket ettiğini belirten Jenkins, Osmanlı’nın son dönemlerinde kurulan ve o zamandan bu yana Türkiye’deki eğitimin en önemli ve başarılı duraklarından biri haline gelen Kolej’in kapsamlı bir hikâyesini sunuyor.

  • Künye: Hester Donaldson Jenkins – Robert Kolej’in Kızları, çeviren: Ayşe Aksu, Dergah Yayınları, inceleme, 280 sayfa

Cahit Tanyol – Türk Edebiyatında Yahya Kemal (2008)

Türkiye’de, Yahya Kemal’in şiiri ve kişiliği üzerine yazılar düşünüldüğünde, Cahit Tanyol ilk akla gelen isimlerden.

Tanyol, genç yaşlarında Yahya Kemal’in yakın dost çevresine girmiş, bu dostlukları da şairin ölümüne kadar sürmüştü.

İşte, ilk baskısı 1985’te yapılan ‘Türk Edebiyatında Yahya Kemal’, Tanyol’un, büyük şairin yapıtı ve kişiliğine odaklanan yazılarından oluşuyor.

Yazıların bir bölümü Yahya Kemal henüz hayattayken, bir bölümü de şairin ölümünden sonra yayımlandı.

Kitapta ayrıca, Tanyol’un şairle ilgili anılarının ve Yahya Kemal’in Tanyol’a not ettirdiği bazı özel anılarının da bulunduğunu, önemli bir ayrıntı olarak belirtelim.

  • Künye: Cahit Tanyol – Türk Edebiyatında Yahya Kemal, Özgür Yayınları, inceleme, 234 sayfa

Kolektif – Varlık 75. Yıl Seçkisi (2008)

Varlık dergisinin, Türkiye düşün ve edebiyat dünyasına yaptığı katkılar inkâr edilemez.

Derginin 75 yıllık arşivinden oluşturulan bu seçkinin ilginç yönlerinden biri de, daha önce yayımlanan 60. yıl seçkisinden farklı olması.

Bu 60. yıl seçkisinde yer alan yazılar, ağırlıklı olarak ilk kırk yıldan seçilirken, 75. yıl seçkisinde ise, derginin 1980 sonrası döneminin daha öne çıktığı görülüyor.

Hatırlanacağı gibi, 1980’den itibaren Türkiye’nin değişen, dönüşen atmosferine kendini uydurmaya çalışan dergi, farklı açılımlar, yenilikler denemişti.

İşte bu seçki, bir dönemin yazınsal ve kültürel çerçevesini ayrıntılı bir şekilde ortaya koyan yazılar barındırmasıyla önemli.

  • Künye: Kolektif – Varlık 75. Yıl Seçkisi, hazırlayan: Enver Ercan, Varlık Yayınları, antoloji, 475 sayfa