Banu Avar – Hangi Avrupa? (2008)

‘Hangi Avrupa?’, Banu Avar’ın TRT’de yayımlanan ‘Sınırlar Arasında’ isimli programı için yaptığı on yedi Avrupa yolculuğunu bir araya getiriyor.

Bu gezilerden yansıyan başlıca iddia, Avrupa’nın çeşitli konularda büyük bir çifte standart uyguladığı ve Türkiye’nin uyması gereken Kopenhag Kriterleri ile Avrupa ölçütlerinin, Avrupa’da dahi uygulanmadığı şeklinde özetlenebilir.

Hatırlanacağı gibi, ‘Sınırlar Arasında’nın Avrupa’yla ilgili bölümlerinin yayımlanması konusunda sıkıntılar yaşanmış, programların bazı bölümleri kesintiye uğramıştı.

Bu bölümlerden biri de, Nobel Ödülü’yle ilgili olanıydı.

Kitapta, TRT’de yayımlanırken önemli bölümleri ekrana yansımamış röportajlar da yer alıyor.

  • Künye: Banu Avar – Hangi Avrupa?, Remzi Kitabevi, siyaset, 399 sayfa

Yavuz Demirkol – Ayaş Yollarında Tünelim Kaldı (2008)

Yavuz Demirkol, ‘Ayaş Yollarında Tünelim Kaldı’da, Ankara-İstanbul yolunu 160 kilometre kısaltacak ve 1975’ten itibaren DPT’nin yatırım programına giren Ayaş Tüneli’nin, tümüyle bize has nedenlerle bir türlü tamamlanamayışının hikâyesini anlatıyor.

Kitapta da görüleceği gibi, 6 cumhurbaşkanı, 22 hükümet, 10 başbakan ve 25 bakanın görev yaptığı bu dönemde, tünelin bir türlü tamamlanmaması, devlet erkânının ibretlik yaklaşımından kaynaklanıyor.

Demirkol çalışmasında, hızlı tren projesi kapsamındaki tünelin trajikomik hikâyesini, yakın tarihin siyasi gelişmeleri ekseninde anlatıyor.

  • Künye: Yavuz Demirkol – Ayaş Yollarında Tünelim Kaldı, BTS Yayınları, tarih, 445 sayfa

Kolektif – Kim Korkar 21. Yüzyıldan (2008)

Soğuk savaşın ardından ilan edilen yeni dünya düzeninin en karakteristik yönü, beraberinde yepyeni sorunlar getirmesi.

Dünya ölçeğinde şiddetin yaygınlaşması, 11 Eylül saldırılarından sonra kendini gösteren, güçlerin yeni hiyerarşisi ve devlet dışı aktörlerin rolünün artması,  uluslararası ceza yargısı, sürdürülebilir kalkınma gibi sorunlar hakkında uluslararası uzlaşmalar, bu yeni düzenin birkaç ayrıntısı.

İşte bu kitapta bir araya getirilen makaleler, yeni uluslararası sistemin kendine has özelliklerini açıklamayı amaçlıyor.

  • Künye: Kolektif – Kim Korkar 21. Yüzyıldan, editör: Bertrand Badie, çeviren: Özgür Adadağ, NTV Yayınları, siyaset, 125 sayfa

Isaiah Berlin – Kirpi ile Tilki (2008)

‘Kirpi ile Tilki’, 20. yüzyılın önemli liberal düşünürlerinden Isaiah Berlin’in seçme makalelerinden oluşuyor.

“Sadece kendin haklı olduğunu, hakikati gören sihirli bir göze sahip olduğunu ve sana katılmayan diğerlerinin haksız olduğunu düşünmek korkunç ve tehlikeli bir kibirdir,” diyen Berlin, farklı değerlerin çatışma sebebi değil, nasıl yaşanacağına dair farklı bakış açıları sunduğunu söylüyor.

Makalelerde, Berlin’in karşı-Aydınlanma, Machiavelli ve Tolstoy’un tarih anlayışı üzerine düşünceleri yer alıyor.

Kitabın ismi ise, tahmin edilebileceği gibi, tek büyük bir şey bilen kirpi ile birçok şey bilen tilkiyi sembolize ediyor.

  • Künye: Isaiah Berlin – Kirpi ile Tilki, derleyen: Murat Borovalı, çeviren: Mete Tunçay ve Zeynep Mertoğlu, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 342 sayfa

Roger E. Backhouse ve Bradley W. Bateman (ed.) – Keynes (2008)

Farklı yazarların katılımıyla oluşan bu kitap, 20. yüzyılın en tanınmış iktisatçılarından olan John Maynard Keynes’in katkılarını tartışıyor.

Kitap özellikle, Keynes’in iktisat kuramı ve metodolojisi üzerine geliştirdiği görüşleri, onun yaşamının kişisel yönleriyle harmanlayarak vermesiyle öne çıkıyor.

Keynes’i ekonomist, filozof, iktisatçı gibi yönleriyle işleyen yazılar, aynı zamanda Keynes’in siyasal felsefesi, bilimsel metodolojisi ve Keynes’e dair efsaneler gibi, oldukça geniş bir alanda hareket ediyor.

Kapsamlı ve nitelikli olmasıyla dikkat çeken kitapta, geçen yüzyılın iktisat teorisini önemli oranda yenilemiş bir ismin portresi çiziliyor.

  • Künye: Kolektif – Keynes, editör: Roger E. Backhouse ve Bradley W. Bateman, çeviren: Müfit Günay, Dost Kitabevi, biyografi, 303 sayfa

Nejat Akar – Bozkır Çocuklarına Bir Umut: Dr. Albert Eckstein (2008))

Nejat Akar, ‘Bozkır Çocuklarına Bir Umut’ta, Türkiye’nin tıp bilimine önemli katkılarda bulunmuş Yahudi kökenli bilim adamı Prof. Dr. Albert Eckstein’ın muazzam çalışmalarını anlatıyor.

Düsseldorf’taki çocuk hastalıkları kliniğinin başhekimi olan Eckstein, 1933’te de Tıp Akademisi’ne atanmış, fakat kısa bir süre sonra Nazilerin iktidara gelmesiyle görevinden alınmıştı.

Bunun üzerine Türkiye’ye göç eden Eckstein, Ankara Numune Hastanesi çocuk kliniği şefliği, ardından da Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk hastalıkları şefliğine getirildi.

Eckstein, Türkiye tıbbına bu dönemde önemli katkılarda bulundu.

İşte Akar’ın kitabı, bu önemli ismin hayat hikâyesini ve çalışmalarını anlatmasıyla önemli.

  • Künye: Nejat Akar – Bozkır Çocuklarına Bir Umut: Dr. Albert Eckstein, Gürer Yayınları, biyografi, 222 sayfa

Halil Çelik – Uluslararası İşçiler Birliği (Birinci Enternasyonal) (2008)

Halil Çelik, ‘Uluslararası İşçiler Birliği’nde, 1864 yılında kurulan ve daha ziyade Birinci Enternasyonal olarak bilinen birliğin tarihini anlatıyor.

Çelik çalışmasında, örgüte dair yanlış kanıları da gösteriyor.

Yazar, birliğin Marksist/komünist bir örgütlenme olarak Marx tarafından kurulduğunun tamamen yanlış olduğunu ve Kapital’in dahi henüz yayımlanmadığı bu dönemde, örgütün, sendikacılar tarafından kurulduğunu gösteriyor.

Birliğin yıllarca, net bir programa bile sahip olmayan gevşek bir sendikal dayanışma örgütü olduğu ve bir dünya partisi anlamında ilk enternasyonalin, Marx ve Engels’in söz konusu birlikten uzun zaman önce kurdukları Komünistler Birliği olduğu, çalışmanın dikkat çeken tezlerinden.

  • Künye: Halil Çelik – Uluslararası İşçiler Birliği (Birinci Enternasyonal), Prinkipo Yayınları, tarih, 363 sayfa

Nur Vergin – Siyasetin Sosyolojisi (2008)

Nur Vergin’in ilk baskısı 2003’te yapılan ‘Siyasetin Sosyolojisi’ isimli bu çalışması, aradan geçen süre içinde altıncı baskıyı yapmış durumda.

Vergin’in siyaset sosyolojisinin kavramlarını, tanımlarını ve yaklaşımları ele aldığı çalışması, gündelik hayatta karşılaşılan siyaset kavramlarını kapsamlı bir şekilde açıklıyor.

Vergin, bu alanla ilgili, klasik siyaset sosyolojisi teorisyenlerinin yorumlarının yanı sıra, Habermas, Foucault, Nietzsche, Mouffe, Lyotard, Baudrillard, gibi birçok ismin yaklaşımlarını da aktarıyor.

Çalışmanın, hem akademik çevrelerin, hem de siyaset ile sosyoloji arasındaki ilişkiyi merak edenlerin ilgisini çekebilecek nitelikte olduğunu hatırlatalım.

  • Künye: Nur Vergin – Siyasetin Sosyolojisi, Doğan Kitap, sosyoloji, 352 sayfa

Orhan Türker – Halkidona’dan Kadıköy’e (2008)

Orhan Türker ‘Halkidona’dan Kadıköy’e adlı bu çalışmasında, son elli yılda şekillenmiş günümüz Kadıköy’ünden çok, bu semtin İskele, Çarşı, Yeldeğirmeni, Haydarpaşa, Altıyol, Bahariye, Moda, Kızıltoprak ve Kalamış’la çerçevelenmiş tarihini anlatıyor.

Türker, 1964 yılında Kıbrıs’ta patlak veren “Kanlı Noel”in ertesinde İstanbul’da yaşayan Yunan vatandaşlarının sınır dışı edilmesinin, Türk vatandaşı olan İstanbullu Rumlarda panik yarattığını ve bunun da beraberinde, semtin ağırlıklı kesimini oluşturan Rumların Yunanistan’a göç etmesini getirdiğini hatırlatıyor.

Bu göç, Kadıköy’ün sosyal, etnik ve dini yapısını trajik bir biçimde değiştirmişti.

İşte Türker’in kitabı, semtin bu göçten önceki yaşamına odaklanmasıyla önemli.

  • Künye: Orhan Türker – Halkidona’dan Kadıköy’e, Sel Yayıncılık, tarih, 100 sayfa

Robert Dankoff – Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi Okuma Sözlüğü (2008)

Türk dili uzmanı Robert Dankoff’un, ‘Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi Okuma Sözlüğü’ ilk yayınlandığı 2004 yılında büyük bir ilgiyle karşılanmıştı.

Yayınevinin on ciltlik Evliya Çelebi seyahatnâmesini yayımlanmasına mukabil raflardaki yerini alan sözlük, seyahatnamenin daha iyi anlaşılmasını sağlayan bir rehber niteliğinde.

Bilindiği gibi Evliya Çelebi seyahatnamesi, 17. yüzyıl Türkçe’si bakımından değerli bir kaynak olmasının yanı sıra, pek çok dilden kelimeler, deyimler ve atasözleri de barındırıyor.

Bu zenginlik, aynı zamanda eserin anlaşılabilirliği açısından güçlükler de barındırdığından, Dankoff’un çalışmasının önemi bir boşluğu doldurduğu açık.

  • Künye: Robert Dankoff – Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi Okuma Sözlüğü, çeviren: Semih Tezcan, Yapı Kredi Yayınları, sözlük, 291 sayfa