Kolektif – Yürekteki Ok (2009)

‘Yürekteki Ok’, dünya edebiyatından seçilmiş aşk şiirlerinden oluşan bir seçki. Seçkide, eski çağlardan günümüze, yeryüzünün çeşitli dillerinde yazılmış ve Türkçeye çevrilmiş şiirler yer alıyor.

Seçkide yer alan, Catullus’un ‘Geceden Önce’ şiirinden bir alıntı:

“Yaşayalım Lesbia’m, sevişelim,

Metelik vermeden homurtusuna,

Kıskanç ve suratsız ihtiyarların.

Batan gün her sabah yeniden doğar;

Ama bu bizdeki süreksiz ışık

Bir kere söndü mü ötesi gece;

Hiç bitmeyen bir gece, tek ve sonsuz,

Bin kere öp beni, öp, yüz kere öp;

Bin kere, sonra yüz kere yeniden.

Bin kere, yüz kere, öp, durmadan öp,

Şaşır sayısını, şaşır Lesbia’m,

Şaşır ki sevdamıza göz değmesin.”

  • Künye: Kolektif – Yürekteki Ok, hazırlayan: Cevat Çapan, Sözcükler Yayınları, şiir, 94 sayfa

Mustafa Sönmez – 100 Soruda Küresel Kriz ve Türkiye (2009)

Mustafa Sönmez ‘100 Soruda Küresel Kriz ve Türkiye’de, neoliberal kapitalizmin günden güne derinleşen krizine ve bunun Türkiye’ye yansımalarına odaklanıyor.

Kriz tüm dünyada olduğu gibi, Türkiye’de de tüm yıkıcılığıyla devam ediyor.

Dünyadaki bu altüst oluşu ve Türkiye’ye etkilerini analiz eden Sönmez, krizin dinamiklerini, krize hangi ülkenin, hangi bloğun, hangi şartlarda girdiğini saptamaya ve Türkiye’nin bu küresel krize nasıl girdiğini anlamaya çalışıyor.

Sekiz bölümden oluşan nitelikli çalışmasında Sönmez ayrıca, özellikle emek kesimlerinin krizin tahribatından kayıplarını en aza indirmek için nelerin yapılması gerektiğini de anlatıyor.

  • Künye: Mustafa Sönmez – 100 Soruda Küresel Kriz ve Türkiye, Alan Yayıncılık, ekonomi, 232 sayfa

Kolektif – Füruzan Diye Bir Öykü (2009)

Yirmi yedinci TÜYAP Kitap Fuarı Onur Yazarı Füruzan için Faruk Şüyün’ün hazırladığı ‘Füruzan Diye Bir öykü’, Türkiye edebiyatının bu önemli yazarına dair çok yönlü bir çalışma.

Füruzan’ın yaşadığı yerlerde geçen, anılarla yoğrulan kitaba, Ece Ayhan’dan Haydar Ergülen’e, Tahsin Yücel’den Selim İleri’ye otuz yazar katıldı.

Yazara dair kaynak niteliğindeki çalışma, çok sayıda fotoğraf ve Füruzan’ın yapıtlarına dair bilgilerle de zenginleştirilmiş.

Kendine has anlatımıyla Türkiye edebiyatına önemli katkılarda bulunan Füruzan, toplumsal ve siyasal olaylara duyarlılığını da ön planda tutan, kişilerini derinlemesine inceleyen ve anlatımını ayrıntılarla besleyen kalemlerden.

Öykü, roman, şiir, tiyatro, yolculuk, senaryo ve röportaj gibi, edebiyatın farklı dallarında eserler veren yazar, ilk kitabı ‘Parasız Yatılı’ ile 1972 Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazanmıştı.

  • Künye: Kolektif – Füruzan Diye Bir Öykü, hazırlayan: Faruk Şüyün, Yapı Kredi Yayınları, biyografi, 414 sayfa

Kolektif – Yaşayan Lenin (2009)

Altı yazarın metinlerini bir araya getiren ‘Edebiyat ve Sinemada Yaşayan Lenin’, Lenin’i sanat yoluyla anlatmaya çalışıyor.

Kitapta yer alan beş metin, Lenin’in devrimci pratiğinin sinema ve edebiyat alanındaki yansımalarına odaklanıyor.

“Tarihsel gerçeğin, sanatsal gerçekliğin temeli ve özü olduğu” ilkesinden yola çıkan kitap, sinema ve edebiyatın toplumu değiştirip dönüştürmede büyük bir güce sahip olduğunu göstermeyi amaçlıyor.

İdeolojik savaşın şiddetlendiği günümüzde bu kitabın, Lenin’in edebiyat ve sanattaki imajına güçlü bir katkıda bulunduğunu söyleyebiliriz.

  • Künye: V. V. Novikov, Roland Leroy, Aleksandr S. Karaganov, Luda Schnitzer, Jean Schnitzer ve Sergey Yutkeviç – Edebiyat ve Sinemada Yaşayan Lenin, çeviren: İsmail Yerguz, Sel Yayıncılık, sanat, 207 sayfa

James Ellsworth De Kay – 1831-1832 Türkiye’sinden Görünümler (2009)

Amerikalı doğa bilimci James Ellsworth De Kay, kolera araştırması için İstanbul ve İzmir’i ziyaret etmişti.

Seyahatnamesini ilk olarak 1883’te yayımlayan De Kay, burada mesleğinin verdiği bilgiyle, geçtiği bölgenin coğrafyası, iklimi, doğal yapısı, bitki örtüsü ve canlı türleri hakkında bilgiler veriyor.

Yazar, Türkiye ziyaretini toplumsal, kültürel, siyasal ve iktisadi gözlemler yaparak değerlendiriyor.

Kitap, yazarın tıp doktoru olarak İstanbul’daki kolera salgını ve tedavisiyle ilgili gözlemleri ve 1830 tarihli Osmanlı-Amerikan anlaşmasının imzası için yapılan girişimler hakkında önemli bilgiler veriyor.

  • Künye: James Ellsworth De Kay – 1831-1832 Türkiye’sinden Görünümler, çeviren: Serpil Atamaz Hazar, ODTÜ Yayıncılık, tarih, 420 sayfa

Nadje Sadig Al-Ali – Iraklı Kadınların Anlatılmayan Öyküsü (2009)

‘Iraklı Kadınların Anlatılmayan Öyküsü’, 1948 ile 2006 yılları arasında ülkelerinde yaşananlara ilişkin Iraklı kadınların bugüne kadar anlatmadıkları çok sayıda hikâyeden oluşuyor.

Çalışmayı özgün kılan yönlerden biri, Iraklı kadınların yaşam öyküleriyle deneyimlerini temel alarak, bunları geleneksel tarihle harmanlaması ve böylece bir ya da birden çok alternatif tarih inşa etme çabasıdır diyebiliriz.

“Tüm tarihler ve anılar, inşa edilir” önermesinden hareket eden Nadje Sadig Al-Ali, kadınların Irak’taki yaşam koşullarını, ev, okul ve iş yerlerindeki konumlarını, anne ve eş olarak varlıklarını tarihsel bir süreç içinde resmediyor.

  • Künye: Nadje Sadig Al-Ali – Iraklı Kadınların Anlatılmayan Öyküsü, çeviren: Yasemin Tezgiden, İletişim Yayınları, kadın, 332 sayfa

İbrahim Nasrallah – Karanlığın İçinde (2009)

Filistinli gazeteci ve yazar İbrahim Nasrallah, alt başlığı ‘Filistin’in Siyah Güneşi’ olan ‘Karanlığın İçinde’ isimli bu romanında, içinden çıkılmaz hale gelen ve sürekli kanayan bir yaraya dönüşen Filistin’de yaşananları hikâye ediyor.

Nasrallah, hayatta kalma savaşı veren sivil halkın trajik hayatı, şiddetin insanların dünyasında yarattığı telafi edilemez tahribatı, kendi topraklarında yıllarca mülteci olmanın verdiği muazzam ezikliği, her biri savaşın içinde büyümüş karakterlerinin gözünden anlatıyor.

Kendisi de Ürdün’de bir mülteci kampında doğan Nasrallah’ın, şu ana kadar on şiir kitabı, yedi romanı ve iki çocuk kitabı yayımlandı.

  • Künye: İbrahim Nasrallah – Karanlığın İçinde, çeviren: Arzu Nalbantoğlu, Pupa Yayınları, roman, 195 sayfa

Selma Fındıklı – Vardar Rüzgârı (2009)

Selma Fındıklı son romanı ‘Vardar Rüzgârı’nda, Mustafa Kemal’in hem yaşıtı hem de memleketlisi olan Cenap Fehmi’nin, Türkiye tarihinin önemli olaylarıyla iç içe geçmiş hikâyesini anlatıyor.

Fındıklı, doğup büyüdüğü Selanik’ten bir daha dönmemek üzere İstanbul’a sürüklenen Cenap Fehmi’nin, Dimitra isimli bir Rum kızıyla yaşadığı aşkı, aylarca Çanakkale Savaşı’nda Mustafa Kemal’in askerlerinden biri olarak savaşmasını, Anadolu’da verilmekte olan Milli Mücadele’ye ve zorluklarla dolu Kurtuluş Savaşı’na katılmasını anlatıyor.

Roman, Cenap Fehmi’nin kişisel dünyasında yaşadığı dönüşümleri anlatırken, bu dönüşümü, dönemin iz bırakan trajik olaylarıyla iç içe geçmiş bir halde kurguluyor.

  • Künye: Selma Fındıklı – Vardar Rüzgârı, Remzi Kitabevi, roman, 267 sayfa

Avni Özgürel – Küllenen İzler 1 (2009)

Avni Özgürel, alt başlığı ‘Portreler Galerisi’ olan ‘Küllenen İzler’in bu birinci cildinde, Türkiye’nin yakın tarihinde düşünce, sanat, kültür hayatına damgasını vurmuş kişileri anlatıyor.

Yazar, Abdülbaki Gölpınarlı’dan Ahmet Cevdet Paşa’ya, Ali Fuat Başgil’den Elmalılı Hamdi Yazır’a, Mustafa Suphi’den Niyazi Berkes’e, Ömer Lütfü Barkan’dan Pertev Naili Boratav’a birçok ismin portresini sunuyor.

Portrelerini sunduğu kişilerin, gençlere aktarılması gerektiğini söyleyen Özgürel, yurt dışında hemen her ülkede benzer niteliklere sahip sanat ve düşünce insanlarına ait neredeyse her şeyin korunarak sonraki kuşaklara aktarılırken Türkiye’de unutulmuşluğa terk edildiğini belirtiyor.

  • Künye: Avni Özgürel – Küllenen İzler 1, Etkileşim Yayınları, portre, 256 sayfa

Özkan Satılmış – Şiir Koy Alnıma (2009)

‘Şiir Koy Alnıma’, genç şair Özkan Satılmış’ın ilk kitabı.

Bu kitabıyla 2008 Memet Fuat Genç Şiir Ödülü’nü kazanan Satılmış’ı kutluyor, eserlerinin devamını diliyoruz.

Kitaptaki ‘Sevda mermeri’ isimli şiir şöyle:

“Ayaklarını sende barındırıyor çiçeklerim

 

kasığındaki süsenin gölgesine duruyorum

 

Sesin zeytin topluyor, sesin ilk anahtar Tanrımı kilitlemeye

 

Göğsüm, süt yanığı.

Kaşısam, bir ırmak ters dönüyor

Kaşısam, küsüyor kurt elmasına

 

Bir sandalyedeyim, her ayağı sevda mermerinde

 

Dil uzatsan, dağılıyor damak.

Sözcükler; güneşsiz, kadınsız, dalsız, narçiçeksiz…

 

Sanki yüreğin başka bir evren

Avuç içleriyle gül yaratan

 

Yüreğim senin, ilk insandan bu yana.”

  • Künye: Özkan Satılmış – Şiir Koy Alnıma, Yasakmeyve Yayınları, şiir, 54 sayfa