Onur Yıldırım ve Uğur Şahin Umman – Çizmelerimi Çıkarayım mı? (2017)

Türkiye, kitlesel katliamların yaşandığı bir ülke haline geldi.

Zonguldak, Reyhanlı, Roboski, Soma, Ermenek, Suruç, Ankara, İstanbul, Cizre ve Ege kıyıları…

Bu katliamların içinde 13 Mayıs 2014’te Soma madeninde öldürülen 301 işçi de, yüreğimizde kanayan bir yara olarak durmakta.

Onur Yıldırım ve Uğur Şahin Umman, olay yerine cinayetin ilk saatlerinde varan, İzmir’de gazetecilik yapan iki isim.

İki gazetecinin bizzat deneyimlerine dayanan kitap, oraya vardıkları andan itibaren yaşadıklarını, gördüklerini, duyduklarını ve düşündüklerini okurlarına aktarıyor.

Kitap, olayın bir kaderden ya da kazadan çok, siyasi ve ekonomik boyutuyla tarihsel derinliğe sahip bir mesele olduğunu apaçık bir şekilde ortaya koyuyor.

Birçok insanla yapılan birebir görüşmelere dayanan kitap, olayın nitelikli bir belgeselini çekiyor.

Devletin ve medyanın ölümleri, katliamları ve iş cinayetlerini normalleştirmeye, unutturmaya çalıştığı bir dönemde bu kitap, yaşananları birer birer kayda almasıyla altın değerinde.

Bir daha Somalar olmasın diye.

  • Künye: Onur Yıldırım ve Uğur Şahin Umman – Çizmelerimi Çıkarayım mı?, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 352 sayfa

 

Carl Sagan – Soluk Mavi Nokta: İnsanın Uzaydaki Geleceğine Bir Bakış (2017)

İnsanoğlu, başından beri gezgindi. Diğer bir deyişle türümüz var olduğundan beri geçen zamanın yüzde 99,9’unda bizler avcı ve toplayıcıydık.

Son 10 bin yıldır göçebe hayatını bıraktık. Ki bu süre, uzun tarihimizde bir an kadar kısa bir süredir.

Hâlâ yerimizde duramıyoruz ve yeryüzünden sonraki durağımız da şimdi uzay.

İşte Carl Sagan elimizdeki bu görkemli kitabında, uzayın gizemleri ve insanın uzaydaki geleceği üzerine düşünmekte.

Her okurun rahatça anlayabileceği, zor anlaşılır bilimsel jargondan uzak kaleme alınmış çalışma, şimdi pek çok insana rüya gibi görünen, insanın kozmostaki yolculuğunun tarihini, güneş sistemi ve galaksiler hakkında aydınlatıcı bilgiler eşliğinde irdeliyor.

Sagan, türümüzün bu uçsuz bucaksız evrendeki yolculuğunda başarılı olacağına, bir uzay uygarlığı kuracağına inanıyor ve bilimsel araştırmaların verilerinden yararlanarak biz okurlarını da buna ikna ediyor.

Hem aydınlatıcı, hem tutkulu hem de şiirsel bir kitap.

  • Künye: Carl Sagan – Soluk Mavi Nokta: İnsanın Uzaydaki Geleceğine Bir Bakış, çeviren: Süha Sertabiboğlu, Ayrıntı Yayınları, bilim, 320 sayfa

Yves Lacoste – Coğrafya, Her Şeyden Önce Savaş Yapmaya Yarar (2014)

Coğrafyacı ve jeopolitika uzmanı Yves Lacoste, polemiklerle ilerleyen elimizdeki incelemesinde, çağlar boyunca coğrafyanın savaş ve yıkımlarla amaçlarına ulaşan iktidarlarca nasıl kullanıldığını tartışıyor.

Uzun yıllar saha çalışmaları yapmış ve ABD’nin Vietnam savaşının sürdüğü esnada, bölgeyi bu anlamda inceleme fırsatı bulmuş Lacoste, devlet aygıtının bölgede yaşayan insanların kontrol edilmesi ve organize edilmesi açısından, coğrafyanın gerek fiziksel ve gerekse iktisadi, sosyal, demografik ve siyasi özellikleri açısından araç olduğunu savunuyor.

Yazar bu argümanını geliştirirken, dünyadan birçok örnek de sunuyor.

  • Künye: Yves Lacoste – Coğrafya, Her Şeyden Önce Savaş Yapmaya Yarar, çeviren: Selim Sezer, Ayrıntı Yayınları, coğrafya, 191 sayfa

Kayhan Delibaş – Risk Toplumu (2017)

Belirsizliklerin arttığı, korku kültürünün yaygınlaştığı, güven erozyonunun doruğa ulaştığı içinde yaşadığımız dönemi en iyi açıklayan iki kavram, risk toplumu ve belirsizlikler çağı.

Bilhassa son on yılda yaşanan inanılmaz toplumsal dönüşüm, kültürel dünyamızı o kadar etkiledi ki, bunun kaçınılmaz bir sonucu olarak söylentiler, dedikodular, şehir efsaneleri ve komplo teorilerinin hızla yayıldığı ve toplumsal hayatın her alanına hızla sirayet ettiği görülüyor.

İşte Kayhan Delibaş da bu nitelikli çalışmasında, söylentileri sosyolojik bir perspektiften risk toplumu, belirsizlikler ve güven erozyonu gibi kuramlar çerçevesinden irdeliyor.

Kitap, söylenti, dedikodu, şehir efsanesi ve komplo teorilerilerinin neden bu denli sık ortaya çıkmaya başladıklarını, toplum içinde hangi yollarla yayıldıklarını, nasıl ve neden bu denli geniş bir alanı etkilediklerini ayrıntılı bir bakışla irdeliyor.

  • Künye: Kayhan Delibaş – Risk Toplumu, Ayrıntı Yayınları, sosyoloji, 320 sayfa

James M. Jasper – Protesto (2017)

Politika, ahlak ve kültür konuları üzerine çalışan James Jasper, Wall Street’i İşgal Et eylemlerinden Mısır’daki devrime ve Hindistan’daki Dalit hareketine, farklı yer ve farklı zamanlarda ortaya çıkmış toplumsal hareketleri izleyerek bir protestonun ortaya çıkışı ve gelişiminin altındaki etkenleri aydınlatıyor.

  • Protestolar hangi şartlarda ortaya çıkar?
  • Üyelerini nasıl kazanır?
  • Örgütlenme aşamasında hangi sıkıntılarla boğuşur?
  • Medya ve siyasi aktörlerle nasıl ilişkiler kurar?
  • Bireylerin bu eylemlerde bulunmalarını sağlayan temel etkenler neler?
  • Bireylerin psikolojik durumları ve dürtüleriyle siyasi tavırları arasında her zaman doğru bir orantı vardır mıdır?

Bu ve bunun gibi pek çok sorunun yanıtını veren Jasper, hiçbir protesto hareketinin ve onlara katılan bireylerin tek bir kategoriye indirgenemeyeceğini gözler önüne seriyor.

  • Künye: James M. Jasper – Protesto, çeviren: Aslı Önal, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 256 sayfa

Joseph Roth – Sonsuz Kaçış (2017)

Alman edebiyatının önde gelen simalarından Joseph Roth’tan, 1. Dünya Savaşı’nda geçen, başkahramanı Franz Tunda’nın maceralar ve ruhsal dönüşümlerle örülü hikâyesi.

Tunda, Joseph Roth’un neredeyse bütün romanlarında gördüğümüz, kendini hiçbir yere ait hissedemeyen karakterlere iyi örneklerden.

Avusturya-Macaristan ordusuna bağlı bir teğmen olarak Rus cephesine gönderilen Tunda, burada ölümün çerçevelediği birbirinden heyecanlı maceralar yaşamaya başlar.

Burada savaşırken Ruslara esir düşen Tunda, bir yolunu bulup tutulduğu kamptan kaçar.

Fakat her şey daha yeni başlamıştır: Zira bundan sonra Tunda’nın hayatı daha da karmaşık bir hal alır:

Devrimci bir grupla tanışma,

Grubun lideri Nataşa Aleksandrova ile yaşanan aşk,

Görev için Bakü’ye gidiş ve burada yapılan evlilik,

Viyana’ya geri dönüş,

Viyana’dan Berlin ve Paris’e uzanan yıllar…

Franz Tunda, Avrupa’da savaşın yıkıntıları üstüne yükselen yeni insana da tanık olur.

Fakat bu yeni insan da, kahramanımıza hiçbir heyecan vermez.

Zira Tunda, bu abartılan yeni bireyin içinin boş olduğunu, sadece bir mitten ibaret olduğunu fark eder.

Franz Tunda belki maceralarıyla değil, ama hayata ve siyasete dair takındığı muhalif tavrıyla, Joseph Roth’un bizzat kendisidir diyebiliriz.

  • Künye: Joseph Roth – Sonsuz Kaçış, çeviren: Ahmet Arpad, Ayrıntı Yayınları, roman, 160 sayfa

Hüseyin Aygün – Fişlemenin Kısa Tarihi (2014)

Yirmi dördüncü dönem CHP milletvekili ve TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu üyesi Hüseyin Aygün’den, iktidarların dinleme, izleme ve fişleme faaliyetlerinin tarihsel, güncel ve hukuki bir analizi.

Aygün kitabında,

Gözetleme, dinleme, güvenlik soruşturması ve sabıka kaydı gibi fişlemeyle akraba kategorileri,

Hapsetme, kişisel veri toplanması, nüfus sayımı, jurnalcilik ve gizli tanık gibi fişleme yöntemlerini,

Edebiyat dünyasından fişleme örneklerini,

AKP’nin fişleme seyir defterini,

Fişlemenin hukuki arka planını,

Ve fişlemenin özel hayatın gizliliği, mahremiyet ve insan haklarının korunmasına yönelik oluşturduğu tehditleri anlatıyor.

  • Künye: Hüseyin Aygün – Fişlemenin Kısa Tarihi, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 215 sayfa

Kolektif – Gezi ve Sosyoloji (2014)

Sosyologların Gezi Direnişi’ne dair yorum ve analizleri, elimizdeki ‘Gezi ve Sosyoloji’de.

Kitabın ilk bölümünde yer alan makaleler, sosyologların Gezi’de yaşananlara nasıl yaklaşması gerektiğini, onunla ne şekilde yüzleşebileceklerini irdeliyor.

İkinci bölüm ise, Gezi’nin ortaya çıkan çok katmanlı yapıyı “şiddet”, “sınıf”, “siyaset/hareket”, “mekân/kent” ve “kültür/sembol” başlıkları altında değerlendiriyor.

Weberci “Devletin meşru şiddet tekeli” tezi bağlamında Gezi’deki devlet şiddeti,

Gezi Direnişi ve orta sınıf dinamikleri,

Apolitikliğin politik yönelimleri,

Ve muhafazakâr dilin gezi parkı söylemleri, kitapta ele alınan kimi konular.

  • Künye: Kolektif – Gezi ve Sosyoloji, derleyen: Vefa Saygın Öğütle ve Emrah Göker, Ayrıntı Yayınları, sosyoloji, 334 sayfa

Zygmunt Bauman – Azınlığın Zenginliği Hepimizin Çıkarına mıdır? (2014)

Zygmunt Bauman kısa olmakla birlikte oldukça etkili yazılmış eldeki kitabında bizi, yoksullar ile zenginler arasında dipsiz bir uçurum halini almış ekonomik eşitsizlik üzerine derinleşmeye çağırıyor.

Bauman, çok sayıda veriyle de desteklediği metninde,

Ekonomik gelişmenin nimetlerinin zaten yüksek gelirli olan nispeten az sayıda kişiye gittiğini,

Serbest piyasa ekonomisinin temel ahlaki gerekçelerinin uydurma olduğunu,

Eşitsizliğe neden katlandığımızı,

Ve “ekonomik büyüme”, “sürekli artan tüketim” ve “rekabet” gibi günümüz ekonomik sisteminin başat varsayımlarını eleştirel bir yaklaşımla yorumluyor.

  • Künye: Zygmunt Bauman – Azınlığın Zenginliği Hepimizin Çıkarına mıdır?, çeviren: Hakan Keser, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 80 sayfa

Philippe Djian – Affedilmeyenler (2008)

Türkçede ‘Eşiktekiler’, ‘Erojen Bölge’ ve ‘Betty Blue’ isimli kitaplarıyla bildiğimiz Philippe Djian’ın ‘Affedilmeyenler’i, geçmişi ve değerleriyle hesaplaşırken anlamlı bir hayatı aramaktan da vazgeçmeyen yaşlı bir yazarın hikâyesi.

60’lı yaşlarını süren Francis, geçmişinin kimi hatalarıyla yüzleşmeye başlamıştır.

Artık popülaritesi azalmış bir yazar olan Francis, bir yandan ölüm gerçekliği, öte yandan hayatın önüne geçilemez monotonluğu karşısında çaresiz gibidir.

Bu sıkıntıyı, yazma deneyimini yeniden canlandırarak aşmaya çalışan Francis, bu amaçla bizzat kendi hayatını bir kurguya dönüştürmeye karar verir.

  • Künye: Philippe Djian – Affedilmeyenler, çeviren: Çağdaş Ekin Şişman, Ayrıntı Yayınları, roman, 172 sayfa