Etiket: Bizans Dünyası

Angeliki Laiou ve Cécile Morrisson – Bizans Dünyası (2023)

1204: Haçlılar Konstantinopolis’i ele geçirir; 1453: Şehir, Türklere teslim olur.

‘Bizans Dünyası’nın bu üçüncü ve son cildi işte bu iki önemli tarih aralığını kapsıyor.

Doğu Roma İmparatorluğu’nun çöküşü, ileri üssü Trabzon ve komşuları Sırplar ve Bulgarların yanı sıra, IV. Haçlı Seferi sonucunda topraklarına yerleşen Latinler ile birlikte yeniden biçimleniyor.

Parçalanmış toprakların tarihi Türkler de dahil tüm bileşenleriyle anlatılıyor.

Bu dönemde küçük bir devlete dönüşen XII. yüzyılın eski büyük gücünün, önce Anadolu’da sonra da Kuzey Yunanistan’da topraklarını kaybetmesine ve 1373’ten itibaren Osmanlı sultanına tabi hale gelmesine tanıklık ediyoruz.

Konstantinopolis ve Peloponez’e indirgenmiş olan bu devletin varlığını sürdürüp sürdüremeyeceği, çoğu bertaraf edilen Haçlı Seferlerinden çok, sultanın iradesine ve Cenova ile Venedik’in çıkar amaçlı desteklerine bağlı kalmıştır.

İmparatorlar tarafından Lyon (1274) ve Floransa’da (1439) onaylanan Ortodoks ve Latin Kiliselerinin Birliği, Ortodoksların çoğunluğu tarafından reddedilmiş, hiçbir etkisi olmamıştır.

Patriğin otoritesi kesin olarak imparatorunkini yenmiştir. Ancak devletin, Kara Veba ve toplumsal gerilimleri de beraberinde getiren XIV. yüzyıl ekonomik durgunluğuyla iyiden iyiye zayıflaması, bazılarının refahıyla çelişiyordu.

Zira tuhaf bir şekilde Bizans, Batı’nın ekonomik, sanatsal ve kültürel gelişimine katılmıştı.

Hatta bu gelişimi sağlamıştır: Teknikleri (ipek, cam) oraya nakledilmiş, entelektüelleri Grek mirasını yeniden keşfetmekle kalmamış, hümanistlere de aktarmış ve sanatçıları, Trecento İtalyan resmini etkilemiştir.

Bununla birlikte, IV. Haçlı Seferi’nin travması bütünleşmeyi engellemiştir.

Angeliki Laiou (1941-2008), Harvard Üniversitesi profesörü, tanınmış tarihçi, Bizans toplumu ve ekonomisi uzmanıdır.

Ölümü nedeniyle başladığı bu cildi tamamlayamamış, derleme CNRS’te emekli araştırma direktörü, iktisat ve para tarihçisi, birçok eser sahibi Cécile Morrisson’a emanet edildi.

Ele alınan ülkeler konusunda yetkin dokuz faklı yazar (Bulgar, Fransız, Yunanlı ve Sırp) bu esere katkıda bulundu.

  • Künye: Angeliki Laiou ve Cécile Morrisson – Bizans Dünyası: Bizans İmparatorluğu ve Komşuları (1204-1453), çeviren: Aslı Bilge, Ayrıntı Yayınları, tarih, 448 sayfa, 2023

Kolektif – Bizans Dünyası (2023)

Bizans dünyasına zengin bir pencereden bakmak isteyenler bu çalışmayı kaçırmasın.

Kitapta, Kriz zamanlarında Bizans siyasal sürecinden Bizans’ta köleliğe ve ortodoksluğa direnen gayri resmi sanata pek çok konu ele alınıyor.

Kitapta,

  • Bizans aristokrasisinin yükselişi ve İmparatorluk düzeninin gerilemesi,
  • Para, sikkeler ve ekonomi,
  • Ordu ve askeri lojistik,
  • Kadın ve çocuk çalışmaları,
  • Bizans tarih yazıcılığında güçlü kadınlar ve onların eşleri,
  • Bizanslı erkekler,
  • Monoteistler, düalistler ve paganlar,
  • Latin Hıristiyanların erdemleri ve hataları,
  • Mektup yazımı,
  • Bizans şiir geleneğinde eğilimler ve gelişmeler,
  • Bizans İtalyasında Hıristiyanlar, Yahudiler ve Müslümanlar,
  • Bizans’taki manevi edebiyat,
  • Bizans ikonaları,
  • Bizans kilise sanatında semavi ve dünyevi hiyerarşiler,
  • Konstantinopolis ve Ortaçağ şehir kimliğinin inşası,
  • Bizans tahkimatlarında uygulama, algı ve deneyim,
  • Freeman, Gregorovius ve Schlumberger gibi popüler Bizans tarihinin öncüleri
  • Ve Havariyyun kilisesinden esinlenilen Ortaçağ kiliseleri gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.

Künye: Kolektif – Bizans Dünyası, editör: Paul Stephenson, çeviren: Tevabil Alkaç, Alfa Yayınları, tarih, 752 sayfa, 2023

Jean-Claude Cheynet – Bizans Dünyası, Cilt 2 (2018)

Cécile Morrisson, daha önce yayınlanan ‘Bizans Dünyası’nda, Doğu Roma İmparatorluğu’nun 330-641 yılları arasındaki tarihini zengin veriler eşliğinde anlatmıştı.

Jean-Claude Cheynet imzalı ‘Bizans Dünyası’nın elimizdeki ikinci kitabı ise, ilk kitabın kaldığı yerden devam ederek Bizans İmparatorluğu’nun 641-1204 yılları arasındaki tarihini sunuyor.

Bu ciltte ele alınan kimi konular şöyle:

  • Ortaçağ’da Bizans İmparatorluğu’nun oluşumu ve gelişimi,
  • Müslümanların ilerleyişi,
  • İsaurialıların güçlenmesi,
  • Makedonya hanedanı döneminde Bizans genişlemesi,
  • Makedonya hanedanın kuruluşu,
  • Bulgarlarla çatışmanın tekrar başlaması,
  • Müslümanlara karşı başarılar,
  • Konstantinos’un olaylara müdahalesi,
  • Batı’da genişleme ve Doğu’nun kurtarılması,
  • Türkler ve Haçlılar arasında Bizans,
  • Angelos yönetiminde hızlı zayıflama,
  • İmparatorluk kurumları,
  • İmparator ve ailesi,
  • İmparatorluk törenleri,
  • Büyük Saray,
  • İmparatorluk unvanları,
  • Saray ahalisi,
  • Bizans Kilisesi’nin kurumları,
  • Ruhban organizasyonu,
  • Ortodoks olmayan azınlıklar,
  • İmparatorluk yönetiminde vergi sistemi, hukuk, merkezi yönetim, başlıca devlet daireleri ve taşra yönetimi,
  • Bizans’ta ordu ve donanma,
  • Ordunun finansmanı ve askerlerin maaş ödemeleri,
  • İmparatorluğun yönetici sınıfları,
  • Bizans medeniyetinin temelleri,
  • Nüfus ve demografi,
  • Köy ekonomisi ve toplumu,
  • Tarımsal üretimin koşulları,
  • Konstantinopolis ve şehir ekonomisi,
  • Şehir peyzaj ve alanının organizasyonu,
  • Eğitim ve yazılı kültür,
  • Bizans sanatı…

Künye: Jean-Claude Cheynet – Bizans Dünyası, Cilt 2: Bizans İmparatorluğu (641-1204), çeviren: Aslı Bilge, Ayrıntı Yayınları, tarih, 576 sayfa, 2018