Etiket: Can Sezer

David Bellos — Georges Perec (2026)

David Bellos’un Goncourt Ödülü kazanmış bu biyografisi, Perec’in yaşamını yalnızca kronolojik bir hayat hikâyesi olarak değil, dil, hafıza, travma ve yazı arasındaki derin bağlar üzerinden okuyor. Kitap, Perec’in çocukluk kayıplarını, Holokost deneyiminin yarattığı sessiz boşluğu ve bu boşluğun edebî yaratıcılığa nasıl dönüştüğünü görünür kılıyor. Yazı, Perec için yalnızca estetik bir üretim alanı değil, kimlik inşası ve varoluşsal iyileşme pratiği olarak şekilleniyor.

Bellos, Perec’in Oulipo içindeki yerini, biçimsel kısıtlamalarla kurduğu özgürlük anlayışını ve dil oyunlarının arkasındaki etik ve duygusal derinliği ortaya koyuyor. Oyun, deney ve matematiksel yapı, soğuk teknik araçlar olarak değil, kayıp, bellek ve anlam arayışıyla iç içe geçen insani stratejiler olarak okunuyor. Perec’in metinleri, sıradan hayatı, gündelik ayrıntıları ve görünmeyeni merkeze alarak büyük anlatılar kuruyor.

‘Georges Perec: Sözcükler Arasında Bir Hayat’ (‘Georges Perec: A Life in Words’), Perec’i yalnızca deneysel bir yazar değil, modern insanın kırılganlığını, aidiyet sorununu ve bellek kaybını edebiyatın merkezine taşıyan özgün bir düşünür olarak konumluyor. Bellos’un biyografisi, yaşam ile metin arasındaki sınırları görünür kılıyor ve edebiyatın travmayla baş etme biçimi olduğunu gösteriyor. Perec’in gündelik hayatı en küçük ayrıntılarıyla kaydetme arzusu, dünyayı düzenleme ihtiyacıyla varoluşsal kaygının birleştiği bir alan yaratıyor.

Mekân, nesne, liste ve envanter tutma pratiği, yalnızca edebî bir teknik değil, kaybın yarattığı boşlukla baş etme biçimi olarak okunuyor. Böylece biyografi, edebiyat ile yaşam arasındaki karşılıklı dönüşümü görünür kılıyor. Bu yaklaşım, modern yazının etik yönünü tartışmaya açıyor.

David Bellos — Georges Perec: Sözcükler Arasında Bir Hayat
Çeviren: Can Sezer • Everest Yayınları
Biyografi • 816 sayfa • 2026

Richard Zenith – Pessoa (2024)

Portekiz edebiyatının ve Avrupa modernizminin önde gelen isimlerinden Fernando Pessoa, şiir, tiyatro, kurgu, kurgudışı birçok eser kaleme aldı, asıl üne ölümünden sonra kavuştu.

Eline geçirdiği her türden kâğıda karaladığı yazılarını istiflediği meşhur sandığı, 25.000’den fazla belgeyi barındırır.

Farklı heteronimlerle –yani yazarın kendisinden farklı bir edebi tarzda yazan takma kimliklerle–kaleme aldığı bu belgelerden birine Pessoa, “Evren gibi çoğul ol!” notunu düşmüştür.

Pessoa’nın birçok eserinin çevirmeni olan Richard Zenith, bu çoksesli evrenin arkasındaki gizemli yazarın yaşamını titiz ve kapsamlı bir araştırmayla ortaya koyuyor.

Üstelik bu sadece Fernando Pessoa’nın değil, başta Alberto Caeiro, Ricardo Reis, Álvaro de Campos ve Bernardo Soares olmak üzere onlarca heteronimin de yaşam ve yaratım öyküsü.

Devasa bir çalışma.

Pessoa’nın yazıları rehbere ihtiyaç duyan bir şehirdi.

Zenith sayesinde sonunda bir rehberimiz oldu.

  • Künye: Richard Zenith – Pessoa, çeviren: Can Sezer, Everest Yayınları, biyografi, 974 sayfa, 2024

John Cheever – John Cheever’ın Mektupları (2023)

Pulitzer Ödülü sahibi roman ve öykü yazarı John Cheever’ın, oğlu Benjamin Cheever tarafından derlenen mektupları, bizi bu büyük yazarın ruhsal ve yazınsal dünyasına davet ediyor.

Aralarında Philip Roth, John Updike ve Saul Bellow’un da yer aldığı arkadaşlarına ve çevresine haftada otuz mektup yazan Cheever, “Bir mektubu saklamak, bir öpücüğü saklamaya benzer” düşüncesiyle yazıştığı insanlardan mektupları yok etmelerini isterdi.

Buna rağmen günümüze ulaşabilen ve özenle derlenen mektupları, “Amerika’nın Çehov’u” John Cheever’ın karmaşık karakterini; bastırılmış cinselliğinin, alkolikliğinin ve hırslarının yanı sıra kendine has mizahını da yansıtıyor.

Benjamin Cheever’ın sözleriyle, “Sevdiğimiz insanların hatıralarında ölümsüzlüğün yakalanması mümkünse, o zaman babam bugün de 27 Mayıs 1912’de ciyak ciyak ağlayarak dünyaya geldiği günkü kadar canlı.”

  • Künye: John Cheever – John Cheever’ın Mektupları, derleyen: Benjamin Cheever, çeviren: Can Sezer, Everest Yayınları, mektup, 504 sayfa, 2023