David Graeber – Tırışkadan İşler (2021)

Dünyaya hiçbir faydaları dokunmadığı gibi, kimileri topluma büyük zararlar veren tırışkadan işler üzerine muazzam bir antropolojik ve siyasi değerlendirme.

Yakın zamanda aramızdan ayrılan büyük antropolog David Graeber, kimseye faydası dokunmayan pek çok işin, kuşaklar boyunca nasıl katlanarak çoğaldığını gözler önüne seriyor.

Graeber, toplumsal yaşamdaki işlerin yarısından fazlasını oluşturan, tamamen anlamsız beş tür iş olduğunu savunuyor.

  • Üstlerine kendilerini önemli hissettirmeye yarayan işler: örneğin resepsiyon görevlileri, idari asistanlar, kapı görevlileri.
  • İşverenleri adına başkalarına zarar vermek veya onları aldatmak için hareket eden işler: örneğin lobiciler, şirket avukatları, tele-pazarlamacılar, halkla ilişkiler uzmanları.
  • Kalıcı olarak düzeltilebilecek sorunları geçici olarak düzelten işler: örneğin çantaları gelmeyen yolcuları sakinleştiren havayolu büro personeli.
  • Yararlı bir şeyin yapılmadığı zamanlarda yapıldığı izlenimini yaratan işler: örneğin anket yöneticileri, kurum içi dergi gazetecileri, kurumsal uyum görevlileri.
  • Çalışanları yöneten veya onlar için fazladan iş yaratan görev yöneticileri: örneğin orta düzey yönetim ve liderlik uzmanları.

Bu tür işlerin büyük ölçüde özel sektörde olduğunu belirten Graeber, ayrıca toplumsal norm işi adeta bir din olarak algıladığı için pek çok çalışanın anlamsız bulsalar da bu işleri yaptıklarını ortaya koyuyor.

Graeber, saçma ve anlamsız işleri yapmanın yarattığı döngüyü “derin psikolojik şiddet” olarak tanımlıyor ve bu durumun kolektif ruhumuzda büyük bir yara izi bıraktığını söylüyor.

  • Künye: David Graeber – Tırışkadan İşler, çeviren: Burak Esen, Everest Yayınları, inceleme, 416 sayfa, 2021

Julio Cortázar – Edebiyat Dersleri (2020)

 

Bugünün güzel haberlerinden biri de bu kitap.

Julio Cortázar’ın 1980 sonbaharında, Kaliforniya Üniversitesi’nde verdiği derslerin on üç saatlik dökümünü sunan bu çalışma, her şeyden önce yazarın edebi dehasını ve ilgi alanlarının zenginliğini gözler önüne sermesiyle önemli.

Hem Cortázar’ı daha yakından tanımamıza vesile olacak ve hem de yazma eylemi, Latin Amerika edebiyatı ve dünya edebiyatını kavramak açısından paha biçilmez olan kitap, toplamda sekiz dersten oluşuyor.

Yazar bu derslerinde de, fantastik öyküdeki zaman ve kader unsurlarından gerçekçi öykünün sınırlarına, edebiyattaki müzikaliteden mizaha, oyundan erotizme ve ‘Seksek’ adlı ünlü yapıtına kadar pek çok konuyu ele alıyor.

  • Künye: Julio Cortázar – Edebiyat Dersleri, çeviren: Süleyman Doğru, Everest Yayınları, edebiyat kuramı, 336 sayfa, 2020

Nilgün Marmara – Kâğıtlar (2016)

Nilgün Marmara’nın teksir kâğıtlarına, bir zamanlar bakkallarda mektup kâğıdı diye satılan kâğıtlara, iş ajandalarından ya da okul defterlerinden, bloknotlardan koparılmış sayfalara yazdığı notlarından bir seçki.

Kitap, Marmara’nın külliyatına önemli bir katkı sunuyor ve ayrıca, Marmara’nın hiçbir yerde yayımlanmamış şiirlerini ve bazı şiirlerinin ilk denemelerini barındırıyor.

  • Künye: Nilgün Marmara – Kâğıtlar, Everest Yayınları

Elena Ferrante – Belalı Aşk (2016)

Annesinin ölüm haberini alan Delia, doğup büyüdüğü şehre, Napoli’ye geri döner.

Burada ailesiyle ilgili sarsıcı gerçeklerle yüzleşmeye başlayan Delia, annesi Amelia’yı ölüme götüren son günleri araştırmaya başlar.

Delia bir süre sonra, annesinin hiç bildiği gibi olmadığını, onun hayatının yalanlarla örüldüğünü acıyla deneyimleyecektir.

  • Künye: Elena Ferrante – Belalı Aşk, çeviren: Meryem Mine Çilingiroğlu, Everest Yayınları

Richard Jenkins – Sosyal Kimlik (2016)

Kim olduğumuzu nasıl biliriz ve başkaları kimliğimizi ne oranda belirler?

Bu sorunun yanıtını arayan sosyolog Richard Jenkins, kimlik hakkında derinlemesine düşünüyor ve bunun hakkında sağlam bir sosyolojik çerçeve oluşturuyor.

Kendilik, toplumsal cinsiyet, gruplar ve kategoriler, cemaatler ve kurumlar, bu incelemedeki kimi anahtar kavramlar.

  • Künye: Richard Jenkins – Sosyal Kimlik, çeviren: Gül Bostancı, Everest Yayınları

Giacomo Casanova – Hayatımın Hikâyesi (2016)

Tüm zamanların en ateşli, en belalı çapkını Casanova’nın olağanüstü hayatının hikâyesi.

Giacomo Casanova anılarından oluşan bu kitabında, yaşam felsefesini, hayatında yaşadığı ve her biri birer macera olan aşk hikâyelerini ve dahil olduğu skandalları anlatıyor.

Hakkında birçok efsane öne sürülen bu tarihi figürün hayatını, birebir onun ağzından dinlemek isteyenler için çok iyi fırsat.

  • Künye: Giacomo Casanova – Hayatımın Hikâyesi, çeviren: Nilüfer Güngörmüş, Everest Yayınları

Sevan Nişanyan – Aslanlı Yol (2016)

Bir ucu gezi izlenimlerine, diğer ucu Sevan Nişanyan’ın kendi hayat serüvenine uzanan, bunun yanı sıra keyifle okunacak insan serüvenleri barındıran bir kitap.

Yazar, doğduğu, büyüdüğü ve yetiştiği çevreyi, hayatı boyunca gezip gördüğü farklı coğrafyaları, tanıdığı sıra dışı insanları ve yaşadığı garip olayları, kendine has üslubuyla okurlarıyla paylaşıyor.

  • Künye: Sevan Nişanyan – Aslanlı Yol, Everest Yayınları

Aydın Afacan – Şiir ve Mitologya (2020)

Antik Yunan ve Latin mitologyası, Cumhuriyet dönemi şiirini nasıl etkiledi?

Aydın Afacan’ın bu alanda ilk olan elimizdeki çalışması, hem bu etkileri hem de bu etkilerin günümüz şiirine yansımalarını kapsamlı bir bakışla irdeliyor.

Afacan, Nâzım Hikmet’ten Fazıl Hüsnü Dağlarca’ya, Oktay Rifat’tan Melih Cevdet Anday ve Behçet Necatigil’e kadar pek çok şairimizin eserlerinin izini sürerek Cumhuriyet dönemi şiirinde ve özellikle de 1950’li yıllar ve sonrasında mitologyadan beslenen şiirimizin yetkin yapıtlarını ele alıyor.

Kitap bununla da yetinmeyerek, mitos ve mitologya kavramları ile sanat ve mitos arasındaki bağları çok yönlü bir şekilde inceliyor, ayrıca psikanaliz, arketipçi kuramlar, mythopoetik yöntem, feminist mit eleştirisi gibi mitosa dair felsefi ve psikolojik yaklaşımlar konusunda sağlam bir kuramsal çerçeve sunuyor.

Şiir ve mitologya ilişkisi konusunda çok iyi bir inceleme olarak okunabilir.

  • Künye: Aydın Afacan – Şiir ve Mitologya: Cumhuriyet Dönemi Şiirinde Yunan ve Latin Mitologyası, Everest Yayınları, şiir eleştiri, 376 sayfa, 2020

Julien Green – Moira (2016)

Kendini tümüyle dine adamış, fakat hayatın gerçekleri nedeniyle büyük çelişkilerle boğuşmak zorunda kalmış Joseph’in hikâyesi.

Julien Green’in bu modern klasiği, arzu ve inanç, iyilik ve kötülük arasında gidip gelen insanın ezeli ve ebedi karmaşalarına dair görkemli bir hikâye niyetine okunabilir.

Walter Benjamin’in önsözüyle…

  • Künye: Julien Green – Moira, çeviren: Yaşar İlksavaş, Everest Yayınları

Onur Bilge Kula – Yazınsal Yapıt ve Ahmet Ümit Nasıl Okunabilir? (2016)

Ahmet Ümit’in romancılığı bağlamında yazınsal yapıtın oluşum ve alımlanım sürecindeki belirleyici etkenleri ayrıntılı bir şekilde tartışan bir inceleme.

Onur Bilge Kula burada, yazınsal yapıtın nasıl oluşturulduğundan Lukacs ve Ümit arasındaki düşünsel koşutluklara ve Ümit romanlarının nasıl okunabileceğine değin pek çok konuyu irdeliyor.

  • Künye: Onur Bilge Kula – Yazınsal Yapıt ve Ahmet Ümit Nasıl Okunabilir?, Everest Yayınları