Clifford Geertz – Kültürlerin Yorumlanması (2020)

Clifford Geertz’in çoğunu efsaneleşmiş 1960’lı yılların başında kaleme aldığı makaleleri bir araya getiren ‘Kültürlerin Yorumlanması’, kültürel antropoloji alanında bugün çağdaş bir klasiktir.

Kültür kavramının insan kavramı üzerindeki etkisi, kültürün gelişimi ile zihnin evrimi arasındaki ilişki, kültürel birer dizge olarak din ve ideoloji, yeni devletlerde ulusçuluk, anlam siyaseti, yeni devletlerin anlaşılmasında antropolojinin kullanımı gibi önemli konuları ele alan Geertz’in asıl katkısı ise, bunu yaparken din, ideoloji, ritüel, devrim, toplumsal değişim gibi geçtiğimiz yüzyılın büyük problematiklerine yeni bakış açıları getirmesi.

Geertz, Java ve Bali’de yürüttüğü alan çalışmalarının neticelerini de barındıran çalışmasında, Bali’de kişi, zaman ve davranış, Balililerin horoz dövüşü gibi ilgi çekici konuları ele alıyor.

Wittgenstein, Gilbert Ryle ve Claude Lévi-Strauss’un katkılarıyla da derin bir diyaloga giren ‘Kültürlerin Yorumlanması’, alana ilgi duyanların muhakkak okuması gereken bir çalışma.

  • Künye: Clifford Geertz – Kültürlerin Yorumlanması, çeviren: Hakan Gür, Dergah Yayınları, sosyoloji, 617 sayfa, 2020

Stuart Kelly – Kayıp Kitaplar Kitabı (2009)

Stuart Kelly, elimizdeki özgün çalışması ‘Kayıp Kitaplar Kitabı’nda, asla okunamayacak yitik kitapların izini sürüyor.

Trenlerde unutuldukları, yakıldıkları, kaybedildikleri, bitirilmeden bırakıldıkları, hiç başlanmadıkları ya da yazarının ölümüyle eksik kaldıkları için bugün mahrum kaldığımız kitaplar, Kelly’nin araştırmacılığıyla okurun karşısına çıkıyor.

“Kayıp bir kitap, asla dansa kalkmayı teklif edemediğiniz kişi gibi, sonsuza kadar daha da çekici kalmayı sürdürür çünkü o ancak hayal gücünüzde kusursuz olabilir,” diyen Kelly’nin çalışması, alternatif bir yazın tarihi olarak, ayrıca “Eğer kaybolmasalardı neler olurdu?” sorusunun yanıtını arayan, varsayımsal bir kütüphane olarak düşünülebilir.

  • Künye: Stuart Kelly – Kayıp Kitaplar Kitabı, çeviren: Hakan Gür, Bilgi Yayınevi, anlatı, 478 sayfa

Zdenek Jirotka – Saturnin (2009)

Çek edebiyatının dikkat çeken kara mizah yazarlarından Zdenek Jirotka ‘Saturnin’de, bir asilzadenin Saturnin isimli bir uşak tutmasını ve ardından yaşananları hikâye ediyor.

Eğitimli ve varlıklı genç bir asilzade, evinde çalışacak bir uşak için gazeteye ilan verir.

İlana başvuran Saturnin, iyi referansları vesilesiyle işe kabul edilir.

Fakat Saturnin çalışmaya başladıktan sonra yaşanan baş döndürücü gelişmeler, o ana kadar huzurlu ve sakin bir hayat yaşayan asilzadenin dünyasını alt üst edecektir.

Zira uşak olarak eve giren Saturnin, kısa süre içinde en baskın karaktere dönüşmüştür.

Jirotka, ilk baskısı 1943’te yapılan eserinde, köle-efendi ilişkisine kara mizah çerçevesinden bakıyor.

  • Künye: Zdenek Jirotka – Saturnin, çeviren: Hakan Gür, Dost Kitabevi, roman, 238 sayfa