Carl Zimmer – Yaşamın Kıyısında (2023)

Carl Zimmer en büyük bilimsel sorulardan birini araştırıyor: Hayat nedir?

Cevap, ciddi bir şekilde cevaplamaya çalışana kadar açık görünüyor.

Mutfak tezgâhınızda duran elma canlı mı, yoksa sadece içinden geldiği elma ağacı mı bu sözü hak ediyor?

Bu soruyu burada, dünyada cevaplayamazsak, diğer dünyalarda uzaylı yaşamı keşfedip keşfetmediğimizi nasıl bileceğiz?

Soru, örneğin döllenmiş bir yumurtanın yaşayan bir insan olup olmadığı ve bir kişiyi ne zaman yasal olarak ölü ilan etmemiz gerektiği gibi, toplumun en tartışmalı çatışmalarından bazılarının üzerinde asılı duruyor.

Koronavirüsler tarihin akışını değiştirdi, ancak birçok bilim insanı onların canlı olmadığını iddia ediyor.

Kimyagerler toplanabilen, çevrelerini algılayabilen ve çoğalabilen damlacıklar yaratıyorlar.

Laboratuarda yaşam mı yarattılar?

Zimmer bizi, yaşamı sıfırdan tasarlayan araştırmacıların laboratuvarlarına ve zihinlerine kadar götürüyor.

Yazar bunu yaparken de ufuk açıcı ve aydınlatıcı pek çok hikâye anlatıyor.

  • Künye: Carl Zimmer – Yaşamın Kıyısında: Canlı Olmak Ne Demektir Arayışı, çeviren: İlkay Alptekin Demir, Alfa Yayınları, bilim, 384 sayfa, 2023

Stuart A. Kauffman – Düzenin Kökenleri (2022)

‘Düzenin Kökenleri’, doğanın fiziğini çok daha iyi anlamamıza katkı yapacak harika bir çalışma.

Stuart A. Kauffman, biyologların canlılar dünyasında tanık oldukları moleküler kendi kendine düzenleme süreçlerini fiziğin bakış açısından ele alıyor.

Kauffman, karmaşık biyolojik sistemlerde yaşamın kökenleri ve düzenin korunması konusundaki heyecan verici tartışmanın kalbine giderek, kendi kendine örgütlenme kavramına odaklanıyor.

Kendisi, doğada yaygın olarak gözlemlenen düzenin kendiliğinden ortaya çıkışı ve kendi kendine örgütlenmenin Darwinci doğal seçilim sürecinde önemli bir rol oynadığını ilk öne sürenlerden.

Bu konuda dünyadaki ilk öncülerden olan Kauffman’ın bu kitabı, uygulamalı moleküler evrimin yeni biyoteknolojisi, doğal olarak oluşan birçok sistemde gözlemlenen düzen ve kaos arasındaki denge, biyolojide istatistiksel mekaniğin önemi ve ilgili diğer önemli konular üzerine temel başvuru kitabı niteliğinde.

  • Künye: Stuart A. Kauffman – Düzenin Kökenleri: Evrim Sürecinde Kendiliğinden Örgütlenme ve Seçilim, çeviren: İlkay Alptekin Demir, Alfa Yayınları, bilim, 920 sayfa, 2022

Douglas Hofstadter – Ben Bir Garip Döngüyüm (2015)

Düşüncelerimiz moleküllerden mi yapılmıştır?

Bir makinenin kafası karışabilir mi?

Bilim felsefecisi Douglas Hofstadter, ruhlar ve boyutları, örüntü ve kanıtlanabilirlik, semboller ve Gödel’in döngüsü gibi konular üzerine düşünerek, “Biz kimiz?” sorusuna farklı açılardan yanıtlar veriyor.

Daha önce Gödel, Escher, Bach’ı anlattığı kitapları da çokça beğenilen Douglas Hofstadter’ın bu kitabını da, kafa karıştırıcı sorulara ilgili ve özellikle de bilinç konusunda zengin bir kaynak arayanlara öneriyoruz.

  • Künye: Douglas R. Hofstadter – Ben Bir Garip Döngüyüm, çeviren: İlkay Alptekin Demir, Alfa Yayınları, bilim, 510 sayfa, 2015