Douglas Hofstadter – Ben Bir Garip Döngüyüm (2015)

Düşüncelerimiz moleküllerden mi yapılmıştır?

Bir makinenin kafası karışabilir mi?

Bilim felsefecisi Douglas Hofstadter, ruhlar ve boyutları, örüntü ve kanıtlanabilirlik, semboller ve Gödel’in döngüsü gibi konular üzerine düşünerek, “Biz kimiz?” sorusuna farklı açılardan yanıtlar veriyor.

Daha önce Gödel, Escher, Bach’ı anlattığı kitapları da çokça beğenilen Douglas Hofstadter’ın bu kitabını da, kafa karıştırıcı sorulara ilgili ve özellikle de bilinç konusunda zengin bir kaynak arayanlara öneriyoruz.

  • Künye: Douglas R. Hofstadter – Ben Bir Garip Döngüyüm, çeviren: İlkay Alptekin Demir, Alfa Yayınları, bilim, 510 sayfa, 2015

Jean-Pierre Changeux ve Paul Ricoeur – Neden, Nasıl Düşünürüz? (2009)

 

‘Neden, Nasıl Düşünürüz?’, sinir biyoloğu ile bir filozofun etik, insan doğası ve beyin konularına uzanan tartışmalarından oluşuyor.

Kitapta Jean-Pierre Changeux beyinle ilgili bilimsel açıklamalarda bulunurken, Paul Ricoeur ise, felsefi bakışıyla bu açıklamaları yorumluyor.

Changeux ve Ricoeur böylece, “Beynin yapısı ve işleyişi hakkında bilgi edinmek kendi benliğimize dair bilgimize nasıl bir katkıda bulunur?”, “Beynimizi tanımak günlük yaşamdaki deneyimimizi, dünyayla ve ‘öteki’yle olan ilişkimizi nasıl etkiler?” ve “Beyin ile düşünce/bilinç arasında nasıl bir ilişki vardır?” gibi soruların muhtelif yanıtlarını tartışıyor.

  • Künye: Jean-Pierre Changeux ve Paul Ricoeur – Neden, Nasıl Düşünürüz?: Etik, İnsan Doğası ve Beyin Üzerine Bir Tartışma, çeviren: İsmet Birkan, Metis Yayınları, bilim, 294 sayfa

David Papineau ve Howard Selina – Bilinç (2015)

Gözlerinizi yumduğunuzda ortadan kaybolan şey, bilinçli görsel deneyiminizdir.

Bu, bilinci açıklamak için verilecek en iyi örneklerden biridir.

David Papineau ve Howard Selina’nın kaleme aldıkları eldeki referans kitap da, bilincin ne olduğundan bilimin bu alandaki en güncel bulgularına, koşullu refleks çalışmalarından beynin yazılımı olarak zihne, konuyu çizimler eşliğinde açıklayan iyi bir rehber.

  • Künye: David Papineau ve Howard Selina – Bilinç, çeviren: Duygu Akın, NTV Yayınları

Saffet Murat Tura – Zor Problem (2018)

Bilinç konusu gizemli ve olağanüstü bir alan olduğundan, yalnızca uzmanların değil, sıradan insanların da üzerine çokça kafa yorduğu konulardandır.

Olağanüstü ve gizemlidir çünkü bilinçli olmamızı gerektiren hiçbir doğa yasası yoktur.

Veya insanoğlu, henüz böyle bir yasayı keşfetmiş değil.

İşte Saffet Murat Tura da, 2016 yılında yayınlanan ‘Beynin Gölgeleri’nde bilinç sorunuyla ilgili sunduğu tezi, bu kitapta geliştiriyor.

Bilinç nörobiyolojisi ile etkileşimciliğin yaklaşımlarına kimi eleştiriler yönelten Tura çalışmasında,

  • “Niçin nasıl bir bilincim var?”
  • “Beynin nöral faaliyetleriyle birlikte ortaya çıkan fenomen dünyası nedir?”
  • “Biyolojik evrimin geçici bir uğrağı olan biz insanlarda organize bir tarzda tezahür eden bilinç fiziksel değilse, bilincin bazı özellikleri –bedenimizi oluşturan atom ve moleküller gibi bir hammadde tarzında da olsa– içinden neşet ettiğimiz evrenin en temel dokusuna içkin olabilir mi?”
  • Ve “Evrende bilincin hammaddesi var mı? Eğer varsa, fiziksel olan ve olmayan bu özelliklerin birbiriyle ilişkisi ne?” gibi soruların yanıtlarını da arıyor.

Künye: Saffet Murat Tura – Zor Problem: Bilinç Bilinç Nörobiyolojisinin Fenomenal Dünya Yorumu, Metis Yayınları, psikoloji, 112 sayfa, 2018