Didem Arvas Balta – Örtünme (2015)

İslam inancının gündelik yaşam içindeki uzantısı olan örtünmeyi, modernite evreni içinde yeri olmayan bir pratik şeklinde tanımlayan standart yaklaşımının bir eleştirisi.

Modern sosyolojinin, inancı deneyimleme meselesine yaklaşımı ve modernite ile inanç arasında kapsayıcı bir bağ kurulup kurulamayacağı konusunda önemli bir tartışma.

  • Künye: Didem Arvas Balta – Örtünme, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları

Umut Koloş – Foucault, İktidar ve Hukuk (2015)

Türkiye’de daha önce benzeri yapılmamış, Michel Foucault’nun hukuka ilişkin tespit ve iddialarını hukuk felsefesi bağlamında analiz eden bir çalışma.

Umut Koloş çalışmasında, Foucault’nun felsefeyi ele alış metodolojisini irdeledikten sonra, iktidar sorununu ve Foucault’nun iktidar analizinde hukukun yerini tartışıyor.

  • Künye: Umut Koloş – Foucault, İktidar ve Hukuk, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları

Eyal Winter – Akıllı Hissetmek (2018)

Duygusal davranmak ve düşünmek, gerçekten söylendiği gibi bizi daime yanlış yollara mı savurur?

Önde gelen bilim insanlarından Eyal Winter, bu görüşe katılmayarak duygular ile mantığın kendine has bir denge oluşturduğunu ve duygusallığın rasyonel davranmak ve hayatta bakabilmek için önemli bir mekanizma olduğunu düşünüyor.

Kitabında, Tutsak İkilemi, Bayes Teoremi ve Nash Dengesi gibi oyun teorisinin pek çok ünlü uygulamasını sade bir dille açıklayan Winter, aynı zamanda gündelik hayatta aklımızı kullanma biçimimiz ile devletlerin başvurduğu stratejiler arasındaki benzerlikleri de irdeliyor.

Kitap bunun yanı sıra, sinirlenmenin anlamı, Stockholm sendromu ve Nazi Öğretmen hikâyesinde görüldüğü gibi bize karşı zalim olanları sevmemizin nedenleri, duygusal sahtekârlar, kolektif olarak hayatta kalmayı sağlayan mekanizmalar, üreme ve romantizmin matematiği, grup davranışının dinamikleri, sürü davranışının kaynakları ve rasyonel duyguların kaynağı gibi pek çok konuda aydınlatıcı bilgiler sunuyor.

  • Künye: Eyal Winter – Akıllı Hissetmek: Duygularımız Neden Düşündüğümüzden Daha Rasyoneldir?, çeviren: Petek Onur, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, bilim, 230 sayfa, 2018

 

Maria Elena García, Marcia Plevin ve Patrizia Macagno – Yaratıcı Hareket ve Dans (2018)

Bu kitabın yazarları aynı zamanda dansçı, koreograf ve dans/hareket terapisti.

Yazarların bu kitapta ele aldığı, García-Plevin Yaratıcı Hareket Yöntemi ise, ruhsal yapıyla bedensel ifade arasında sağlam köprüler kurmayı ve bu bağlamda kişinin bedensel sınırlarını genişletmeyi, bedensel farkındalığını derinleştirmeyi amaçlıyor.

Yazarların uzun yıllara dayanan deneyimlerini bir araya getiren bu kitap ise,  hem yöntemin teorik ve kavramsal çerçevesini sunuyor hem de pek çok somut örnekle konuyu derinleştiriyor.

Bu kitapta anlatılan yöntemin, 2001’den beri İtalya’da Ulusal Dans Akademisi’nin ders programında yer aldığını, ayrıca 2013’ten beri İstanbul Bilgi Üniversitesi Yaratıcı Hareket ve dans/Hareket Terapi Sertifika Programı’nda eğitiminin verilmekte olduğunu da hatırlatalım. Yöntem yalnızca profesyonellere yönelik değil hem yaratıcı hareketle hem yaratıcı ifadenin farklı biçimleriyle ve hem de beden ve ruhsal yapı arasında ilişkileri yakından görmek isteyen her okura hitap ediyor.

  • Künye: Maria Elena García, Marcia Plevin ve Patrizia Macagno – Yaratıcı Hareket ve Dans, çeviren: Ebru Salman, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, psikanaliz, 200 sayfa, 2018

Michel Foucault – Hakikat Cesareti (2018)

Foucault’nun ölümünden kısa bir süre önce Collège de France’ta verdiği son dersi olan ‘Hakikat Cesareti’, bir yönüyle düşünürün felsefi vasiyetnamesi olarak da okunabilir.

Foucault burada, daha önce üzerinde tartıştığı parrêsia kavramını, bu kez kavramın soybilimi ve politik kökenleri bağlamında Antik Yunan’da ve Orta Çağ’da doğruyu söyleme biçimlerine uzanan kapsamlı bir sorgulamaya doğru genişletiyor.

Foucault’nun bu derslerde tartıştığı kimi konular şöyle:

  • Parrêsia’nın yapısal özellikleri,
  • Antik Çağ kültüründe doğru söyleme biçimleri,
  • Sokrates’te doğru söylemenin dört türü,
  • Orta Çağ vaazında doğru söyleme,
  • Modern dönemde doğrulamanın dört kipinin yeniden şekillenmesi,
  • Demokratik bir parrêsia’nın otokratik bir parrêsia’ya dönüşümü,
  • Kendilik kaygısının etik kurulumu olarak Sokrates’in ölüm döngüsü,
  • Ruhun hastalığı olarak yanlış fikir,
  • Çocukların eğitimi sorunu,
  • Sokratesçi parrêsia’nın nesnesi olarak bios,
  • Hakikatin sahnesi olarak yaşam,
  • Modern sanatın Platon karşıtlığı ve Aristoteles karşıtlığı,
  • Doğru yaşam sorunu,
  • Felsefi sahtekârlık,
  • Yaşam donanımı olarak kinik öğretimi…

Foucault’nun bu son dersleri, yalnızca Yunan ve Orta Çağ düşüncesinin ölüm karşısındaki tutumunu irdelemiyor, aynı zamanda “felsefi yaşam”ın ne olabileceği hakkında okurunu derinlemesine düşünmeye de davet ediyor.

  • Künye: Michel Foucault – Hakikat Cesareti, çeviren: Adem Beyaz, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, felsefe, 332 sayfa, 2018

Canan Balkır ve Diğdem Soyaltın – Avrupalılaşma (2018)

Türkiye’nin “Avrupalılaşma” çabası, bugün duraklama dönemini yaşıyor.

Zira Avrupa Birliği’nin siyasal, sosyal ve ekonomik dinamiklerinin ulusal söylemlere, kimliklere, siyasal yapılara ve kamu politikalarına egemen olan mantığın parçası haline gelme süreci olarak tanımlanan “Avrupalılaşma”, hem fikir hem de uygulama olarak bizde sekteye uğramış durumda.

İşte iki yazarlı bu önemli kitap da, her şeyden önce Avrupalılaşma’nın ne anlama geldiğini ve aday ülkelerde süreçlerin nasıl işlediğini ayrıntılı bir şekilde ortaya koymasıyla önemli.

Canan Balkır ve Diğdem Soyaltın, 1945 öncesi Avrupa’da bütünleşme düşüncesinin nasıl geliştiğinden başlayarak,

  • Avrupalılaşmanın koşulları ve ara değişkenlerini,
  • Avrupalılaşmanın nüfuz alanlarını,
  • Adaylık sürecinde Avrupalılaşma aşamalarını,
  • Ve Avrupa komşuluk politikasını, kapsamlı bir bakışla irdeliyor.

Kitabın bir diğer önemli katkısı da, Türkiye’nin Avrupalılaşma sürecindeki temel konuları ele alması.

Burada da,

  • AB-Türkiye ilişkilerinin tarihi boyutu,
  • Helsinki zirvesi öncesi dönem,
  • Adaylık süreci ve müzakerelerin başlaması,
  • Türkiye’nin müzakere sürecinde insan hakları, azınlık hakları ve temel özgürlükler konusunda vaat ettiği reformlar,
  • Asker üzerinde sivil denetim,
  • Yargı sistemi,
  • Kamu yönetimi ve yolsuzlukla mücadele,
  • AB üyelik teşvikleri,
  • Ve AKP döneminde AB reformlarıyla ilgili güncel durumun ne olduğu gibi konular irdeleniyor.

Kitap, hem Avrupalılaşma fikrinin gelişimi hem de Türkiye’nin AB üyelik sürecindeki geçmişi ve bugünü için rehber niteliğinde bir kaynak.

  • Künye: Canan Balkır ve Diğdem Soyaltın – Avrupalılaşma: Tarih, Kavram, Kuram ve Türkiye Uygulaması, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, inceleme, 230 sayfa, 2018

Michel Foucault – Öznellik ve Hakikat (2017)

Michel Foucault düşüncesini daha iyi kavramak açısından büyük önem arz eden Collège de France’taki dersleri, bu kitapta.

Foucault’nun, özellikle ‘Cinselliğin Tarihi’ adlı kült eserinin ikinci ve üçüncü ciltlerine temel teşkil etmesiyle önem arz eden bu kitabında,

  • Antik Yunan’da paranın tesisi,
  • On sekizinci yüzyıl Fransa şehirciliği,
  • Psikiyatrik iktidar,
  • Devlet aklı,
  • Hıristiyan öznellik biçimleri,
  • Neoliberalizmin insan kavrayışı,
  • Meselin Ortaçağ’da ve on altıncı yüzyılda aldığı biçimler,
  • Hakikat ve özne arasındaki ilişkinin biçimleri,
  • Antikçağ’ın cinselliği sorunsallaştırma biçimleri,
  • Tekeşli cinsellik etiğinin ilkeleri,
  • Batı toplumlarının oto-analiz kategorileri olarak “paganlık”, “Yahudi-Hıristiyan” ve “kapitalizm” kavramları,
  • Hıristiyan cinsel ahlakının Stoacılıkta önceden mevcut olması meselesi,
  • Evliliğin değer kazanması ve zinanın tanımı,
  • Genç erkeklerde ilişkinin sorunsallaştırılması,
  • Modernliğin “cinsellik” ve “arzu”yu inşa edişinin altındaki dinamikler,
  • Ve arzunun doğuşu gibi konular ele alınıyor.

Kitap, özellikle, Foucault’nun tarihsel materyalleri nasıl ustaca işlediğini ve bilhassa felsefeyle tarih arasındaki bağı nasıl ördüğünü gözler önüne sermesiyle ayrıca önemli.

  • Künye: Michel Foucault – Öznellik ve Hakikat, çeviren: Sibel Yardımcı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, felsefe, 335 sayfa, 2017

Ronald Barnett – Üniversitede İdeoloji ile Yaşamak (2008)

Ronald Barnett ‘Üniversitede İdeoloji ile Yaşamak’ta, üniversitelerde aklın yeniden egemen kılınması gerekliliğinden hareketle, “özgür üniversite fikrini yeniden inşa etmek mümkün müdür?” sorusunun yanıtını arıyor.

Barnett, günümüzün üniversitelerinde girişimcilik eğiliminin ön plana çıktığını belirterek, üniversitenin artık akılcılığın yeri olmaktan çıktığını, ideolojik bir kurum haline geldiğini söylüyor.

Ardından, yukarıdaki sorunun izini süren yazar, bu durumdan kurtuluşun, üniversitelerin çıkar gruplarına teslim olmayışıyla, politikadan kaçmamasıyla ve toplumsal sorunlara eğilmesiyle mümkün olabileceğini savunuyor.

  • Künye: Ronald Barnett – Üniversitede İdeoloji ile Yaşamak, çeviren: Sema Eren, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 313 sayfa

Selçuk Erez ve Yeşim Erez – Yaratıcılık: Aklımızın Sınırlarını Aşmak (2018)

Son zamanlarda Türkiye’de de yaratıcılığı konu edinen çalışmalarda artış olduğu gözleniyor.

Selçuk Erez ve Yeşim Erez’in kaleme aldıkları bu kitap ise, söz konusu alanda Türkiye’de yazılmış önemli bir kitap olarak karşımızda duruyor.

Kitapta,

  • Yaratıcılığın ne olduğu,
  • Yaratıcılığın sınıflandırılması konusundaki yaklaşımlar,
  • Yaratıcılık kuramları,
  • Yaratıcılığı etkileyen faktörler,
  • Sinir sistemi ve yaratıcılık,
  • Yaratıcılık ve beyin,
  • Yaratıcılığın ölçülmesi,
  • Yaratıcılık ve yapay zekâ gibi pek çok konu ele alınıyor.

Yazarlar yukarıdaki konuları anlatırken, Yahya Kemal, Luis von Ahn, İsmail Hakkı Tonguç, Robert Schuman, Nâzım Hikmet, Charles Darwin, Hulusi Behçet, Marcel Duchamp, Leonardo da Vinci ve Hüseyin Avni Lifij gibi, çalıştıkları, emek verdikleri alanlarda yaratıcılıklarıyla öne çıkmış isimlerin hikâyeleriyle de kitaplarını zenginleştiriyor.

Kitapta, Ceyhun Burak Akgül, Ayşegül Tezören Hüseyin Demirdizen’in konuya ilişkin birer makalesi de yer alıyor.

  • Künye: Selçuk Erez ve Yeşim Erez – Yaratıcılık: Aklımızın Sınırlarını Aşmak, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, psikoloji, 246 sayfa, 2018

Brenda Schaffer – Sınırlar ve Kardeşler (2008)

Brenda Schaffer ‘Sınırlar ve Kardeşler’de, Azerbaycanlı kimliğini tarihten günümüze uzanan bir süreçte, köken, kültür, din, dil, siyaset ve nüfus dağılımı çerçevesinde inceliyor; siyasi, edebi süreli yayınlar ile radyo ve televizyon yayınlarından da örnekler vererek, Azerbaycanlı kimliği konusundaki tartışmalara katkıda bulunuyor.

Schaffer, İran İslam Devrimi’ni, Sovyetlerin dağılmasını ve Azerbaycan Cumhuriyeti’nin ilk on yılının büyük çoğunluğunu kapsayan, 1979-2000 arasında Azerbaycanlı ortak kimliğindeki eğilimleri irdeliyor, ayrıca bu iki toplumun karşılıklı ilişkisini ve etkileşimini ele alıyor.

  • Künye: Brenda Schaffer – Sınırlar ve Kardeşler, çeviren: Ali Gara ve Vüsal Kerimov, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 296 sayfa