Kolektif – İnsan Hakları İhlali Olarak Yoksulluk (2010)

Yoksulluğa dair verili anlayışı sorgulayan, dünyanın ve Türkiye’nin önemli bir sorunu olan yoksullukla mücadelenin başka bir dille yapılması gerektiği fikriyle kaleme alınan ‘İnsan Hakları İhlali Olarak Yoksulluk’, yoksulluğu hak ihlali bağlamında değerlendiriyor.

Kitaptaki makaleler, yoksullukla beraber gelen sorunların sadece gelir yetersizliğiyle açıklanamayacağını; yoksulluğun yarattığı sorunların ancak, çok kapsamlı politika değişiklikleriyle aşılabileceğini vurguluyor.

Kitapta,

  • Yoksulluk ve pozitif özgürlükler,
  • Türkiye’de yoksulluk, yoksullukta değişmeler ve sosyal hizmetlerin artan önemi,
  • Sosyal hak talebi olarak bakım ihtiyacı,
  • Yoksullukla mücadelede STK’ların rolü,
  • Psikolojik gelişim, yoksulluk ve hak-temelli yaklaşım,
  • Türkiye’de yoksulların adalete erişimi gibi konular ele alınıyor.

Kitaba makaleleriyle katılan isimler ise şöyle: Pınar Uyan Semerci, Abdullah Karatay, Başak Ekim Akkan, Laden Yurttagüler, Serra Müderrisoğlu ve İdil Elveriş.

  • Künye: Kolektif – İnsan Hakları İhlali Olarak Yoksulluk, derleyen: Pınar Uyan Semerci, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 166 sayfa

David Damrosch – Dünya Edebiyatı Nasıl Okunmalı? (2010)

Columbia Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü’nde öğretim üyesi olan David Damrosch ‘Dünya Edebiyatı Nasıl Okunmalı?’da, dünya edebiyatının çeşitli örneklerine birtakım giriş yolları sunuyor.

Damrosch, yabancı bir metnin, yazarın değer ve kanaatleri bilinmeden okunması halinde, metnin, önceden bilinen bir edebi formun sönük bir kopyasına dönüştürülme tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını belirtiyor.

Yazar, dünya edebiyatını okurken verimli olabilecek yaklaşımlara örnek oluşturabilecek temel yapıtlardan bir demet sunarak, yabancı bir edebi-kültürel malzemeyle karşılaşıldığında ortaya çıkan temel meseleleri aydınlatıyor.

  • Künye: David Damrosch – Dünya Edebiyatı Nasıl Okunmalı?, çeviren: Devrim Çetinkasap, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, inceleme, 161 sayfa

Ahu Tunçel – Bir Siyaset Felsefesi: Cumhuriyetçi Özgürlük (2010)

Ahu Tunçel ‘Bir Siyaset Felsefesi’nde, cumhuriyetçi düşünce geleneğini, çağdaş siyasal tartışmalar bağlamında ele alıyor.

Yazar ilk olarak, cumhuriyetçiliğin düşünsel akrabaları olan demokrasi ve liberal gelenekler ile ilişkilerini gözden geçiriyor ve bunlar arasında varsayılan farkları ve benzerlikleri tartışıyor.

Yazar ardından, çağdaş cumhuriyetçilerin tarihsel öncülerinin izlerini sürerken, cumhuriyetçiliğin liberal etkisi altında yapılan egemen okumalarına alternatif bir okumayı ortaya koyuyor ve nihayet, çağdaş cumhuriyetçiliğin bakış açısını, siyaset felsefesi bağlamında yeniden ortaya koyan düşünürlerin görüşlerini tartışıyor.

  • Künye: Ahu Tunçel – Bir Siyaset Felsefesi: Cumhuriyetçi Özgürlük, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 382 sayfa

Ehud R. Toledano – Suskun ve Yokmuşçasına (2010)

‘Suskun ve Yokmuşçasına’, geç 18. yüzyıldan erken 20. yüzyıla kadar olan zamanda, İslam Ortadoğusu üzerine odaklanarak bağımlı insanların Osmanlı toplumlarında köleleştirmeyi nasıl yaşadıklarını ele alıyor.

Mahkeme kayıtları ve birincil kaynaklara dayanan yazar, geleneksel efendi-köle tahakküm paradigmasını yeniden yorumlayarak kölelerin kendi durumlarına verdiği tepkileri inceliyor; ülkelerinden zorla koparılarak Ortadoğu kültürlerine nakledilen Afrikalı ve Çerkes kölelerin tarihini aydınlatıyor.

Toledano’nun çalışması, köleleştirenlerden kaçan köleleştirilmiş kişiler hakkındaki çeşitli öyküleri incelemesiyle de dikkat çekiyor.

İnsanların başka insanlar tarafından köleleştirilmesi evrensel bir olguydu.

Bu herhangi bir kültüre öznel olmadığı gibi belli bir paylaşılan sosyal değerler sisteminden de kaynaklanmıyordu.

Dolayısıyla pek çok kaynağa dayandığı gibi, konuyla ilgili altın değerinde bilgiler barındıran bu çalışmanın, İslami, Osmanlı, Arap, Ortadoğulu veya Akdenizli olsun, herhangi bir istisnacılık ile ilgili olmadığını özellikle belirtelim.

  • Künye: Ehud R. Toledano – Suskun ve Yokmuşçasına, çeviren: Y. Hakan Erdem, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 252 sayfa

Kolektif – Hayalden Gerçeğe (2010)

Tarlabaşı Toplum Merkezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi tarafından geliştirilerek Eylül 2006’da çalışmalarına başlamıştı.

Bu birim, İstanbul’un en yoksul halkının, horlanan, aşağılanan kesimlerinin yaşadığı Tarlabaşı’nda, göç ve yoksulluk kaynaklı sorunlarla mücadelede en dezavantajlı konumdaki kadın, çocuk ve gençlere destek sağlama projesi olarak planlandı.

İşte elimizdeki kitap, kurumun deneyimlerini okurlara sunuyor.

Kitapta, merkezin çalışanları, gönüllüleri ile merkeze katılan çocuklar, kadınlar ve gençlerin bu zaman zarfındaki deneyimleri yer alıyor.

  • Künye: Kolektif – Hayalden Gerçeğe, derleyen: Pınar Uyan Semerci, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, araştırma, 352 sayfa

Heath W. Lowry – Erken Dönem Osmanlı Devleti’nin Yapısı (2010)

Heath W. Lowry elimizdeki çalışmasında, Osmanlı’nın kuruluş aşaması hakkında geliştirilebilecek yeni bir yaklaşımı, 14. ve 15. yüzyılın günümüze kalmış en erken kaynaklarını arayarak geliştirmeye çalışıyor.

Yazar ilk olarak, Paul Wittek’in, Osmanlı’nın doğmasını sağlayan güç, Hıristiyan komşularına karşı İslamiyet’i yaymaktı görüşünü (gazâ) tartışıyor.

Yazar ardından, seyahatnameler, günümüze kalmış 14. ve 15. yüzyıl Osmanlı belgeleri, kitabeler ve Bizans ve erken Osmanlı tarih anlatılarına dayanarak, Osmanlı’nın İslami temelli olmaktan ziyade, herkese açık bir ganimet konfederasyonu işlevini gördüğünü savunuyor.

  • Künye: Heath W. Lowry – Erken Dönem Osmanlı Devleti’nin Yapısı, çeviren: Kıvanç Tanrıyar, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 185 sayfa

Yaman Akdeniz – İnternette Irkçılık (2016)

İnternette pek çok kişi, pervasızca nefret söylemi ve ırkçı ifadeler ortaya koyabiliyor.

Bu çalışma, başta Avrupa olmak üzere birçok bölgeden örneklerle, ırkçılık ve nefret söyleminin nasıl yayıldığını gözler önüne sermesiyle, bir başucu kitabı.

Çalışmanın önemli bir katkısı da, devletlerin bu içeriği kontrol etme yöntemlerini irdelemesi.

Kitapta,

  • Kamu otoritelerinin, uluslararası, bölgesel ve ulusal organların ırkçılık ve nefret söylemiyle nasıl mücadele ettiği,
  • Devletlerin ırkçılık ve nefret söylemleri ile yayılan içeriği yönetme ve kontrol etme yöntem ve modelleri,
  • Çevrimiçi nefret söylemi, ırkçılık ve ırkçı şiddet arasındaki ilişki ve bunların tarihsel kökenleri,
  • Ulusal, bölgesel ve uluslararası düzeylerde ırkçılık ve nefret ile mücadeleye dönük hukuk ve politika oluşturma girişimleri,
  • Ve bunun gibi önemli konular ele alınıyor.

Künye: Yaman Akdeniz – İnternette Irkçılık, çeviren: Özgür Bircan, Bilgi Üniversitesi Yayınları, hukuk, 206 sayfa, 2016

Hülya Adak – Halide Edib ve Siyasal Şiddet (2016)

Halide Edip Adıvar’a “siyasal şiddet”, “Ermeni kırımı” ve “diktatörlük” gibi netameli konular üzerinden yaklaşan, ezber bozan bir çalışma.

Hülya Adak, hem Adıvar’ın bu konuları eserlerinde ele alışını tarihsel ve eleştirel bir perspektifle irdeliyor hem de bunları Hannah Arendt’in fikirleriyle feminist politika bağlamında tartışıyor.

  • Künye: Hülya Adak – Halide Edib ve Siyasal Şiddet, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, inceleme, 208 sayfa, 2016

Rona Aybay – İnsan Hakları Evrensel Bildirisi ve Türkiye (2016)

İnsan Hakları Evrensel Bildirisi’nin (İHEB) hazırlanışı ve hem Birleşmiş Milletler Genel Kurul’unda hem de TBMM’de hangi aşamalardan geçerek kabul edildiğini kapsamlı bir şekilde ele alan bir çalışma.

Rona Aybay burada,

  • İHEB’in hazırlık çalışmalarını,
  • İHEB için Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yapılan görüşmeleri,
  • Bildirinin oylanması ve kabul ediliş sürecini,
  • İHEB için Türkiye’de yapılan hazırlık çalışmalarını,
  • İHEB’in Resmi Gazete’de yayınlanmasını,
  • İHEB’in Türk hukukuna etkilerini,
  • Ve bunun gibi önemli konuları ele alıyor.

Kitap aynı zamanda, 1945-1948 arası dönemde; Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın onaylanması konusunda TBMM’de yapılan görüşmeler, Demokrat Parti’nin kuruluşu ve Tan Matbaasının basılması gibi Türkiye yakın tarihinin önemli olaylarını da irdeliyor.

Kitabın ekler bölümünde de, İnsan Hakları Evrensel Bildirisi’nin üç değişik Türkçe çevirisi ile İngilizce ve Fransızca metinleri de yer alıyor.

Kitabın yazarı, değerli hukukçumuz Rona Aybay’ın tüm akademik yaşamı insan hakları uğruna mücadele ile geçmiş.

Aybay, Bosna-Hersek İnsan Hakları Mahkemesinde yedi yıl boyunca Avrupa Konseyi tarafından seçilen uluslararası yargıçlar arasında görev yapmış, bunun yanı sıra, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin etkinliğini arttırmak için Avrupa Konseyi tarafından seçilen 11 kişilik “Akil Kişiler Grubu” üyeliğinde de bulunmuş.

  • Künye: Rona Aybay – İnsan Hakları Evrensel Bildirisi ve Türkiye (1945-1948), İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, hukuk, 148 sayfa, 2016

Kolektif – Adalet Gözet (2010)

‘Adalet Gözet’ isimli bir projenin sonuçlarının derlenmesiyle meydana gelen elimizdeki kitap, vatandaşların gözünden Türkiye yargısına dair deneyim ve düşünceler barındırıyor.

Kitapta yer alan makaleler, vatandaşın yargı sistemi içinde nasıl bir rol oynadığını, adliyelerin ve mahkemelerin vatandaşlara hizmet konusunda ne kadar yeterli olduklarını ve vatandaşların yargı sistemi hakkında neler bildiğini gözler önüne sermeleriyle dikkat çekiyor.

Yargı-vatandaş ilişkisini irdeleyen bu önemli çalışmada makaleleri bulunan isimler ise şöyle: Turgut Tarhanlı, Seda Kalem, Ali Çarkoğlu, Galma Jahic, İdil Elveriş, Sibel İnceoğlu ve Aslı Tunç.

  • Künye: Kolektif – Adalet Gözet: Yargı Sistemi Üzerine Bir İnceleme, derleyen: Seda Kalem, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, hukuk, 147 sayfa