Etiket: Libra Kitap

Seyfettin Kaya – Ortaçağ İslâm Dünyasında Rasathaneler (2020)

Seyfettin Kaya’nın bu özenli çalışması, Ortaçağ İslam dünyasında kurulan ve zaman içerisinde gelişme gösteren rasathaneleri çok yönlü bir bakışla irdeliyor.

Kitap, İslam dünyasında kurulan ilk rasathaneleri inceleyerek başlıyor.

Burada, 828’de kurulan Şemmâssiye Gözlemevi’nden Ebü’l Vefâ Bûzcânî’nin Bab-ı Tibn Gözlemevi’ne pek çok rasathane, buradaki astronomlar ve bu gözlemevlerindeki astronomi faaliyetleri ele alınıyor.

Kitabın devamındaki bölümleri ise İslam dünyasında 10. ve 15. yüzyıllar arasında kurulan rasathaneleri konu ediniyor.

  • Künye: Seyfettin Kaya – Ortaçağ İslâm Dünyasında Rasathaneler, Libra Kitap, tarih, 239 sayfa, 2020

Kolektif – Osmanlı Payitahtında Siyasi Muhalefet ve Protesto Kültürü (2020)

Osmanlı toplumuna siyasi muhalefet ve protesto kültürünü perspektifinden bakan özgün bir derleme.

Kitaba katkıda bulunan yazarlar,

  • Fatih Sultan Mehmed dönemi Yeniçeri isyanları,
  • Osmanlı toplumunda siyasi muhalefet ve sefer ilişkisi,
  • Tanzimat dönemi Avrupa merkezli Türkçe gazetelerin başını çektiği muhalefet anlayışı,
  • Bir siyasi muhalefet aracı olarak mizah,
  • Geç Osmanlı’da siyasi protestonun dinamikleri,
  • Osmanlı İstanbul’unda mikro direniş ve mekân,
  • İstibdat ve Meşrutiyet dönemlerinde gayrimüslim Osmanlıların protesto hareketleri,
  • Milli Mücadele’nin göz ardı edilen toplumsal hareketleri olarak 1919 Fatih, Üsküdar ve Kadıköy mitingleri,
  • İttihat ve Terakki Cemiyetinin milliyetçiliği bağlamında partinin kitle siyaseti ve söylemleri,
  • Ve bunun gibi pek çok konuyu tartışıyor.

Künye: Kolektif – Osmanlı Payitahtında Siyasi Muhalefet ve Protesto Kültürü, editör: Yasemin Avcı, Umut Karabulut ve Sezen Karabulut, Libra Kitap, tarih, 455 sayfa, 2020

Yasemin Hamzaoğlu – Karadeniz’in Değirmenleri (2020)

On dokuzuncu yüzyılda Trabzon Vilayeti’nde bulunan, şimdinin fabrikalarının ilk örnekleri olan değirmenler üzerine harikulade bir çalışma.

Osmanlı’nın şehirdeki üretim, tüketim, sosyal, ekonomik ve endüstriyel gelişiminin bir panoramasını değirmenler üzerinden izleyen çalışma, o dönemde Trabzon Vilayeti’nde üretilen tahılların değirmenlerde işlenmesinden sofralara gelene kadarki süreç üzerine önemli tespitlerde bulunuyor.

Yasemin Hamzaoğlu’nun araştırması, Trabzon Vilayeti’nde yer alan, yel değirmenleri, keten değirmenleri, palamut değirmenleri, su değirmenleri ve vapur değirmenleri gibi değirmen türlerini açıklayarak başlıyor.

Kitabın devamında ise,

  • Trabzon Vilayeti’nde yer alan değirmenlerin dağılımlarını,
  • Değirmenlerin çalışma sistemlerini oluşturan çark sistemi sayesinde birçok imalathanenin kuruluşunu ve bu imalathanelerin zamanla kuruldukları dönemlerin adeta birer fabrikası niteliğinde nasıl çalıştıklarını,
  • Değirmenlerin, üretim tarihinin yanı sıra, teknoloji ve sanayi tarihi açısından bize neler söyleyebileceğini,
  • Değirmenlerin nasıl çalıştığı, çeşitleri, üretim kapasite ve oranları,
  • Değirmenlerin üretim esnasındaki faydaları,
  • Değirmenlerin içinde bulunduğu nüfusun gereksinimlerini ne oranda karşıladığı,
  • Ve bunun gibi pek çok konu aydınlatılıyor.

Kitap, zengin arşiv belgeleri ve dönemin diğer önemli kaynaklarından bolca yararlanmasıyla da dikkat çekiyor.

  • Künye: Yasemin Hamzaoğlu – Karadeniz’in Değirmenleri (19. Yüzyılda Trabzon Vilayeti), Libra Kitap, tarih, 328 sayfa, 2020

Şener Şükrü Yiğitler – Tunç Asker (2020)

Erken Cumhuriyet dönemi romanlarında askerin hammaddesi “Tunç asker”dir.

Tunç asker dayanaklılığın, kahramanlığın, erkekliğin sembolüdür.

İşte Şener Şükrü Yiğiter’in bu önemli incelemesi, söz konusu dönemde Tunç asker imgesinin Türk romanında nasıl işlendiğini ayrıntılı bir şekilde ortaya koyuyor.

Militarizmin tarihiyle kitabına başlayan Yiğitler, devamında da, Türk edebiyatında militarizmin kendine yer bulma serüvenini, Türk romanında askerlik mesleği ve asker karakterlerinin temsilini, bir ideoloji olarak edebiyatın rolünü, vatandaşlığın militarizasyonunu ve bir asker-bürokrat işbirliği olarak moderleşme gibi pek çok ilgi çekici konuyu irdeliyor.

  • Künye: Şener Şükrü Yiğitler – Tunç Asker: Türk Romanında Asker Miti ve Militarizm (1923-1938), Libra Kitap, inceleme, 512 sayfa, 2020

Çağla Derya Tağmat – Sosyo-Kültürel Boyutlarıyla İstanbul’da Helenizm (2020)

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan süreçte İstanbul Rumlarının sosyo-kültürel örgütlenmesi ne gibi dönüşümler geçirdi?

Çağla Derya Tağmat, Tanzimat’tan Mütareke’ye uzanarak bu sorunun yanıtını arıyor.

Bu dönemde hayırseverlik, sosyal yardımlaşma, eğitim ve kültür, spor, sanat, din ve mesleki örgütlenmelerden kadın örgütlenmesine İstanbul Rumlarının sosyo-kültürel örgütlenmelerini çok yönlü bir şekilde işliyor.

Rumların sosyo-kültürel dönüşümünü dönemin değişen şartlarıyla birlikte ele almasıyla dikkat çeken çalışma ve bunun yanı sıra, pek çok Yunanca nizamname ve raporlar barındırmasıyla özellikle büyük önem arz ediyor.

Çağla Derya Tağmat bu çalışmasını, iki yılı bulmuş bir araştırma sonucu hazırladı.

  • Künye: Çağla Derya Tağmat – Sosyo-Kültürel Boyutlarıyla İstanbul’da Helenizm (1839-1922), Libra Kitap, tarih, 328 sayfa, 2020

Ercan Çağlayan – Diyarbakır (2020)

Kemalist yönetimin asıl amacı, Diyarbakır’ı Türkleştirmekti.

Özellikle Cumhuriyet’in ilanından itibaren hazırlanan Şark Raporlarında Diyarbakır, “Türk kültürlü nüfusun tekâsüfü (yoğunlaşması) ve Türk kültürüne temsili istenilen yerlerden” biri olarak öne çıkıyordu.

1935 yılında şehri ziyaret eden Başbakan İsmet İnönü, Diyarbakır’ın “kuvvetli bir Türk merkezi” yapılması için alınması gereken tedbirlere dikkat çekiyordu.

Diyarbakır’ı “kuvvetli bir Türk merkezi” yapmak için Birinci Umumi Müfettişlik, Türk Ocağı, Millet Mektepleri ve Halkevleri, kız mektepleri ile yatılı mektepler açılmıştı.

Ayrıca, şehre Türk nüfus iskân edilerek şehirdeki nüfuzlu kişi ve aileler Batı Anadolu vilayetlerine sürgün edilerek vilayette teritoryal hâkimiyet sağlanmaya çalışılmıştı.

Ercan Çağlayan’ı Kemalist Cumhuriyet’in tek parti döneminde inşa ettiği veyahut inşa etmeye çalıştığı “yeni Diyarbakır” hakkında ‘Cumhuriyet’in Diyarbakır’da Kimlik İnşası (1923-1950)’ adlı çalışmasıyla biliyoruz.

Çağlayan söz konusu kitabın devamı olarak da okunabilecek eldeki son çalışmasında ise, “yeni Diyarbakır”ın inşasında önemli yer tutan ve rol oynayan nüfus sayımları, seçimler, belediye, eğitim ve sağlık konularının yanı sıra tarım, ticaret ve sanayi alanlarındaki iktisadi konulara odaklanarak Diyarbakır’ın o döneminin nitelikli bir fotoğrafını çekiyor.

Arşiv belgeleri, gazeteler, istatistikler, hatıralar, gezi yazıları gibi birincil kaynakları referans alan kitap, Diyarbakır araştırmalarına büyük katkı sağlayacak türden.

  • Künye: Ercan Çağlayan – Diyarbakır: Nüfus, Siyaset, Eğitim, Sağlık ve İktisat (1923-1950), Libra Kitap, tarih, 212 sayfa, 2020

Armağan Seçkin – Türk Siyasi Yaşamında Halkçı Parti (2020)

 

12 Eylül darbesinin ertesinde CHP askeri dikta tarafından kapatılmış ve bu durum bir merkez sol partinin yokluğu anlamında büyük boşluğun yaşanmasına neden olmuştu.

Halkçı Parti de, tam bu süreçte, zamanında İsmet İnönü’nün özel kalem müdürlüğünü de yapmış olan Necdet Calp ve arkadaşları tarafından 1983’te kurulmuştu.

Parti bu süreçte önemli bir siyaset yürüttü ve 1985’te SODEP ile birleşerek SHP adını aldı.

Armağan Seçkin’in bu çalışması ise, Halkçı Parti’nin hikâyesini kuruluşundan önceki süreçten başlayarak kapsamlı bir şekilde anlatıyor.

Türkiye’de 1973 genel seçimlerini irdeleyerek başlayan çalışma,

  • 1980 Askeri darbesinin Türkiye siyaset arenasını nasıl yeni baştan domine ettiğini,
  • Darbe ardından devletin hukuki yeniden yapılandırılmasını,
  • Yeni siyasi partiler kanununun yayımlanmasını,
  • Kanunun çıkmasıyla siyasi faaliyetlerin yoğunlaşmasını,
  • Bu süreçte sosyal demokrat kesimin içine düştüğü çıkmazları ve bu çıkmazların oluşturduğu yol ayrımlarını,
  • 1983 Genel Seçimleri’ne katılma hakkını elde eden sosyal demokrat Halkçı Parti’nin kuruluş sürecini,
  • 1983 genel ve 1984 yerel seçim sonucunda Halkçı Parti’de yaşanan dönüşümü,
  • Partinin, sosyal demokrat tabandan gelen baskı sonrasında SODEP ile birleşme sürecinin hangi şartlar altında ve ne şekilde olduğunu,
  • 1984 yılında Halkçı Partili dört milletvekilinin gerçekleştirdiği ve tüm dünyada ses getiren İsrail gezisini,
  • Ve bunun gibi pek çok ilgi çekici konu irdeleniyor.

Kitapta bunun yanı sıra, Halkçı Parti üzerine Kemal Anadol, Tunç Soyer, Aşkın Toktaş, Fikri Sağlar, Yüksel Çakmur ve Bülent Baratalı gibi siyasetçilerle yapılmış birebir görüşmeler de yer alıyor.

  • Künye: Armağan Seçkin – Türk Siyasi Yaşamında Halkçı Parti (1973-1987), Libra Kitap, tarih, 325 sayfa, 2020

Fatih Kahya – Osmanlı Devleti’nde Sigortacılık (2010)

Osmanlı İmparatorluğu’nda modern sigortacılığın tohumları, 18. yüzyılın son çeyreğinde, yönetimin ve tüccarların nakliye sigortasına müracaat etmesiyle atıldı.

Fatih Kahya bu çalışmasında sigortacılığın Osmanlı’da ortaya çıkışı, gelişimi, karşılaştığı engeller, halkın sigortacılığa verdiği tepki gibi konuları ele alıyor.

Sigortanın tarihçesiyle başlayan kitabın ikinci bölümünde, sigortacılığın Osmanlı Devleti’ne girişi ve gelişimine odaklanılıyor.

Kahya, çalışmasının üçüncü bölümünde ise, Osmanlı sigorta piyasasındaki sorunları ve piyasayı düzenleme çalışmalarını irdeliyor.

  • Künye: Fatih Kahya – Osmanlı Devleti’nde Sigortacılık, Libra Kitap, tarih, 330 sayfa

Hamdi Özdiş – Osmanlı Mizah Basınında Batılılaşma ve Siyaset (2010)

Hamdi Özdiş ‘Osmanlı Mizah Basınında Batılılaşma ve Siyaset’te, Diyojen, Çaylak, Hayal, Çıngıraklı Tatar ve Kahkaha gibi dergiler aracılığıyla, imparatorluğun içinde bulunduğu dönüşüme karikatüristlerin ve yazarların nasıl baktığını irdeliyor.

Çalışma, 1870-1877 dönemi Osmanlı mizah basınında ağırlıklı yer tutan doğu meselesi, kapitülasyonlar, ilk milletvekili seçimleri, Kanun-ı Esasi, moda, kadın ve batılılaşma gibi temalara, karikatür ve mizahın nasıl yer verdiğini ortaya koymasıyla dikkat çekiyor.

Osmanlı basınında mizah, yeni yeni araştırılmaya ve değerlendirilmeye başlanan konulardan. Oysa mizah ve mizah basını, tarih araştırmaları açısından büyük öneme haiz.

Bu alanın yetkin örneklerinden diyebileceğimiz Özdiş’in çalışması, yazıları ve karikatürleriyle bir dönemi resmeden isimler aracılığıyla, Osmanlı’yı daha iyi anlamamızı sağlıyor.

  • Künye: Hamdi Özdiş – Osmanlı Mizah Basınında Batılılaşma ve Siyaset (1870-1877), Libra Kitap, inceleme, 262 sayfa

Diren Çakmak – Forum Dergisi (2010)

Yakın zamanda, Soğuk Savaş yılları gerginliğinin yoğun bir biçimde hissedildiği bir dönemde yayın hayatına başlayan Forum Dergisi’ne dair bir çalışmaya bu sayfada yer vermiştik.

Diren Çakmak imzalı elimizdeki eser de, Doğu-Batı kutuplaşmasında Türkiye’nin yerinin Batı bloğu içinde olduğunu savunan, farklı görüşlerden aydınları bir araya getiren Forum Dergisi’ni inceliyor.

Derginin kuruluşu ve genel yapısıyla çalışmasına başlayan Çakmak, ardından, derginin birey-toplum, ulus-temsil, devlet-iktidar, iktidarın denetlenmesi, ekonomi politikaları ve dış politika gibi konularda ne gibi fikirler öne sürdüğünü, dönemin siyasî ve toplumsal şartlarını gözeterek ortaya koyuyor.

  • Künye: Diren Çakmak – Forum Dergisi: 1954-1960, Libra Kitap, inceleme, 623 sayfa